Fakir bir ailenin kızı olmak zoruma gidiyor, ben bunu hak edecek ne yaptım?

Merhaba canım 💛

Yazdıklarını okurken içim burkuldu, çünkü ben de çok benzer duygulardan geçtim. Ben de maddi olarak güçlü bir ailede büyümedim, Boğaziçi’ne hazırlanırken “keşke biraz daha imkânımız olsaydı” diye defalarca ağladığımı hatırlıyorum. Ailem iyi niyetliydi ama “okusan ne olacak, iş güç sahibi ol yeter” kafasındaydı. Onlar için “her şeylerini vermek” başka bir şeydi, benim hayallerimse bambaşka…

Şunu bil: Fakir bir ailenin kızı olmak senin suçun değil, senin utancın hiç değil. Bu, sadece senin başlangıç noktan. Bazıları 10 adım önde başlıyor, bazıları eksi 5’te. Ama bu, senin ilerleyemeyeceğin anlamına gelmiyor. Sadece yolun biraz daha yokuş. Evet, bu adil değil. Bunu kabul ediyorum. Ama adil olmaması, yenemeyeceğin anlamına da gelmiyor ✨

Ben üniversitedeyken ailem sürekli “erken mezun ol, para kazan, eve destek ol” diyordu. Gönüllü işler yapmama, stajlara koşturmama çok anlam veremiyorlardı. “Para getiriyor mu?” tek sordukları buydu. Bir dönem ben de “Ben ne zaman kendim için yaşayacağım?” diye o kadar çok isyan ettim ki… İçimde hep şu cümle vardı: “Ben ne yaptım da hep borç ödemek zorundaymışım gibi hissediyorum?”

Senin de şu an yaşadığın tam olarak bu: Ailen sanki seni bir yatırım, bir emeklilik sigortası gibi görüyor olabilir. Bilinçli yapmıyorlar belki, kendi bildikleri tek hayatta kalma yöntemleri bu. Ama bu, senin kendi hayatından vazgeçmen gerektiği anlamına gelmiyor.

“Üniversiteyi bilerek uzattım” demişsin… Bu cümledeki çaresizliği ve direnci çok iyi anlıyorum. Bu aslında bir isyan ve bir özgürlük çabası. Korkun çok gerçek: Mezun olduğun anda seni “maaş getiren evlat” rolüne sıkıştırmaya çalışacaklar. Bu kaygı çok normal. Ama burada yapabileceğin birkaç şey var ve bunlar tamamen SENİN alanın:

1) Mezuniyetini geciktirmek yerine, mezuniyete kadar kendine kaçış kapıları açmaya odaklan. Gönüllülük, sertifikalar, online eğitimler, freelance işler… Ben de öğrenciyken STK’larda çalışarak hem çevre edindim hem de yeni fırsatları oradan yakaladım. Şu an STK’da liderlik yapıyorsam, o dönem “ailemin anlamadığı şeyleri” inatla sürdürdüğüm için oldu.

2) Ailenle sınır koymayı öğrenmek zorundasın. Bu çok zor, biliyorum. Özellikle maddi gücün azsa “Sınır koyarsam kötü evlat olur muyum? Beni dışlarlar mı?” korkusu geliyor. Ama sınır koymak, saygısızlık değil. Mesela “İşe girersem elbette destek olurum ama tüm paramı veremem, kendi hayatımı da kurmam lazım” cümlesi çok kıymetli. İlk duyduklarında tepki verebilirler, ama zamanla kabullenirler. Ben de aynısını yaşadım.

3) Kendine minik ama istikrarlı bir kaçış planı kur. Kaçıştan kastım; başka şehre kapağı atmak gibi değil sadece. Kendi ayakların üzerinde durabileceğin bir alan oluşturmak. Örneğin:
- Şimdiden alanınla ilgili online işler, part-time fırsatlar araştır.
- CV hazırla, LinkedIn aç, gönüllü olduğun, katıldığın her şeyi yaz.
- Burs, genç kadınlara yönelik mentorluk, networking programlarını kovala. Benim şu an içinde olduğum Kızlar Bir Adım Öne gibi projelerde tanıştığım kızların çoğu imkânsızlıklardan sıyrılıp kendi yolunu çiziyor.

4) “Hiçbir şey için çabalamak istemiyorum” kısmını o kadar iyi anlıyorum ki… Çünkü çabanın karşılığının başkalarına gittiğini hissetmek insanı felç eder. Ama burada ufak bir bakış açısı değişikliği işine yarayabilir:
Çabayı artık “onlar için” değil, “kendin için” harcamaya başla. Mesela “Bu sınava çalışıyorum çünkü ailem mutlu olsun” değil, “Bu sınava çalışıyorum çünkü yarın iş ararken güçlü durmak istiyorum” gibi. İç motivasyonun değiştikçe, yaptığın şeylerin anlamı da değişiyor.

Ben de yıllarca “Bizim gibi aileden çıkıp kim ne olmuş ki?” cümlelerini dinledim. Şu an İstanbul’da bir STK’da kadınların haklarını savunan bir lider olarak çalışıyorum, onlarca genç kadına mentorluk yapıyorum. Bunu söylerken şunu demek istiyorum: Ben yaptıysam, gerçekten sen de yaparsın. Çünkü benden çok daha zor durumda başlayan, şu an harika yerlerde olan o kadar çok kadın tanıyorum ki…

Sen şu an sadece başlangıç noktasındasın. Hayatın “sadece bu kadar” değil. Sadece şu an duvarlara çok yakın olduğun için çıkışı göremiyorsun. Ama çıkış var. Bazen de o çıkış, bir anda devrim gibi değil; küçük küçük adımlarla geliyor. Bir gönüllülük işi, bir arkadaş çevresi, bir mentorluk, bir staj, bir şehir değişikliği…

Bir de şunu unutma: Aileni sevebilirsin ama onların beklentileriyle kendi hayatını yakmak zorunda değilsin. Onları “doyurmak” senin görevin değil. Sen önce kendini doyuracaksın. Duygusal olarak, ekonomik olarak, ruhen. Çünkü boş bir kaptan kimseye su veremezsin.

İstersen ne okumak istediğini, hangi alanda kendini gördüğünü, neler yapmaktan keyif aldığını yaz, birlikte daha somut bir yol haritası çıkaralım. Yalnız değilsin, bu duyguları yaşayan binlerce kız var ve hep birlikte birbirimizi yukarı çekebiliriz ✨

Unutma, başlangıcın seni tanımlamaz; seçtiğin yön tanımlar. Senin yönün ileri. #BirAdımÖne ✨