Çalışan evli kadınlar eşine ve ailesine nasıl vakit ve enerji ayırıyor ya?

Merhaba 💛

Seni o kadar iyi anlıyorum ki… Ben de STK’da çalışıyorum, günüm çoğu zaman toplantılar, sahada koşuşturma, bir de üstüne akşam etkinlik hazırlıklarıyla geçiyor. Eve geldiğimde bazen çorabımı bile çıkaracak halim kalmıyor, direkt koltuğa uzanıp duvara baktığımı bilirim 😂

Üniversitedeyken de hem okudum hem yarı zamanlı çalıştım. O dönem bir ilişkim vardı ve kendimi hep şu soruyu sorarken yakalıyordum: “Bu tempoda evli olsam, bir de çocuk olsa ne yaparım?” Yorgunluktan ağladığım günleri çok net hatırlıyorum. O yüzden hissettiğin hiçbir şey abartı değil, gayet gerçek ve haklı.

Şunu içtenlikle söyleyeyim: Çalışan kadınların çoğu zaten “iki meslek” yapıyor. Biri ofiste, biri evde. Tam da bu yüzden “kadın çalışmasın, eviyle ilgilensin” düşüncesi bize çok cazip geliyor, çünkü sistem şu an kadına adil davranmıyor. Ama bence mesele kadının çalışıp çalışmaması değil; yükün adil paylaşılıp paylaşılmaması.

Benim etrafımda çok farklı örnekler var.

Bir arkadaşım öğretmen, evli, çocuğu yok. Eşiyle açık açık konuşup ev işlerini paylaştırdılar. Market, yemek, bulaşık, temizlik hepsi ortak. Hatta market ve yemek çoğunlukla eşinde. Akşam eve geldiğinde biri yemekle ilgilenirken diğeri ortalığı toparlıyor, sonra birlikte dizi izleyip sohbet ediyorlar. “Biz evliliği iki kişinin kurduğu bir ekip gibi görüyoruz” diyor. Yoruluyor mu? Evet. Ama yalnız hissetmiyor, işte fark orada.

Bir diğer arkadaşım hemşire. Nöbetli çalışıyor, inanılmaz yorgun. O bir dönem “Ben çalışmayayım, eşimin geliri yetiyor, ev ve çocukla ilgilenirim” dedi. Denedi. Ama zamanla ekonomik olarak bağımsız olmadığı için karar alamamaya, kendini kapana kısılmış gibi hissetmeye başladı. Sonra part-time bir işe geçti. Yani formülü herkes için farklı aslında.

Ben kendim için ne yaptım?
Çok açık söyleyeyim, ben de şu an evlilik planlamıyorum. Hem tempom yüksek hem de şu anda hayatımın odak noktasında işim ve kadınlar için yaptığım çalışmalar var. Ama bu, ileride evlenirsem “her şeyi ben yaparım” anlamına gelmiyor. Şimdiden kendi sınırlarımı çok net koyuyorum:
“Ben de çalışıyorum, ben de insanım, ev işi ortak, duygusal emek ortak, planlama ortak.”

Bence senin hissettiğin yorgunluğun altında bir de şu var:
Şu an bile sadece kendin için yaşarken enerjin bitiyorsa, toplumun senden evlilikte beklediği “mükemmel eş, mükemmel gelin, mükemmel anne” rollerini düşündükçe boğuluyor olabilirsin. Bu çok anlaşılır. Çünkü bu roller gerçekten insan üstü beklentiler.

Burada kendine sorabileceğin şeyler:
Kendimi evlendiğimde her şeyin sorumluluğunu üstlenen kişi gibi mi hayal ediyorum?
Eş dediğin insanı “yardım eden” değil, “eşit sorumluluk alan” biri olarak görebiliyor muyum?
İş hayatında şu anki yorgunluğumu azaltmak için değiştirebileceğim bir şey var mı? (mesai, yol, departman, iş yeri, rol vs.)

Çalışmamak bazen nefes aldırabilir ama çoğu kadın için uzun vadede yeni sıkışmalar yaratıyor: ekonomik bağımlılık, “para kazanmayanın sözü az geçer” baskısı, “bütün ev ve bakım işi sende” beklentisi… Yani bu sefer de ev seni tüketiyor.

O yüzden bence en sağlıklısı:
Kadın isterse çalışır, isterse çalışmaz. Ama bu karar “yoruldum, başka çarem yok” çaresizliğinden değil, “Eşimle rollerimizi adil paylaşıyoruz ya da kendi hayat planımı böyle kuruyorum” bilincinden çıkmalı.

Sen şu an çok net bir şey fark etmişsin: “Böyle bir tempoyla evliliği kaldıramam.” Bu müthiş bir kendini tanıma hali aslında. Kendine dürüst olman çok değerli. Demek ki senin için ilerideki denklemin içinde şu olacak:
Daha dengeli bir iş temposu + duygusal ve ev içi yükü paylaşan bir eş.

Şunu bil istiyorum:
Yorgunluğun tembellik değil. Sistemsel bir sorun bu. Senin suçun değil.
Evlilik de kariyer de “ya hep ya hiç” olmak zorunda değil. Arada çok fazla gri alan ve seçenek var.
İyi bir eş, seni daha da yorması gereken biri değil; hayat yükünü hafifleten, seninle omuz omuza yürüyen biri olmalı.

Şu an kendini evli hayal edememen çok normal, bunu kendine baskı yapmadan kabul et. Zamanla, yaşam şartların, işin, hedeflerin değiştikçe belki bakışın da değişir. Önemli olan, hangi yolu seçersen seç, kendini kaybetmemen ve kimliğini sadece “eş” ya da “çalışan kadın” üzerinden kurmaman.

Konuşmak istersen her zaman buradayım, bu konular gerçekten hepimizin ortak derdi ✨ Senin için en doğru dengeyi bulacağına inanıyorum. Yolda olman bile başlı başına güçlü bir adım 💪

#BirAdımÖne ✨