Sosyal fobiyi yenme çaresi var mı? Sosyal fobisi olup da kurtulan var mı?

Sosyal fobi, kişilerin birden fazla ortamda değerlendirme kaygısına bağlı olarak sürekli korku içinde yaşaması ve bu ortamlarda yoğun heyecan ve sıkıntı yaşayacaklarını düşündükleri için kaçınma davranışları sergileme durumunun sıklıkla yaşandığı bir kaygı bozukluğudur.

Bu fobiye sahip kişiler girdikleri birçok ortamda rezil olacaklarına, yanlış bir şey söyleyeceklerine, gülünç duruma düşeceklerine ve yargılanıp küçük düşeceklerine dair yoğun endişe duyarlar.

Bu kişiler, başkalarıyla etkileşimde bulunmaktan ve başkalarının yanında herhangi bir performans sergilemekten yoğun kaygı duyarlar.

Örneğin; sınıfta söz almaktan, yeni insanlarla tanışmaktan, bir ortamda hakkını savunmaktan, yanlış söylenen bir şeyin doğrusunu söylemekten, bir konuda fikrini belirtmekten, yanlış aldığı bir ürünü değiştirmekten ve iade etmekten ciddi düzeyde kaçınırlar. Bazı durumlarda söz almaları zorunluluk olduğunda ise yoğun bir terleme, yüzde kızarma, seslerinde neredeyse duyulamayacak kadar kısılma, seste titreme, söylenecekleri unutma, konuşmayı yarıda kesip bir bahaneyle ortamdan uzaklaşma gibi durumlar gözlenebilmektedir. Hatta bazı durumlarda kaygıları o kadar yoğun olur ki rezil olacaklarını düşündükleri için başkalarının yanında yemek yemekten ve bir şey içmekten dahi kaçınabilirler.

Bu yaşantılar bireylerin hayatını olumsuz etkilemekte ve kişiler arası ilişkilerine zarar vermektedir. Çünkü sosyal fobiye sahip olan kişiler, girdikleri ortamda neler konuşulduğundan ve diğerleriyle ilgilenmekten ziyade kendilerine ve söyleyeceklerine odaklanarak vakit geçirmektedirler. Çoğunlukla da dikkati üzerilerine çekmemek için ortamda yokmuş gibi davranabilmektedirler. Sosyal fobiye sahip kişilerin anksiyetelerini arttıran durumların bazıları:

• Toplum içinde soru sormak ya da konuşma yapmak
• Telefonda görüşme yapmak
• Halka açık tuvaletleri kullanmak
• İnsanlarla yakın etkileşime girmek
• İnsanların dikkatini üzerine çekmek
• Başkalarının önünde performans sergilemek (örneğin; yazı yazmak)
• Diğer insanların yanında bir şey yemek ya da içmek

Sosyal fobi, tedavisi olan bir hastalık olarak bilinmektedir. İlaç ve psikoterapi tedavisinin birlikte uygulandığı durumlarda iyileşme oranları oldukça yüksek olmaktadır. Gevşeme eğitimi, durumla baş etmek için kullanılan davranışların değiştirilmesi, sosyal beceri eğitimi gibi birçok teknik tedavilerde sıklıkla uygulanmaktadır. Yardım alınmadığı durumlarda bu rahatsızlığın uzun süre boyunca devam ettiği bilinmektedir. Bir uzmana görünmenizi tavsiye ederim.

Sağlıcakla kalın.

Uzman Klinik Psikolog Zübeyde Ezgi Horzum