İnsan kendini tanıdığında özgürleşir mi, yoksa kendisini sınırlayan gerçeklerle yüzleştiği için daha çok tutsak mı olur?

İnsan kendini tanıdığında özgürleşir. Çünkü artık başkalarının dayattığı kimlikleri, beklentileri, kalıpları değil; kendi öz benliğini görmeye başlar. Ne istediğini, ne istemediğini, nerede durduğunu bilir. Maskeler düşer, roller silinir. Bu farkındalık, başkaları için yaşamaktan, sürekli onay aramaktan kurtarır. İşte bu, gerçek bir içsel özgürlüktür. Ama aynı zamanda insan, kendini tanıdıkça bazı sınırlarla da yüzleşir. Hayal ettiği kadar cesur olmadığını, sandığı kadar sabırlı olmadığını, belki de en çok kaçtığı şeyin, kendi gerçeği olduğunu fark eder ve bu yüzleşmeler zaman zaman can acıtır, insanı tutsak gibi hissettirebilir. Çünkü artık bahane kalmaz. Kendi eksikliğiyle, korkusuyla, karanlığıyla baş başa kalır.

Kendini tanıyarak. Zaten kendini tanırsa sınırlarını da öğrenir bir nevi. Çevresindeki somut ve soyut her olguya öznel tanımlar geliştirerek. bildiği her algının derinine inmeyi öğrenerek. Lakin günümüz insanına böyle kulağa zor gelen şeyler söylediğin zaman seni gizli düşman edinir. Var olan her algı ve olguyu, kapitalist modernitenin kendisine hap gibi sunduğu, hatta herkese aynı haplardan reva gördüğü donelerle algılamazsa sıkılır. Hatta delireceği hissine kapılır. Günümüz insanı her şeyi çabuk tüketme makinesine dönüştürülmüştür. işin korkunç yanı bu hapları bile öğütmeden tüketmektedir.

Kendini tanımak bazen zincirleri kırmak gibi, bazen de görünmez duvarları fark etmek gibi hissettiriyor. Bir yanda güçlü ve zayıf yanlarını bilmenin verdiği dinginlik, diğer yanda sınırlarını kabullenmenin ağırlığı var. Özgürlük, o gerçeklerle barışmayı başarınca geliyor aslında; çünkü insan, kendini kandırmadığında seçimlerini daha bilinçli yapabiliyor. Ama yüzleşmenin ilk anı çoğu zaman ağır, tutsak gibi hissettiren tarafı da bu. Yine de sonunda insanı en çok özgürleştiren şey, kendi gerçeğini inkâr etmeden yaşamayı öğrenmek oluyor.