Hayır Diyebilme Sanatı

Bu bencemizde aslında hepimizin zaman zaman olmasa bile çoğu zaman zorlandığı ancak meziyet diyebileceğiniz bir konuya değineceğiz.. Hayır diyebilmek. Evet, isterseniz başlayalım.

Öncelikle şuna değinelim bir defa.. Niye hayır derken zorlanıyoruz ya da bazı insanlar neden hayır demekte zorlanıyor, neden daha fazla evet demek zorunda kalıyor? Hayır demekte zorlanan kişide; Ben karşımdakini kırarsam ya da hayır diyerek reddedersem bir daha benimle görüşmek istemeyebilir algısı var. Ya da o beni eskisi kadar sevmez. Yani düşünüyor ki tek işi düştüğü kişi kendisi ve sen olmazsan başkasına gitmeyecek. Burada kafasında oluşan en önemli algı, kendi kişiliğiyle veya karakteriyle değil de başkalarına adapte olarak karşındakinin sevinebileceğini düşünmesidir. Ama emin olun teklifi yapan kişi için sıradan ve basit bir olaydır. Bunun aksini diyen varsa vefasızlık ya da daha kaba bir tabirle nankörlük nasıl ortaya çıkmış bir araştırabilir.

Hayır diyemeyen kişiler genelde özgüveni düşük kişilerdir. Yani sevmedikleri, istemedikleri şeyleri karşısındaki insanı kırmamak ve akabinde kaybetmemek adına evet demekten çekinmiyorlar. Tabi ki en sonunda zarar yine kendilerine oluyor. Hayır demek, kişinin kendi davranışıyla alakalı bir durumdur. Peki nasıl değiştireceğiz bu vaziyeti? Kolayı var, kökten çözüm. Siz eğer hayır demeyi öğrenirseniz duygu, düşünce veya davranışlarınız kökten değişmeye başlıyor ve bu sayede belki de (en kötü senaryo ile) hayır diyemediğiniz insanlar etrafınızdan kaybolup yeni insanlar tanımanıza vesile olabiliyor.

Daha net bir ifade ile sizi mutsuz eden her şeyden böylelikle kökünü kurutarak kurtulmuş olabilirsiniz de.. Yani bu da bir ihtimal... Asla kesin bir yargı değildir. Çünkü bazı durumlarda hayır dediğiniz kişi ya da kişiler aksine sizi sevebilir de.. Zira o bazıları sizi yadırgasa da bir zaman sonra size hak verebilir. Örneğin çağımızın hastalığı pandemi sürecinden örnek verelim. Sizi halısaha maçına davet eden arkadaşınıza hayır diyorsunuz ve gerekçesini de hastalık riskinden ötürü söylediğinizde bir şey olmaz karşılığını alsanız da kararınızın kesin ve kati biçimde arkasında duruyorsunuz. Her ne kadar kırılsa da günün birinde bu hastalığa yakalanmamasının garantisi yok. Yakalandı diyelim, size hak vermeyecek mi? Bu aslında zamanla olabilecek bir şey ancak kesinlikle etkili bir çözümdür. Bazı istisnalar da yok değil. Yani işe yaramayan her düşünce zihinden silinebilir. Bunu asla unutmayın.

Hayır diyebileceğiniz konular neler peki? Birincisi konuyu genişçe ele alın. Yani bu yaptığım şeyin bana yararı dokunur mu, bana zarar verir mi ya da üzülebileceğim bir şey olur mu? Bu faktörler varsa hayır demeyi rahatlıkla düşünebilirsiniz. Misal arkadaşınız sizden 1000 lira borç istedi ancak siz hayır derseniz arkadaşınızı kaybederim diye düşünebilirsiniz. Ancak bundan daha da önce şunu düşünün. 1000 lira veremem. Eğer verirsem zararını ben görürüm. Yani borcu verirseniz siz parasız kalacaksınız. İkincisi bunu karşınızdaki kişiye nasıl anlatabilirsiniz? Neticede karşınızdaki kişi sizin hep evet demenize alışmış da olabilir. Para istemesindeki cesaret de buradan gelebilir pekala.. Kısaca alıştırdığınız bir siz söz konusu.. Zira ilk defa hayır demeye başladığınızda zorlanmaya başlayacaksınız. Yani karşınızdaki kişi de size tekrar denemek için gelecektir.

Üçüncüsü ise net bir açıklama yapın. Özür dilerim, kusura bakma vs vs dememek önemli. Dik, net ve mağrur bir şekilde derler ya.. İşte o misal hayır diyebilmek önemli.. Dördüncüsü de dik duruşunuzu bozmayın. Dik bakın. Dik bakın derken dik dik bakmayın tabi. Arada bir başınızı çevirmek ve net bir ifade ile söyleyebilmek son derece mühim. Yani karşınızdakinin 'bu şimdi hayır diyor ama ben bunu ikna ederim' dememesi gerekiyor. Şimdi sizden biri 1000 lira istedi ve siz de 1000 lira veremem, ben de bu ara sıkışığım dediğiniz anda arkadaşınız size 'biz de seni arkadaşımız bildik dese de size ona; 'Evet, sen benim arkadaşımsın ama ben de sıkışık olduğum için veremem.' diyebilirsiniz. Olmadı, olmayan parayı mı vereyim demeyin tabi.. Bu şekilde kırılmayacağına ve hatta ikna olacağına da emin olabilirsiniz. Ve son aşama. Nedir bu? Yaptığınızın ne aşamada olduğunu bilmek. Yani neticeyi değerlendirmek. Kısacası hayır dediğinizde daha çok değer göreceğinizi bilmek çok ama çok önemli.

Bencemizin sonuna doğru gelirken şunu özellikle belirtmek isterim. İlk başlarda aile, arkadaş, eş ya da sevgili ilişkilerinizde zorlanacaksınız belki de hayır diyebilmek için. Tabi ki her şeye hayır deyin demiyorum. Dediğim gibi hoşlanmadığınız ya da zarar göreceğinizi düşündüğünüz veya istemeyeceğiniz bir durum ise buna hayır demek zaten sizin hakkınız.. Öncelikle buna çok ama çok dikkat edin. Hakkınız olan bir şeyi asla başkasının hakkıymış gibi kullanmalarına da izin vermeyin.

Sevgiler.