Martin Luther ve Protestanlık

1. Martin Luther kimdir?

Martin Luther 1483 yılında doğmuştur. Teolog, üniversite hocası ve protestanlık mezhebinin kurucusudur. 21 yaşında rahip olmuştur. O dönemlerde Roma kilisesinin çok güçlü olduğunu ve fakir halkı dini kullanarak sömürdüğünü fark etmişti. Ancak kilise karşı gelmek dinden aforoz edilmeye ve öldürülmeye neden oluyordu.

2. Orta Çağ Avrupa'sı

1272 yılında Haçlı Seferleri bitmiş ve Papa'nın söylediği gibi zafer gelmemişti. Milyonlarca Avrupalı bu savaşlarda ölmüştü. ''Kara Ölüm'' denen veba Avrupa nüfusunun 1/3'ünü 1300'den 1450'ye kadar olan sürede öldürmüştü. Ayrıca 1492 yılında coğrafi keşifler başlamış, yeni kıtaların zenginlikleri Avrupa'ya akıyordu. Bu dönemlerde insanlar bir şeyi fark etmişlerdi. Dünya kilisenin dediği gibi düz değildi.

Yüz yıllardır Marco Polo'nun Avrupa'dan Çin'e giderken yazdıkları Avrupa'da dolaşıyordu. Marco doğuda ilk defa gördüğü şeylerden bahsediyor ve insanların Avrupa'ya göre çok daha iyi şartlarda yaşadıklarından bahsediyordu. Avrupa yavaş yavaş zenginliğin farkına varmış ve kilise ile kendi aralarında durum farkını eleştirmeye başlamıştı.

3. Kilise

Papa dünyanın en büyük kilisesi olan Aziz Petrus Bazilikası için sermaye topluyordu. Kilise Avrupa'nın en güçlüsüydü ve bunun farkındaydı. 150 yıl boyunca yapımı süren bu yapıyı yapmak için Papa işin kolayını bulmuştu. Avrupalıların çoğu yoksuldu ve tek iyi yaşam ölümden sonraydı. İnsanlara ölümden sonra cennete girmek ve günahlarının bağışlanması için ''Endüljans'' denen kurtuluş belgeleri sattı. Cesur bir rahip ise bu durum karşısında "Endüljansın Kuvvetine Dair Tezler'' adı altında bir eleştiri yazıp Wittenberg Saray Kilisesinin kapısına astı.

1517'de yazılan bu metin oldukça sertti. Papa'nın oldukça varlıklı olduğunu ve kilisenin fakirler yerine Papa'nın kendisi tarafından yaptırılması gerektiğini söylüyordu. Matbaacılık sayesinde Luther'in düşünceleri bütün Almanya'ya dağıldı. 2 ay içinde Luther'in Katolik Kilisesine meydan okuduğu ve onları soygunculukla suçlaması bütün Avrupa'ya yayıldı.

4. Yargılanması

Papa Luther'in aforoz edildiğini ilan etti. Luther ise kendisine ulaşan belgeleri yaktı ve Papa'yı hristiyanlık karşıtlığı ile suçladı. 1521'de dinden çıkmış olmak suçu ile tutuklandı. Pek çok din görevlisinin yanlış olduğunu bildiği halde Papa'yı çıkar için desteklediğini gördü. Luther ise Almanya'da oldukça etkiliydi. O zamana kadar ki 15 milyon kitabın 5 milyonunu Almanya'da o yazmıştı. Roma Germen İmparatoru Charles'da yargılanırken oradaydı. Kendisi Avrupa'nın en güçlü kralıydı. Luther yazdıklarını inkar etmedi. Saksonya dükü III. Frederick onu himayesine alarak yanmaktan kurtardı.

5. Etkisi

Martin Luther daha sonra ilk defa İncil'i Almanca'ya çevirdi. Böylece sıradan halk İncil'i kendisi okuyabilecekti. Halk kendisinin fikirleri ile isyan etti. Bu isyanda 100.000'den fazla insan öldü. Avrupa artık bölünmüştü. Kuzey Avrupa hızlı Protestan mezhebini benimserken güney Katolik kaldı. Protestanlık mezhebinde insanlar kilisenin baskısından kurtulduğu için bilim hızla yayılmaya başladı.

Ek olarak Kalvinizm düşüncesini etkiledi. Bu dini görüşe göre en önemli olan şey çalışkan olmak, dürüst olmak ve lüks yaşamdan uzak durmaktı. Bu aynı zamanda Kapitalizmin Avrupa'da temel iktisadi kavram olmasını kolaylaştırdı.