Bilimsel Bulgulara Neden İnanmamız Gerektiğine Dair Bir Örnek: Dünya'mızın Yaş Tayini

Offf çok güzel sorular bunlar. Çok teşekkür ederim.

Neptün, Jüpiter, Satürn gibi gaz devlerinin iç ypıısı ile ilgili bilgilerimiz sınırlı. Oradan örnek asla alamayacağız, ama mesela Jüpiter'in uyduları, asteroidlerden elde edilen verilerle tespit edebilşyoruz demiştik. Bunun nedeni çoğunluğu silikat olan bu yapıların, gazlara oranla ilk elden oluşmasıdır. Önce daha ağır elementler birbirine çekim kuvvetiyle yaklaşır. Jüpiter gibi gaz devlerinde de böyle yoğun bir çekirdek olduğu düşünülüyor. Zaten bu sayede diğer hafif gazları kalın atmğsferlerşnde barındırabiliyor.

Peki bunu nasıl biliyoruz? Son 20 yılda dış gezegenlerin tespiti, ve Webb teleskobuyla atmosferik yapılarını anlayabilmemiz, bize ışık tutuyor. Aslında, yıldız sistemlerinin oluşum mekanizmaları ı öğreniyoruz.

Şu ana kadar bildiğimiz şey 4,56 milyar yıldan daha genç değil sistemimiz, bu kesğn.

Diğer güneş sistemindeki gezegenlerin çekirdek yapısıyla ilgili verileri jeofizik yöntemlerle öğrenşyoruz. Tıpkı Dünya'da olduğu gibi. P ve S daşgaları yolluyoruz. Mars'ta bunu yaptık. Bu sayede, ışığın suda kurılması gibi bu sismik dalgaların nasıl geri yansıdığı üzerinden, çekirdek yoğunluğunu, ve bu yoğunluğa neden olabilecek materyalleri tespit edebiliyoruz

Şu anda ömrünü bitirmiş olan NASAnın InSight aracı, Mars'ta bu işi yaptı.

Pangaea'ya gelirsek. Bu kota. 130 milyon yıl önce oluşan bir kıta. Başka çok "pangaea'kar oldu. Rodinia var mesela. Yani "tek kıta" bir tane olmadı. Birleşip tekrar ayrılan "tek kıta" çok var dünya tarihinde. Bunlar bizim tespit edebildikleriniz.

Ayrıca, bir zaman sonra fosiller de yetersiz kalıyor. Canlının olmadığı yerde fosil de olmaz. Daha eski hareketleri, atmosferin yapısına göre çıkarıyoruz. Mesela karbondiaksitin egemen olduğu atmosferik dönemlerde, kayaçların kinyasal davranışı da değişiyor, demirin oksitlenmesi olmuyor. Aynı şekilde suyun varlığını da bu süreçlere göre anlayabiliyoruz.

Yani bu iş, biraz detektiflik gibi. Verileri toplayıp yorumlar yapılıyor, bu yorumlar test ediliyor, tutmazsa başka bir şey öne sürülüyor.

Bu arada ilginç bi bilgi vereyim. Tektonizma, şu anda bildşğimiz kadarıyla, güneş sisteminde bir tek Dünya'da var

Bilim inanç sistemi değildir derken biraz inancın tanımını belirlemek lazım. Buradaki inanaç, iman anlamında değil. Bilginin tanımında da "gerekçelendirilmiş doğru inanç" olarak geçer. Bilme sürecinin bir öğesidir inanç.

İnanç sistemi dediğin şey ise, imana işaret eden bir dini inanıştır. Sorgulanamaz, test edilemez iman dışında herhangi bir şekilde anlaşılamaz bir dogmalar bütünüdür.

Cekal Şengör'ün dağlarla ilgili mevzusu o programda değildi yanlış hatırlamıyorsam, ama öyle bir iddiası var. Şimdi, bazı dağlar deprem üretir, bazıları üretmez. Kuranda ne yazarsa yazsın ikisine de yorarsın, sana bir bilgi vermez.

Himalayalarda, deprem olur, Urallar gibi eski dağlarda bile deprem olur. Ama Kaledonitlerde (Britanya) artık deprem olmaz. Kuranda hangisini kabulmedecez?

Bilim gerçeği araştırır, konusu gerçektir. Dinin konusu gerçek değil, insan hayalidir, tasavvurudur. E biz gerçeklere göre yaşıyoruz pratğk yaşamımızda, değil mi?

Tesadüf dediğimiz şey, olaylara bizim koyduğumuz bir isimlendirmedir. Biz ona ne dersek diyelim, ister tesadüf, ister Allahın iradesi, farletmez, o sebep-sonuç ilişkisi içerisinde, bizim isimlendirmemizden bağımsız "olmaya" devam eder

Kuranı tek başına yorumlamaya kalkarsanız yanılırsınız. Çünkü ayet dediğiniz sadece kuranın içinde değildir. Allah'ın yarattığı her şey ayettir. Kuran'a bakarak bazı işaretleri bulabilirsiniz ancak araştırmanız gerekenler yine yaratılanın içindedir.

Örneğin; Bakara 26'da sivrisineğin örnek vermekten çekinmediğinden bahseder. Ancak ayrıntısından bahsetmez. Çünkü ayrıntısı sivri sineğin kendisindedir. Bu ayetten sonra yapılması gereken sivrisineği araştırmaktır. Tabii sadece sivrisineği bütün canlı ve cansız varlıkları araştırılması gerektiği bu ayetten anlayabiliyoruz.

Başka bir örnek; Kuran'da şifa ayetleri vardır. Bazı din kesiminden insanlar sadece bunu okuyarak şifa bulacağını düşünüyor. Ancak sağlık için gerekli tedbir ve tedavileri aldıktan sonra bu şifa ayetleri size manevi yönden yardımcı olacaktır. Kendinizi daha iyi hissedebilirsiniz.

Bunu şöyle açıklayabilirim; bir cerrah edinmiş olduğu bilgi ile insanlara şifa dağıtıyor. Ancak; o sırda Allah kişinin ruhunu bedeninden aldığını zaman doktorun bütün bilgisi iflas ediyor. Ne diyoruz Tıp bu konuda çaresiz kaldı. Nitekim tıp dünyasında çok iyi geçen ameliyatlar sırasında veya sonrasında oluşan komplikasyonlar sonucu hastayı kaybediyoruz.

Kısacası; bilim, inanç sisteminden, inanç sistemi de bilimden ayrı tutulamaz. Bunları birbirine çarpıştırmaya ve ayrıştırmaya gerek yoktur.

Sonuç? Kuranın bilime bi katkısı oldu mu olmadı mı?

Avrupa'da karanlık çağ yaşandığı dönemlerde İslam dünyası aydınlık çağını yaşıyordu. O zaman İslam dünyasıda bilimde çok ilerleme yaşanmıştır. O zamanki bilim insanları (bilim insanları diyorum çünkü o zamanlarda Müslüman kadınlarda bilimle ilgileniyordu) yolunu Kuran'ın yolunla çiziyorlardı.

Zaman içinde Müslümanlar bu alanda hakimiyetlerini kaybettiler. Ellerinde bulunan verilerin bir büyük bir çoğunluğunu batıya kaptırdılar. Buna İskenderiye Kütüphanesinin yakılması olaylarından biridir. Buradaki el yazması kitapların bir çoğu batıya kaçırıldığı rivayet edilir.

Günümüz icatlarının köküne indiğimizde Müslüman bilim adamlarına rastlamamız tesadüf değildir. Yani günümüzdeki pek çok bilgi o günlerden gelme bilgilerin üzerine inşa edilmiş halidir.

Dolayısıyla sorunun cevabına gelice, bilime en büyük katkı tabii ki Kuran'dan gelmiştir. Kuran sadece bir yaşam ve inanç kitabı değildir. Aynı zamanda bilim kitabıdır.

Şimdi soracaksın o bilimi ben niye göremiyorum?

Çünkü kuranı mealindne ya da tesfirinden okumak bu bilgiden insanı mahrum eder. Arapça aslında okuyup anlamak gerekiyor. Bu da yetmez bunun üzerinde uzun uzun çalışmak gerekiyor. Çünkü Kuran öyle bir kitap ki, ilk okul seviyesinden bir insana da hitap eder, profesör seviyesindeki insanda hitap eder. Her iki seviye arasındakilerin sen hesap et. Her kesime aynı şeyi vermez. Herkes ilminin yettiği ölçüde Kuran'dan alması gerektiğini alır. Kuranda kişinin ilmine göre hitap eder.

Nitekim, halen araştırmalarında Kuran'ı rehber edinen bilim insanları halen var. Kuran gelmeden önce İncil ve Tevrat vardı. Nitekim bunların ışığında bilim yapan insanlar vardı ve halen de var.

Hiç alakası yok.
Tam tersine İslâm bilginlerinin altın çağının nedeni kurandan kopuştır. Hatta kuran, incil ve tevrat gibi bilimin alanlarına çok girmediği için o alan açık kalmıştır. Şöyle de diyebiliriz, kuran, incil ve tevrattan bir kopuştur. Dğnyayı açıklamaya çalışmaktan ziyade toplumu düzenleme hedefini gütmüştür. Kuranın bütün derdi, kim kimi ne zaman ne şekilde s.. kebilir haline gelmiştir. Bu da daha sosyolojik bir kalıba sokar kuranı.

Yoksa Gazali, boşuna dememiş "filozoflarla tartışmayın, dinden çıkarsınız" die.. O zamanın filozofları bugünün bilimcileri gibidir. Orada din ve bilim ayrımını aslında Gazali de yapmıştır. Ama elbette daha gerici bir perspektiften.

Bugün hiç bir bilimsel makalede, özellikle doğa bilimlerinde islam alimleri referans verilmez. Ortaçağ düşüncesi ile Aydınlanma arasındaki farkı göremiyorsunuz