TETT’si geçen gıdalar gerçekten güvenli mi, bu ürünleri almak mantıklı mı?

Gıda Güvenliği Derneği’nin araştırmasına göre tüketicilerin yüzde 72’si ‘son tüketim tarihi’ (STT) ile ‘tavsiye edilen tüketim tarihi’ (TETT) arasındaki farkı bilmiyor. Bu nedenle güvenle tüketilebilecek ürünler çöpe gidiyor, hane bütçesi ve çevre zarar görüyor.

Türkiye’de TETT’si yaklaşmış veya geçmiş ürünleri satan marketler açılmaya başlandı. Buradaki ürünlerin daha ucuz olması ve TETT’nin geçmiş olması nedeniyle bunlara kuşkuyla yaklaşanlar oldu.

Gıdaların raf ömrü, güvenliği ve kalitesi optimum şekilde korunarak, belirtilen saklama koşullarında tutulabileceği süre.

STT, hayvansal ürünler gibi biyolojik olarak hızlı bozulabilen gıdalarda güvenlik sınırı. Bu tarih geçtikten sonra tüketim riskli ve satışı kabul edilemez.

TETT ise bakliyat, makarna, konserve gibi ürünlerde gıdanın duyusal özelliklerinin (tat, koku, doku) en yüksek olduğu dönemi belirtir. Bu tarih bir ‘güvenlik’ değil, ‘kalite’ tavsiyesi.

Uygun koşullarda saklanan gıdalar bu tarihten sonra da güvenle tüketilebilir. Gıdalara örnek olarak makarna, konserve, kurutulmuş ve dondurulmuş gıdalar, meyve suları verilebilir.

Son kullanma tarihiyle (SKT) son tüketim tarihi (STT) aynı anlama geliyor.

Geçen hafta Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle DEVA Parti milletvekili Hasan Karal “TETT’si geçmiş ürünlerin satıldığı marketlerde, vatandaşların ‘en az riskli olanı seçmek zorunda kalması’ bakanlığınızca halk sağlığı açısından kabul edilebilir bir durum olarak mı değerlendirilmektedir?” sorusunu yöneltti.

Bakan Yumaklı yanıt olarak, “TETT, ürünün son tüketilmesi gereken tarihi değil, kalite özelliklerini koruyabildiği tarihtir. Tavsiye edilen tarih geçtikten sonra gıda; güvenilir olması, tat, koku, görünüş gibi bozulmaların olmaması koşuluyla piyasada bulunabilir” karşılığını verdi.

Aslında ‘döngüsel market modeli’ Türkiye için yeni olsa da pek çok ülkede destekleniyor hatta tercih ediliyor.

Çöpe atılan sadece ‘gıda’ değil!

‘Soframızdaki Hurafeler’ kitabının yazarı gıda mühendisi Ebru Akdağ, konuyla ilgili sorularımızı yanıtladı. Akdağ TETT’nin gıda okuryazarlığı ve sürdürülebilirlik açısından çok kritik bir önemi olduğunu söyledi.