Sosyal Psikoloji Deneyleri ve Şaşırtıcı Sonuçlar

1- Pratfall Etkisi

Kısaca özetlemek gerekirse; mükemmel değilseniz insanlar sizi daha tatlı, sevimli bulup daha çok sever.

Güzel bir örnek olarak Jennifer Lawrance'ı verebiliriz:

Hatırlarsanız, kendisi Oscar Ödül Törenin de düşmüştü. Nedeni ise Pratfall Etkisini kullanarak insanlara daha sevecen gelmek istemesiydi. Psikolojik araştırmalara göre, insanların önünde hata yapmanız veya bir hatanızı itiraf etmeniz; sizi daha çok sevilen biri haline getiriyor.

2. Pygmalion Etkisi

Pygmalion Etkisi ise, çevrenizde ki insanların sizin başarınızı doğrudan etkileyen bir gerçek olduğudur. Psikolog Robert Rosenthal abimiz 1. ve 2. sınıflar üzerinde uygular bu sosyal deneyi. Öğrencilere zeka testi uygulayan Dr. Robert, öğretmene bir liste verir. Bu liste de yıl sonunda başarılı olabilecek öğrenciler vardır. Öyle de olur, listede ki tüm öğrenciler çok başarılı bitirirler yılı.

Garip olansa, Dr. Robert'ın 'başarılı olacak öğrenciler' listesinde ki isimler, zeka testinden yüksek puanlar değil; düşük puanlar alan öğrencilerdir.

Öğretmen listede ki kişilerin başarılı olabileceğine inandığı için, yıl boyunca onlarla daha fazla ilgilenir ve başarılı olacaklarına inandığını hissettirir. Günümüzde ki 'bazı' öğretmenlere bu deneyi anlatmak gerek. Eğer öğretmen tüm sınıfa aynı şekilde davranmış olsaydı, tüm sınıf başarılı olurdu. Eğer Dr. Robert öğretmene bir liste vermemiş olsaydı, sınıfta kimse üstün başarılı elde edemez ki belki de.

3- Seçimlerin Paradoksu

Daha çok seçeneğiniz varsa, seçiminizde o kadar zor olur demektir. Ve birçok seçenekten birini seçtiğinizde, bu sizi mutsuz edebilir. Örnek vermek gerekirse, film izlemek için sinema salonuna gittiniz. 4 film gösterimdeydi ve arasından dikkatinizi en çok çekene girdiniz. Seçiminizi kolayca yaptınız, ve hatta filmi beğenmeseniz bile pekte sorun olmaz sizin için.

Fakat aynı salonda 20 farklı film olduğunu düşünün. Film seçmeniz zorlaştı. Birde seçtiğiniz film kötü çıkınca keşkelerin sayısı arttı. Hatta öyle ki, sinema salonuna girdiğiniz anda; daha film başlamadan 'keşke diğer falanca filme gitseydim' deme ihtimaliniz de yüksektir.

Psikolog Barry Schwartz seçimlerin paradoksunu şöyle açıklıyor: Seçim sürecinde birçok opsiyonu değerlendirmek ve bunun için efor harcamak mutluluğu azaltıyor.

4. Spotlight Etkisi

Kusurlarımız diğer insanların gözlerine sandığımız kadar çok batmıyor!

Cornell Üniversitesi’nde bir grup psikolog, katılımcıların üzerine üstünde utandırıcı bir resmin olduğu T-shirtler giydirirler, ve onlara bu T-shirt’ü kaç kişinin farkedeceğini sorarlar. Sonuçlar şunu gösterir: Deneye katılanlar, kendilerini gerçeğe göre 2 kat fazla kişinin farkedeceğini belirtmişlerdir. Fakat öyle olmaz, çoğu kişi t-shirt'e dikkat bile etmez. Tabii deneyde t-shirt kullanılmış fakat aynı durum saçımız, gözümüz, burnumuz vs. içinde geçerli.

Yani kendinize ayna da bakıpta 'benim oram yamuk, buram küçük, buram büyük, buramda şu var' deyipte moralinizi bozmayın. Bu detaylar çoğu kişi tarafından farkedilmiyor bile. Ayrıca toplum içinde yaptığınız ufak hatalarda da öyle hemen yerin dibine girmeyin. İnsansınız siz; takılıp düşebilirsiniz, saçınıza birşey bulaşmış olabilir, birine çarpabilirsiniz veya burnunuzdan sümük akıp yüzünüzü pisletmiş olabilir. Bunlar diğerleri tarafından pekte dikkat edilmeyen şeyler, kasmayın kendinizi.

Sümük kısmını unutun. O çok rezil bir durum.

_________________________________________________________________

Evet arkadaşlar, bu bilgileri hem eğlenceli bulduğum için; hemde günlük hayatta sizlere yardımcı olabileceğini düşündüğüm için paylaştım.

Bu arada, bence de küçük bir dikkat testi vardı, ayrıntıyı farkeden olursa şaşırtır beni :)
Diğer bencelerime mevcut profilimden ve eski hesabım olan @_wild 'dan ulaşabilirsiniz.

İyi sorup cevaplamalar herkese :)