Okb ve takıntılardan kurtulmak mümkün mü?

Merhabalar,
Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), bireylerin sürekli tekrarlayan düşüncelere sahip olması ve bu düşüncelerin rahatsızlığından kurtulmak amacıyla kişilerin bir ritüel oluşturarak sürekli tekrar eden davranışları gerçekleştirilmesiyle karakterize olan bir rahatsızlıktır.

OKB Nedir?

OKB rahatsızlığına sahip kişilerin, obsesyon adı verilen kontrol edemedikleri düşünceleri ve korkuları vardır. Bu düşüncelerin neden olduğu kaygı, korku ve gerginliği azaltmak için belirli davranış kalıpları geliştirirler. Bu davranış kalıplarına ise kompulsiyon adı verilmektedir. Kişinin rahatlamak amacıyla oluşturduğu bu kompulsiyonlar belirli bir süre sonra rutin haline gelmekte, hem kişi hem de çevresi için içinden çıkması zor bir hal alabilmektedir.

Zaman zaman hepimiz kendimizi düşünmek istemediğimiz inançları zihnimizde atamayabiliriz ve bu duruma bağlı olarak bazı ritüeller geliştirebiliriz. Bununla birlikte çoğu zaman bu zorlantılı düşünce ve davranışlarla sağlıklı bir şekilde baş ederek gündelik yaşamımızı aksatmadan devam edebiliriz. Ancak bu rahatsızlığa sahip kişilerde bu durum oldukça sık ve şiddetli seyretmekte, kişilerin günlerinin büyük bir kısmında yaşanmakta ve kişilerin işlevselliğini ciddi ölçüde bozabilmektedir.

OKB rahatsızlığı olan bireyler sürekli kontrol etme ihtiyacı içinde olabilmektedirler. Örneğin; kapıyı kapattıklarından emin olmak için tekrar tekrar kontrol ederler, ellerini iyi yıkadıklarından emin olmak için sık sık ellerini yıkarlar, ocağın gaz kaçırıp kaçırmadığından emin olmak için sık sık mutfağa giderler, arabalarını kilitlediklerinden emin olmak için sık sık kontrol ederler gibi. Kişiler bu tür davranışlarını sergilemekten yoruldukları halde kendilerini yapmaktan alıkoyamazlar.

Okb'nin kendi içinde birçok çeşidi bulunmaktadır. Temizlik takıntısı, vesvese takıntısı, cinsel takıntılar, dini takıntılar, kontrol etme takıntısı gibi. Bazen kişilerde tek bir tanesi bulunabilirken bazı durumlarda birden fazla çeşit aynı anda bulunabilmektedir.

OKB'nin Belirtileri Nelerdir?

• Bir şeyleri sayma ya da belirli bir sayıda yapma ihtiyacı hissetme (Elleri defa yıkama, 40 tane trafik ışığına yakalanma gibi)
• Aşırı temizlik takıntısı, kirlenme korkusu, mikrop kapacak olma endişesi (Kapı kollarına, çöp tenekesine dokunamama gibi)
• Aşırı miktarda duş alma isteği
• Hata yapma korkusu
• Mükemmeliyetçilik
• Sürekli bir şeylerden şüphe duyma hali (Arabanın kilitli olduğundan şüphe duyduğu için 3-4 defa sokağa çıkıp kontrol etme gibi)
• Cinsel veya dini konuları düşünmekten korkma
• Sürekli el yıkama davranışı sergileme
• Çevresindeki insanlara zarar verme korkusu (Belirlenen dua 5 defa okunmazsa çocuğunun öleceğini düşünme gibi)
• Kıyafetlerine kir, mikrop bulaşmış olması endişesiyle her fırsatta kıyafetlerini değiştirme
• Kontrol kaybı korkusu
• Simetri ve düzen takıntısı
• Belirli cümleleri, kelimeler veya duaları tekrarlama

OKB'nin Tedavisi

Bu rahatsızlığın tedavi almaksızın kendi kendine geçme ihtimali oldukça düşüktür. OKB tedavisi olan bir psikopatolojilerden biridir. Takıntılı düşünce ve davranışlardan kurtulmak birçok kişi için zor bir süreç olabilmektedir. Alacağınız psikolojik destek size bu anlamda yardımcı olacaktır. İlaç tedavisi aldığınızdan bahsetmişsiniz. Bunun yanında mutlaka psikoterapi desteği almanızı önemle tavsiye ederim. Psikoterapi sürecinde düşünce kalıplarınız, duygularınız, davranış örüntüleriniz ve çevresel etkenler gündeme alınarak davranış değişikliği hedeflenmektedir. En yakın zamanda bir uzmana başvurmanızı öneririm.

Sağlıcakla kalın,
Psikolog Sümeyye Sağlam