2 ay

İsmiyle de Tasarımıyla da Orijinal Bir Araba: Fiat X1/9

Tasarım Yönüyle Dünyanın En İlginç Arabası

İsmiyle de Tasarımıyla da Orijinal Bir Araba: Fiat X1/9

Fiat firması 1969 yılında otomobil tasarımcısı Bertone firmasına bir spor otomobil tasarımı siparişi vermişti. Bertone ise ilginç bir yol izleyip bir sipariş için üç ayrı otomobil tasarımı yaptı. Nasıl olsa bir tasarım firmasıyız.

İsmiyle de Tasarımıyla da Orijinal Bir Araba: Fiat X1/9

Üç tasarımın üçünü de Fiat almasa bile başka firmalara da satarız. Hatta belki kendimiz de üretiriz diye düşünülmüştü. Sonuçta motoru, şanzımanı ve hareket aktarma organları aynı olan ama estetik dizaynı farklı 3 ayrı tasarım ortaya çıktı. Bunlardan bir tanesi için ayrı bir bence daha yazacağım. Üç tasarımın da ortak noktası 1300 cc hacimli, 4 vitesli manuel şanzımanlı arkadan motor ve arkadan itişli olmasıydı ama perspektif olarak tamamen farklı arabalardı. Özellikle alttaki görselde yer alan tasarım adeta bir sürat teknesinin denizden alınıp yola çıkarılmış hali gibiydi.

İsmiyle de Tasarımıyla da Orijinal Bir Araba: Fiat X1/9

İsmiyle de Çok İlginç Bir araba

İsmiyle de Tasarımıyla da Orijinal Bir Araba: Fiat X1/9

Dünyada otomobil üreticileri ürettiği otomobillere ya bir isim, ya bir sayı, ta bir harf, ya da harf ve sayılardan oluşan isimler verirler. BMW 730, Mercedes E200, Peugeot 404, Ford Fiesta gibi. Ancak bir otomobilde Fiat dışında dünyada hiçbir firma ürettiği otomobile arada bölü işareti olan bir isim vermemiştir. Fiat X1/9. Tabi dünyada söyleniş kolaylığı olarak araba hep Fiat X19 olarak tanındı ama ismi de gerçekten ilgi çekti.

İsmiyle de Tasarımıyla da Orijinal Bir Araba: Fiat X1/9

Tasarım Temelleri

1969 Yılında Fiat Bertone firmasına bir spor otomobil tasarım siparişi verir. Bertone firmasının yaptığı üç tasarımdan beğenilen modeli cabrio değil targa tasarıma sahip, hard top tavan takılabilen, ortadan motorlu ve arkadan itişli bu tasarım oldu.

İsmiyle de Tasarımıyla da Orijinal Bir Araba: Fiat X1/9

Bu tasarımın tercih görme nedeni ise dünyada çok nadir karşılaşılabilen ön ve arka akslara düşen ağırlık miktarının tam %50 %50 şeklinde olmasıydı. Bu durum otomobili daha dengeli ve güvenli kılıyordu. 1970'lerin furyasına uygun olarak X1/9 da mekanik olarak kapanır açılır far yapısıyla çok güzel görünen bir arabaydı. Bir ilginç tasarım özelliği de şuydu: Motor şoför koltuğunun arkasında, soğutma radyatörü ve cam silecek suyu hazneleri ve akü ise ön bagaj kısmına yerleştirilmişti.

İsmiyle de Tasarımıyla da Orijinal Bir Araba: Fiat X1/9

Japonlara İlham Veren Tasarım

Fiat X1/9 1972 yılında üretime girdi. 1982 yılına kadar Fiat, 1982-89 yılları arasında ise Bertone tarafından üretilmeye devam etti. Daha sonra Japon Amzam firması tarafından Mazda AZ1 adıyla piyasaya sürülen mikro spor otomobil Fiat X1/9'dan esinlenerek yapılmıştı.

İsmiyle de Tasarımıyla da Orijinal Bir Araba: Fiat X1/9

Mazda AZ1 modeli için eski hesabımda bir bence yazmıştım. İlgilenenler benceleri geriye doğru taradığında ulaşabilirler. Targa yapısı, hard top tavanı, spor kokpitiyle ABD, Kanada ve ve Birleşik krallıkta da ciddi ilgi gördü. Öyle ki Sadece Abd ve Kanada'da 190 bin Fiat ve sonrasında Bertone X1/9 satıldı.

Fiat X1/9 Genel Özellikleri

İsmiyle de Tasarımıyla da Orijinal Bir Araba: Fiat X1/9

Fiat X1/9 öncelikle çok alçak tavan tasarımınsa sahip, rüzgar direnci düşük, küçük motoruna ve 4 vitesli şanzımanına rağmen zamanının hızlı otomobillerinden birisiydi. Tavan yüksekliği sadece 117 cm idi. Ortadan motor tasarımıyla hem arkadan itiş için hareket aktarma organlarıyla güç kaybı ortadan kaldırılıyor, hem otomobilin ağırlık dengesi mükemmele dağılıma kavuşuyor hem de kullanan için müthiş keyif veriyordu.

İsmiyle de Tasarımıyla da Orijinal Bir Araba: Fiat X1/9

Ayrıca Motor için ayrı kapak, motorun arkasında ikinci bir bagaj haznesi ve ona ait ayrı bir kapak olması da hoş bir tasarım özelliği olarak göze çarpıyordu. 1982-1989 arasında otomobilin üretimine kendi markasıyla devam eden Bertone firması 1986 ve 87 yıllarında otomobilde iki marjinal değişiklik yaptı.

İsmiyle de Tasarımıyla da Orijinal Bir Araba: Fiat X1/9

Birisi Alüminyun kasa va alüminyum şasi kullanarak X1/9 Superlight modeliydi ve otomobilin ağırlığı 1/3 oranında hafifletilmişti. Diğer tasarım değişikliği ise Şasiyi uzatarak otomobilin 4 kişilik versiyonunu üretmekti. Bu iki tasarım da seri üretime girmedi, sadece prototip olarak kaldı.

Rallilerde Fiat X1/9

İsmiyle de Tasarımıyla da Orijinal Bir Araba: Fiat X1/9

1990'lara gelene kadar hemen her yeni otomobil modifiye edilerek rallilerde veya pist yarışlarında da kullanılıyor ve bu sayede otomobilin reklamı yapılıyordu. Fiat X1/9 da Abarth firmasıyla yapılan ortak çalışma ile sadece rallilerde kullanılmak üzere 5 adet 1840 cc hacminde, 16 valfli 140 beygirlik bir motorla özel olarak üretildi ve zamanın Avrupa rallilerine katıldı. Derece elde edemese de güzel bir reklam yapılmış oldu.

İsmiyle de Tasarımıyla da Orijinal Bir Araba: Fiat X1/9

Teknik Özellikleri

İsmiyle de Tasarımıyla da Orijinal Bir Araba: Fiat X1/9

1972'den 1978 yılına kadar 1300 cc hacminde 75 beygir gücündeki motoru 1978 yılında 1500 cc hacmindeki 85 beygir gücündeki motor ve 5 vitesli şanzımanla değiştirilmiştir. 1500 cc motorlu Fiat X1/9 ABD'de de satılmış ancak egzoz emisyon değerlerinin ABD standartlarına uygunlaştırılması için motor 75 beygire düşürülmüştür.

İsmiyle de Tasarımıyla da Orijinal Bir Araba: Fiat X1/9

Azami hız 1.3 motorlar için 170, 1.5 motor için ise 185 km olarak gerçekleşiyordu. 1.5 litre motorlu X1/9 otomobilin 0-100 km hızlanması ise 10,8 saniyede gerçekleşiyordu.

İsmiyle de Tasarımıyla da Orijinal Bir Araba: Fiat X1/9
İsmiyle de Tasarımıyla da Orijinal Bir Araba: Fiat X1/9
Cevapla