Çalgı dinlemek haram mıdır?

Çalgı dinlemeyi bazı âlimler haram sayarken, bazı âlimler helâl olduğunu söylemekle birlikte birtakım koşullar getirmiş ve dinlememenin daha evlâ olacağını söylemiştir.

Elimden geldiğince özet bir şekilde bazılarına değineceğim InşaAllah.

#İmam-ı #Gazâlî Hazretleri, İhyâ’sında mûsikîye uzun uzadıya değinmiş ve Mûsikînin bazen mubah, bazen mendup, bazen de haram olabileceğini bildirmiştir.

Allah’ı zikretmeye teşvik eden ve rûha yüksek duygular veren müzik mendup;

Bayram, evlenme, doğum, sevinç ve neşe günlerinde müzik dinlemek mubah;

Beş ârıza bulunması halinde ise müzik haramdır. 1

İmam-ı Gazâlî’ye göre müziği haram kılan ârızalar şunlardır:

1) Dinletendeki ârıza.

2) Müzik âletindeki ârıza.

3) Ses ayarındaki ârıza.

4) Dinleyicinin kendisindeki ârıza.

5) Dinleyici şahsın âvâmdan olma ârızası.

1) Kendisine bakılması haram olacak şekilde giyinen kadın veya fitne tehlikesi uyandıracak parlak bir gencin şarkı söylemesi, müzik yapması haramdır. Hatta kadında fitne tehlikesi varsa ondan Kur'an dinlenilmesi dâhi caiz olmaz.

2) İçki âlemlerinde insanı içki tüketimi için kışkırtacak ve fitneyi tetikleyecek biçimde kullanılan çalgılar haramdır.

3) Kötü, çirkin, ahlâk dışı, fâhiş ve hicvedici sözleri bulunan, dedikodu ve iftira içeren, toplum barışını bozan, fitne yayan, Allah’a, Resûlüne (asm) ve ashabına karşı yalan cümleler içeren müzik parçasını söylemek de, yayınlamak da, dinlemek de haramdır.

4) Kişinin kendisindedir. Bir kişinin müziği şehevî arzûları için tahrik aracı kılması haramdır.

5) İşi gücü bırakıp müzik parçaları ile oyalanmak ahmaklıktan ve akılsızlıktan başka bir şey değildir. Boş vakitleri öldürüp, oyuna ve eğlenceye dalmak cinâyettir. Bu şekilde dinlenilen müzik te haram olmaktadır.

Bir hâdiste, ahir zaman alametlerine yer verilip kadınların şehvet unsuru olarak kullanılacağına, açılıp saçılarak şarkı söyleyeceğine, ahlakın ve hayanın ortadan kalkacağına bu gibi sebeplerle de felâketlerin insanları kuşatacağına işaret edilmektedir.

İmran bin Husayn (ra) bildirmiştir: Peygamber Efendimiz (asm) buyurdu ki:

“Bu ümmete yere batma, kılık değiştirme ve taşlanma âfetleri gelecektir.”Ashaptan birisi:“Bu ne zaman olacak yâ Resûlallah?” diye sordu. Peygamber Efendimiz (asm):“Şarkıcı kadınlar yaygınlaştığı, çalgı âletleri türediği ve şaraplar sıkça içildiği zaman.” buyurdu. 2

Yakın Tarihe bakılacak olursa, Düzce Depremi büyük yıkım getirmiştir. Maddî mânevî unutulmayacak kayıplar yaşatmıştır. Allah bir daha göstermesin.

Hadis'e göre Bediüzzaman Said Nursi Hazretleri depremin sebebini bir bölümde şöyle özetliyor(Tamamına kaynaktan ulaşabilirsiniz) 3

Şöyle denildi ki, Ramazan-ı Şerifin teravih vaktinde kemâl-i neş’e ve sürurla, sarhoşçasına, gayet heveskârâne şarkıları ve bazan kızların sesleriyle, radyo ağzıyla bu mübarek merkez-i İslâmiyetin her köşesinde cazibedârâne işittirilmesi, bu korku azabını netice verdi.

Son olarak haram olduğunu söyleyenler bazı hadis ve âyetleri kaynak olarak göstermektedir.

Ardından keffaret olarak Kur'an dinlenilmesini tavsiye etmişlerdir,

"Her kötülüğün ardından bir iyilik yap, iyilikler kötülükleri siler." öğüdü gereği, kötülüğün zıttını yapmak günahın silinmesinde daha tesirlidir.

Nâfî diyor ki: Ben Abdullah bin Ömer (ra) ile yolda giderken, Abdullah bin Ömer (ra) bir çobanın kaval sesini duydu ve elleri ile kulaklarını tıkayarak yoldan saptı. Bana:

“Ey Nâfî! Hâlâ kaval sesi duyuluyor mu?”diye sordu. Ben:“Artık duyulmuyor.”dediğim zaman kulaklarını açtı ve dedi ki:“Peygamber Efendimiz’in (asm) de böyle yaptığını gördüm.”

Evet her ne kadar Peygamber Efendimiz s.a.v kaval sesini dinlememiş olsa da O'ndaki maneviyata olumsuz etki yapmasından korktuğu içindir ve dinlememek daha evlâdır.

Özet olarak şunları söyleyebiliriz;

Müziğe, kayıtsız şartsız “haram” veya kayıtsız şartsız “helâl” demek mümkün değildir. Bedîüzzaman Hazretlerinin müzik dinleme ölçüsü olabilecek biçimde,

“Beşer hakikate muhtaç olduğu gibi, bazı keyifli hevesâta da ihtiyacı var. Fakat bu keyifli hevesât, beşte birisi olmalı.” 4

Diyebiliriz.

1)İhya, 2/695

2)Tirmizî, Fitne, 2309;

3)Sözler, On Dördüncü Sözün Zeyli

4)Emirdağ Lâhikası.

#Vesselâm