Başkasını Gözetlemekten ya da Teşhircilikten Neden Haz Duyarız? Skopofilik Dürtü!

Hepinize merhaba🌸

Geçen gün verdiğim bir kararla size ara ara psikanalizden bahsetmeye karar verdim. Psikanalizin sözlük tanımına bakacak olursak ruhsal sorulara, sorunlara ruhsallığın katmanlarına inmek diye anlatabiliriz kısaca. Psikanalizin kurucusu günümüzde hala Sigmund Freud kabul edilir. Ancak her 10 yılda bir psikanaliz çok ciddi değişimlere sebep olmuş, Freud’un kurduğu bu düşünce sistemi Freud’un elinden çıkmıştır. Ancak belli başlı birçok savı hala geçerliliğini korumaktadır. İşte bu yüzden bu gün size biraz Freud’un tanımı ile Skopofiliyi anlatacağım, hazırsanız başlayalım.

Bir insan bir şeyi neden yapmak ister, neden yapar?

Bir davranışı anlamak için işe buradan başlayalım. Freud’da göre bize bir davranışı yaptıran şey dürtülerimizdir. Dürtü bir enerjidir ve her dürtü bir duyuyu tatmin eder. Örneğin cinsellik dürtüsü cinsel isteğimiz, cinsel enerjimizdir. Bizim cinsellik yaşamamız cinsel dürtümüzü kısmen doyuracaktır. Çünkü dürtüler hiçbir zaman tamamen doyurulmazlar. Tamamen doyuruldukları zaman biz o eylemi yapmayı bir daha istemeyiz. Örneğin cinsel ilişki yaşamak bizi o an için kısmen doyurur, ancak bunu daha sonra tekrar isteriz.

Dürtülerimizi engelleyebilir miyiz?

Öncelikle insanı diğer canlılardan ayıran en büyük özellikten beri dürtülerini geciktirebilme yeteneğidir. Örneğin bu yeteneğin gelişmediği bebekler açlık dürtülerini geciktiremez, doyuma ulaşana kadar hayatlarını buna indeksler ve ağlarlar. Ancak Freud’a göre bastırılan her dürtü büyümeye ve yıkıcı etkiler yaratmaya meyillidir. Örneğin bir bebek kendisine süt vermeyen bir memeyi kötü meme olarak belirler ve o memeye karşı haset geliştirir. Memeyi ısırır, şiddet uygulamaya başlar. Bu bir insanın ilk doyum-doyumsuzluk çatışması ve oluşturduğu ilk olumsuz duygudur.

Peki gözetleme/gözetlenme dürtüsü anlamına gelen skopofilik dürtü nedir?

Öncelikle psikanalize yeni başlayan ya da bu konu hakkında bilgisi olmayan insanların düştüğü bir yanılgıyı çözerek başlayalım işe. Skopofilik dürtü sadece teşhircilik anlamına gelmez. Göz organını hedef alan temel bir dürtüdür. Bazı kişiler gözetlemekten haz alırken bazı kişiler de kendilerini teşhir etmekten haz duyar. Ve dürtüsünü doyurmak için bu çok da sağlıklı olmayan davranışı sergilemeye başlarlar.

Skopofilik dürtü hastalık anlamına mı gelir?

Öncelikle tabii ki hayır. Skopofilik dürtü normal kabul edilebilen bir dürtüdür. Öyle ki insanın 3-6 yaş arası gelişimini skopofilik dürtü ve bu dürtünün doğal sonucu olan merak duygusu oluşturur. Tabii ki yaşamımızın ilerleyen dönemlerinde de bu dürtü azalarak da olsa devam eder. Örneğin sevdiğimiz insanı seyretme dürtümüz aslında skopofilik dürtünün bir sonucudur. Ve bu durumdan haz duyar, bu duygumuzu tatmin ederiz.

Skopofili hangi durumlarda sağlıklı olmaktan çıkar?

Öncelikle her dürtünün uç boyutlarının zararlı olduğunu söylemeliyim. Bu durum sadece skopofili ile ilgili değil maalesef. Ancak skopofilinin anormal kabul edilen durumlarına gelecek olursak sanırım bu duruma en iyi örneğimiz teşhircilik olabilir. Bazı insanlar internetten yayın açarak, açık perde karşısında giyinip soyunarak bundan haz duyarlar. Bazı insanlar ise birini sadece gizli gizli gözetleyerek, kapı deliklerini kollayarak cinsel haz duyabilir. Bu iki örnek de skopofilinin en uç boyutlarıdır, ve tedavi edilmesi gereken durumlardır.

Skopofili günlük hayatımızın neresinde?

Eskiden bu kadar da iç içe olmadığımız bu dürtü resmen göz görevi gören fotoğraf makinelerinin popülerliğinin iyice artması ile daha çok gündeme gelmeye başladı. İnsanlar saatlerce fotoğraf çekilir, bunu başkaları ile sürekli paylaşma isteği duyar oldu. İşte bu durumun aşırıya kaçması da aslında basit bir teşhircilikten fazlası değil. Ya da saatlerce yine Instagram'da başkalarının fotoğraflarına bakmak aslında hastalıklı bir gözetleme arzusunun temellerini oluşturuyor. Yani skopofili aslında şu an hayatımızın içinde.

Dilimin döndüğünce size skopofili hakkında bilgi vermeye çalıştım, umarım hoşunuza gitmiştir. Tüm güzellikler sizinle olsun🌸

#Doktorkedi