Joker Bize Ne Anlatıyor?

Değerlerimiz

Toplumdan edindiğimiz ve ona göre kendi şahsiyetimizi kurguladığımız bir değerler sistemi vardır. Toplumun kolektif bilincini şekillendiren şey onu oluşturan bireylerden her zaman daha büyük bir şeydir.Yani bütün daima parçaların toplamından büyüktür. Bundan dolayı değerler sistemini değiştirmek bireylerin tek tek ya da bir araya gelerek değiştirebilecekleri bir zorluk değildir. Bu imkansızlık durumunda yapılacak şey kolektif bilincine ayna tutup kendisini görmesini sağlamaktır. Zeitgeist gibi kolektif bilinç dediğimiz şeyinden kendi başına ne özelliği ne de kendini değiştirecek bir iradesi vardır. Eğer bir değişim olacaksa bu teker teker bütün bilince etki eden ondan
beslenen ve onu paylaşan bireylerin kendilerinin farkına varmaları ile mümkündür.

Bir toplum neden bir kahramana ihtiyaç duyar?

Böyle bir toplumun değerlerinde bir şeyler yanlış gidiyordur. İradesi verimsizdir ve dolayısıyla bir inisiyatif almaktan acizdir.

Joker'in işlevi: Topluma ayna tutmaktır ve kendisine daha dikkatlice bakılmasını sağlamaktır. Islah olmanın şartları işaret eder joker.

Batman'in işlevi ise: Toplumun kendine daha dikkatli bir gözle bakma ve çeki düzen verme imkanını onlar adına eylemde bulunarak ellerinden almaktır.

İyiliği temsil eden kahramanların mücadeleyi kazanması ancak geçici bir çözüm sağlar. Kazanan toplum değil kahramandır. Dolayısıyla bundan toplumsal bir değişim çıkması beklenemez.

Joker'in topluma bakışı ve rolü

Joker Batman'e; "Onlardan(Toplumdan) biriymiş gibi konuşma. Değilsin. Öyle olmak istesen de değilsin. Sen onlar için benim gibi sadece bir ucubesin. Şu an sana ihtiyaçları var ama olmadığında seni hemen dışlayacaklardır." der ve bunu söylemekle aynı bencil, satıcı topluma işaret eder.

Bu durumda toplumun ıslahını sağlayacak kişi onların asla harcayamayacağı bir kişi olmalıdır. Bu Jokerdir. Joker'in görevi alışılagelmiş toplumsal düzen, etik ve kanun pratiklerini tekrar gözden geçirmektir.

Joker doğallıktan yana

Filozof Jean-Jacques Rousseau, insanların aslında doğuştan iyi olduğunu fakat sosyalleşme ve medeniyet yoluyla iki yüzlüleştiğini söyler. Joker böylesi bir sosyalleşmeyi kabul etmez. Joker ikiyüzlü bir düzen yerine samimi bir kaosun temsilcisidir. Eğer kötüysek bunu korkak ve ikiyüzlü bir toplumsal uyum maskesi ardına gizlemekten vazgeçelim der. Neysek o olalım ama yeter ki doğal olalım.

Joker'in batman'e söylediği şu sözler medeniyet ve etik tahlilidir;

"Anlıyorsun ya onların kuralları...Kötü bir şaka gibidir. Zoru ilk gördüklerinde onu hemen terk ederler. Onlar sadece dünyanın onlara izin verdiği kadar iyidirler. Bunu sana göstereceğim. Sıkıyı gördüklerinde sözüm ona medeni insanlar birbirlerini yerler. Yani anlayacağın ben bir canavar değilim ben sadece bu gerçeğe erken uyananlardanım."

Joker ortada dönen ahlaki kandırmacanın farkındadır ve sosyal dünyanın yarattığı yalancı gerçeklik rüyasından çoktan uyanmıştır.

Düzen bir alışkanlık mıdır?

Düzen birileri tarafından planlanmış ve yürürlüğe konulmuş bir çarkın bir seviye dönmesiyle muhafaza edilir. Tek tek bireylere bakan yönü itibariyle bu düzenin belli başlı bireysel ahlaki yani yap yapma kuralları vardır. İnsanların ahlaki davranmaları bir tercih meselesi olmaktan çok bir alışkanlık meselesidir. Zor bir seçimle kalmadıkları sürece...

Joker'in samimiyet testi

Joker bir bakıma bunu test eden bir işlevde görür. İnsanları zor tercihler yapmak zorunda bırakarak samimiyetlerini sınar. Joker kurduğu düzenekler sayesinde bize Gotham halkının gerçek yüzünü ifşa eder. Bomba yerleştirilen yat sahnesini hatırlarsanız her iki yatta da çoğunluk düğmeye basalım diğer yattaki pisliklerden kurtulalım biz hayatta kalalım sesleri yükselir. Sonuç olarak her iki tarafta da bir patlama olmaz. Burada Christopher Nolan bizlere Ahlakın çoğunluğa asla teslim edilemeyecek kadar asil bir şey olduğunu gösterir.

Plansızlık

Joker'in tek silahı ve onu özel kılan şey plansızlıktır. Denge her şey bir plan üzerine yürüdüğü takdirde işlerliğini devam ettirebilir. Joker bu planlara çomak sokar. Ama bunu plana karşı başka bir plan kurarak yapmaz. Joker toplumsal tez karşısında bir antitez değildir. O kendini sadece akışa bırakır. O basitçe eylemde bulunur. Onu toplum açısından en tehlikeli kılan şey de bir sonraki eyleminin önceden kestirilemezliğidir. Tahmin edilemeyen şeye tedbir de alınamaz. Bir sonraki anda ne yapacağını Joker'in kendisi de bilmez ve onu durdurulması imkansız kılan da budur.

Joker kendini: "Planı olan bir herife mi benziyorum? Ne olduğumu biliyorsun. Ben arabaları kovalayan bir köpeğim. Birini yakalayacak olsam onunla ne yapacağımı bile bilmem. Anlarsın ya, ben... ben sadece yaparım. Avamın planları vardır. Polislerin vardır. Gordon'un planı vardır. Anlarsın ya onlar plancıdır. Kendi küçük dünyalarını kontrol etmeye çalışan plancılardır onlar. Ben plan yapmam. Ben sadece plan yapanlara her şeyi kontrol etmeye kalkışmalarının ne kadar acınası bir şey olduğunu gösteririm." diye tanımlar.

Joker'e göre her şey plana göre gittiği sürece bu bir felaket dahi olsa insanlar paniklemez.

Kaos Adildir

Bu nedenle kurulu düzene biraz anarşi katmak gerekir. Joker kaosun temsilcisidir ve "kaos adildir." Batman'in yanılgısı da, onu Joker'in karşısında aptal durumuna düşüren şey de Joker'i basit bir kaç akıl yürütmeyle çözebileceğini sanmasıdır. Joker'in ne istediğini anlamakla bir sonraki hareketini tahmin edebileceğini sanır. Batman bilmez ki ancak belli bir isteğin tetiklediği eylem ardında takip edilebilir izler bırakır ve izi sürene bir sonraki adımın ne olacağına dair bir fikir verir. Oysa Joker kaosun da, salt eylemin de ta kendisidir. Kaosun ise ne bir deseni ne de bir kalıbı vardır; salt eylem ise tekinsiz bir dehadır.Joker'i anlamak ancak Joker olmakla mümkündür.

#Joker