Kadın Krallığı: Son Anaerkil Toplum Olan Mosuo'lar

Ben bugün sizlere yaşam tarzları ve kültürleri ile okuduğum zaman hayli ilgili çeken Mosuo insanlarından ve onların kültürlerinden bahsetmek istiyorum.

Mosue insanları çinin güneybatısında, Tibet yakınlarında bulunan Himalayalar'da yaşamlarını sürdürürler.

Burada yaşayan kadınlar evlenmemeye karar verdikleri zaman, çocuk sahibi ve sorumluluk taşıyan ebeveynler oldukları saklı bir yerler de vardır.

Bu da Mosuo insanlarının kültürüdür.

Mosuo'lar anaerkil bir kültüre sahiptirler. Kanada'lı John Lombard sayesinde keşfedilen bir halktır. John Lombard "Mosuo Kültürel Gelişim Derneği"nin de kurucusudur. Kurulan bu dernek etnik gruplar ve ilgi çekici kültürleri korumak amacı ile fon sağlamak için kurulmuş olan bir dernektir.

Dernek, Mosuo'nun kararlarına saygı duyarak, malzeme ve kültürel eşyalar ile yardımcı olmaktadır.

Mosuo halkı Tibet sınırında yaşayana azınlık bir gruptur. Dünyadaki tüm halk gruplarından farklı olarak çok belirgin olan çok farklı kültürlerinin olması.

Ama en önemlisi de yaşam şekilleri gerçekten onları çok mutlu etmekte.

Mosuo kültüründe evlilik diye bir şey yok. Kadınlar tüm hayatları boyunca evde aileleri ile kalıp çocuklarını büyüterek bekar olmayı seçiyorlar. Kiminle ne zaman cinsel birliktelik yaşamak istediklerini de kendileri karar veriyorlar. Mosuo kadının iznini alan erkekler gece ortaya çıkarlar, kadının oda penceresine tırmanarak içeri girerler. Ve tüm geceyi ev halkı uyuyor iken birlikte geçirirler. Ve bu aşktan dolayı da çocukları oluyor zaten.

Mosuo da bu tür birlikteliklere "yürüyen evlilik" deniyor. Mosuo'lularda asla birlikte yaşamak diye bir şey yoktur. Ve resmi olarak da evlilikleri yoktur.

Yürüyen evlilikler dans veya popüler olayların olduğu günlerde başlar. Eğer bir Mosuo kadını bir erkekten hoşlanmış ise, erkeğin avuç içini işaret parmağı ile gıdıklar ve bunun akebinde de erkek kadına kemerini verir.

Eğer kadın kemeri veren erkekle ilgileniyor ise, geceyi de onunla geçirmek istediğini ve onu davet ettiğinin anlaşılması için erkeğin kemerini penceresine asarlar. Başka zamanlarda ise doğrudan konuşurlar.

Mosuo'lu kadınların seçici olduklarını düşünülebilir. Ama onlar sadece basitçe partnerliğin hayat boyu sürmediğini anlama özgürlüğüne sahiptirler.

Mosuo'lu çocuklar anneleri ile birlikte ebeveynlerinin, büyükanne ve büyükbabalarının ve diğer torunların da bulunduğu büyük bir aile evinde yaşarlar. Erkekler ortak odalarda uyurlar. Kadınlar ise ilişkilerini kontrol altında tutabilmek için ayrı ve özel odalarda yatarlar.

Cinsel ilişkiler sadece kadının odasında olmakta ve çok gizli gerçekleşmektedir. Ama gün içerisinde el tutuşmak gibi ufak tefek jestler ile de flörtleşe biliyorlar.

Bazı durumlarda bu çok yaygın olmasa da, baba çocuklarını büyütmek isteyebilir. Böyle bir durumda baba çocuklarının sorumluğunu olmak istiyorsa, aile evinde bulunması ve evin en büyük annesine bir çok hediyeler vermesi gerekiyor. Tabi ki bu hediyeleri anne kabul ederse, erkek o zaman ailenin bir "fahri üyesi" olur. Çocuğunu ziyaret edebilir ve eğer istiyor ise çocuklarının bulunduğu o evde kalabilir.

Mosuo kültüründe, erkekler kız kardeşlerinin, teyze ve kız yeğenlerinin çocuklarını büyütmek ile yükümlüdür ve bu rolü büyük bir sorumluluk içerisinde gerçekleştirirler.

Bu kültürün çok ilginç bir yanı ise çocukların hepsi çok küçük yaşlardan itibaren yaşamları için ideal bir partner bulma çabasında olmadan yetiştirilirler ve buna göre eğitilirler. Bu da gelecek zaman içerisinde hayal kırıklıklarından kaçınmak için çok güzel bir yoldur aslında.

Bir Mosuo çifti ayrılmaya karar verdiği zaman, çocuk üzerinde hiç çelişki, duygusal etki veya hiç olmayan ortak malların bölünmesi hakkında tartışmada yoktur.

Bu yazıyı okuduğunuz zaman size biraz tuhaf gözükse bile, bu çok uzun yıllardır bu şekilde yaşanmakta olan bir kültürdür. İş bulmak amacı ile şehre göç edenler, geleneksel Batı tarzı evlilikleri de kabul etmişlerdir.

Ve Himalayalar’ın gizli bir yerinde yaşayan Mosuo kültürünün dünyanın kalanında nasıl işleyebileceğini bilmemiz imkansız…

Dostça ve sağlıcakla kalın...

Sibel Erdem - 20.07.2018