Freud'un Psikoanaliz Teorisi

Freud'un Psikoanaliz Teorisi, şiddetli bir şekilde eleştirilmiş ve yöntemlerinin geçerliliği sıklıkla tartışılmıştır.

Ancak bu teorinin felsefe, psikoloji ve bilimsel tıp alanlarının zamanı için önemli bir ilerlemeyi temsil ettiğini kimse inkar edemez.

İster sözde bilim isterse gerçek bilim olarak kabul edin, Freud'un bilinçaltını inceleyerek İD yapısını yıkma konusundaki teorileri, 20. yüzyıldı her disiplin üzerinde de etkili olmuştur.

“Zihnin harikalar diyarında, herkes kadar özgür olmalıyım.” – Helen Keller

Her insanın arzuları vardır ve bunlardan bazılarını, başkalarının yanında bastırmak zorunda hissedebiliyoruz kendimizi.

Bazen bunu farkında bile olmaya biliyoruz çünkü bu arzularımız, bilinçaltımız tarafından kontrol ediliyor.

Çoğu zaman, bizi mutlu edebileceğini düşündüğümüz biçim de değil de, içinde yaşadığımız kültür tarafından kabul gören şekillerde davranırız.

Arzularımız böyle durumlarda sıkıntıya neden olur çünkü ahlak dışı, yasa dışı ya da yakışıksız olarak görülmektedir.

Tam bu zıtlıklar, bilinç dışı bir şekilde rüyalarımızda, fantezilerimizde ya da dil sürçmelerimizde ortaya çıkar. Başkalarının hakkımızda ne düşündüğünü, bizi bu sebepten dolayı kısıtlar.

1923 yılında Freud, zihnin üç parçadan oluştuğunu savunmuştur. Bir yanda, zihnin bilinçli kısmı olan ego vardır. Ego, kontrol ettiğimiz özelliklerimizi temsil etmektedir. İD ise zevk prensibinin yönettiği bilinçaltımızdır.

Son olarak da, çocukluğumuzdan beri içselleştirdiğimiz ve suç, ahlak anlayışımızı meydana getiren ahlak kurallarından oluşan süper bir egomuz vardır.

Çok eski zaman düşünürlerinin söylemiş olduğu gibi insan zihninin uyumlu olmaya ihtiyacı vardır. Burada dört temel kişilik tipi olduğundan bahseden "dört unsurdaki" dengeyi sağlayan beyin hücrelerinden bahsetmiyoruz tabi ki. Bunun yerine İD, ego ve süper egoyu ele alıyoruz.

Freud'a göre dengesizlikler sinir bozukluğunu veya psikoz durumuna yol açabilmektedir.

O zamanlar bu teori önemli bir savdı, zira delilik ilk kez zihinsel veya fiziksel hasar görmeden bağımsız bir şekilde ele alınabiliyordu.

Bilinçaltı teorisi ve psikoanaliz yönteminin uygulaması hakkında ilginç bilgiler

1. Dilin Gücü : Bir hasta herhangi bir sorun nedeniyle bilinçaltının incelenmesini istediğinde, söylediği sözlere bakılıyor. Dil, iç çatışmanın ayırt edilebildiği bir alan. Dolayısıyla, kişi istediği konu hakkında kısıtlama olmaksızın konuşur.

“Bilinaçtlı, dil gibi yapılandırılmıştır.” – Jacques-Marie Émile Lacan

2. Serbest Çağrışım : Dil vasıtasıyla hasta, hala farkında olmadığı konuları açar. “Ego”su nedeniyle, bunları yüzeysel biçimde ayırt edememektedir.

3. Rüya Yorumu : Rüyalarımız içimizdeki arzuların kendini gösterme yollarından biridir ve incelenmeleri gerekir. Böylece travmalar ve çatışmalar ortaya çıkarılarak çözülebilir. Şunu biliyoruz ki rüyalarımız neyse biz oyuz ve biz neysek rüyalarımız da odur.

4. Psikoanalistin Rolü : Sadece bu son nokta, psikanalistin ne yapmaya hazır olduğudur. Kişinin bilinçaltının bilinçli bir şekilde incelenmesini o sağlar.

“- Senin bilinçaltına sakin olmasını söylesen faydası dokunur mu?
– Bahsettiğin şey benim bilinçaltım. Hatırladın mı? Onu kontrol edemem.” Nolan, Inception

5. Kültür : Kişiyi şekillendirmede bir araçtır. Zira, kültür de kendisi tarafından şekillendirilmiştir. Geribildirim. Her zaman döneminin kendine has özellikleri vardır ve psikoanalist bunları inceleyerek hasta üzerindeki etkilerini anlayabilir.

“Psikolojik hastalıklar, kişinin yaşadığı toplumlara uygun şekiller kazanır.” – Nora Sternberg de

Rabinovich

6. Oedipus Kompleksi : Muhtemelen bilinçaltı teorisinin en ilginç özelliği bu. Freud, erkeklerin içgüdüleriyle hareket ettiğini ve bunlardan birinin de “baba katili” olmak olduğunu belirtir. Anne figürü, sırları açığa çıkarandır ve özdür; kişinin arzularından biri de babasının yerini almaktır.

Söylediğimiz gibi kültür, “ego”nun gerçekleştirilmesinde önemli bir rol oynar. Yani bu arzunun gerçekleştirilmesini önler, ahlak ve dini öne çıkarır.

Bilinçaltına atma ve Oedipus kompleksi, patolojik durumlara dönüşebilir.

Dostça ve sağlıcakla kalın...

Sibel Erdem - 02.04.2018