Tarih Sayfalarını Ağlatan Kadın Hypatia!

Bugünkü yazımda ben sizlere tarihe damgasını vurmuş bir kadının hayatından, azminden ve öğretilerinden bahsetmek istiyorum. Bu kadından o kadar çok etkilendim ki sizleri bu kadınla tanıştırmak istedim.

Şimdi bundan 1600 yıl öncesine götürmek istiyorum sizleri. Rotamız Mısır - İskenderiye. Kahramanımız bir KADIN. Aslen Yunanlı. 370 ile 415 yılları arasında yaşayan ve kendi döneminde efsane olmuş bir KADIN. Bu efsane kadının adı HYPATIA. O dönemin en alımlı ve en güzel kadınlarından bir tanesi imiş.

Ama tabi ki güzelliğinin yanı sıra çok daha önemli bir özelliği zeki ve çok çalışkan bir kadın olması imiş. O bir matematikçi, o bir gökbilimci, o bir filozof. Cesareti ve üstün zekası ile erkeklere meydan okuyan bir kadın.

375 yılında dünyaya gelen Hypatia, devrinin ünlü filozof, matematikçi ve gökbilimcilerinden Theon'un kızı. Zaten onun yetiştirilişinde de babasının yoğun etkisi olur. Hypatia dönemin üniversitesi olarak kabul edilen Museion'da felsefe, matematik ve astronomi dersleri veriyordu. Zekasının yanısıra çok güzel bir kadın olan Hypatia'nın çevresinde ona tutkun olan öğrencileri ve kölelerinin de bulunduğu kalabalık bir hayran kitlesi de vardı. Tüm bunlara rağmen Hypatia'nın hayatının sonuna kadar hiç evlenmediği, hiç cinsellik yaşamadığı ileri sürülür.

Hypatia 1600 yıllarının matematik, felsefe ve astronomi derslerinin en aranan hocalarından biri.

Anlattıklarını dinlemek için dünyanın her yerinden gelen sayısız öğrencisi bulunuyor. Doğa aşığı ve en önemlisi de sevgi dolu bir kalp taşıması. Tüm doğa olaylarını, mantık, matematik ve deney ile açıklamayı seven biri olarak tarihe geçmiş.

O zamanın Platon, Aristo ve Plotinus'dan dersler almış bir KADIN. İşin özü her yönü ile dopdolu bir kadın. Bu kadar çok yönlü olmasına rağmen ne yazık ki ölümü çok trajik.

Çok başarılı bir kadın olmasından dolayı hakkında çıkarılan dedikodular yüzünden "iffetsiz ve günahkar" olarak nitelendirilmiş.

Ve çok kısa bir zaman zarfı içerisinde de, bir Hristiyan çetesi tarafından olmadık işkencelere maruz kalmış, kadınlık onuru yerler altına alına alırmış, onuru zedelenmiş, aşağılanmış ve en sonunda taşlanan bir kadın. Ve bununla da yetinmeyip en son ateş ile yakılarak öldürülen bir kadın.

Bu kadar önemli meziyetlere sahip olan bir kadının bu şekilde acımasız ve vicdansızca öldürülmesinden sonra tarihin sayfaları ağlamasında da ne yapsın?

Hypatia'nın yaşamı Atina'da başlar. Atina'da aldığı eğitim sonrası, İskenderiye'de babası ile beraber yaşamaya devam eder. O dönemlerde Büyük İskender'in kurmuş olduğu İskenderiye, limanları, bilginleri, kültür merkezi, dev kütüphanesi ve üniversitesi ile hem ticaretin hem de o dönemin kültürünün ve eğitimin merkezi olmuştu.

Babası ünlü matematikçi Theon'un başkanlığını yaptığı İskenderiye Kütüphanesi'ndeki Platon Okulu'nda hocalık yapmaya başlar. Ondan daha mutlu birisi yoktur.

Matematik, felsefe ve astromi dersleri vermeye başlar. Ders verdiği zamanlarda da bu işi gerçekten çok severek ve keyif alarak yapar. Hristiyan, Pagan ve Musevilik gibi değişik dini inançlara sahip öğrencilere, Platon ve Aristo'nun öğretilerini kazandırmak ile meşguldür. O kadar zarif ve Zeki'dir ki duruşu ile her tarafı ışıklandırıyordur.

Her şeyde olduğu gibi geçen zaman içerisinde bu ünlü kentinde dokusunda değişimler olmaya başlamıştır.

Hristiyanlık o dönemler artık resmi din olarak kabul edilmeye başlanmıştır. Farklı inançlarla olan çatışmalar alevlenmeye başlar. Cinayetler birbiri ardına işlenmeye başlamıştır, Hypatia insanlık adına gerçekten çok büyük bir üzüntü duymaya başlamıştır. Ama o tüm bu yaşananlara inat, kendisini araştırmalarına verir. Dünyanın, güneşin, gezegenlerin hareketlerini tekrardan hesaplama başlar.

Matematik üzerine yazılan ne kadar eser varsa hepsi üzerinde düzenlemeler yapar. Bir dakika bile boş durmaz.

Ama ne yazık ki gün geçtikçe taşkınlıklar giderek artmaya başlar ve önlenemez bir hal alır. Tüm değerli olan kitaplar parçalanmaya, tüm heykeller yıkılmaya başlar teker teker. Düzenlenen kanlı saldırılarda bilim adamları ve yüzyılların bilimsel birikimlerini bir anda yok edip ezip geçerler. Ve ne yazık ki Hypatia çok sevdiği babasını böyle bir olay esnasında kaybeder. Hayatta tek başına ve yapayalnız kalmıştır.

Hypatia şahit olduğu bu acı kaosun ortasında kalmıştır. Yine de her zaman ki zarafeti ile cesur bir şekilde amaçları doğrultusunda, sadece çalışmaya adamıştır kendisini.

Ama ne yazık ki bir kadının asla erkekle eşit olamayacağını, akıl veremeyeceğini, toplumda ön planda olamayacağı savunan insanlar tarafından ilk hedef gösterilen kişi olur. Galeyana gelen halkın önünde bilgisi ve zarafeti ile kendisini savunmak istemesine rağmen kimse bu hakkına ona tanımaz.

Bazı Hristiyan din grupları tarafından erdem ve iffetin sembolü olarak kabul edilen Hypatia, ne acıdır ki bir kısım çeteciler tarafından dinsizlikle suçlanmaya başlanır. Ve bunun akabinde de evinin önünde bulunduğu bir anda kaçırılır. Ve ne yazık ki tüm bunların ardından Hypatia için düzenlenen tüyler ürpertici ölüm fermanı, tüm toplumun önünde, öfkeli bir grup tarafından adım adım gerçekleştirilen tüyler ürpertici bir son.

Ne yazık ki kendini bilmez birkaç çete üyesi din kisvesi adı altında zekası ve zarefeti ile ışıldayan bu muhteşem zekayı kaybeder. Ona ait günümüze kadar gelen hiç bir şey yok ne yazık ki.

Gök cisimlerinin sınıflandırılmasında, hidrometre'nin bulunmasında, sıvıların yoğunluk derecesinin belirlenmesinde ve daha birçok konuda etkili dokunuşları olduğunu ise herkes bilmektedir. Gencecik yaşında hayatı kendi isteği dışında alınan bir bilim kadın bu kadar erken yaşta ölmemiş olsa idi belki de insanlık adına birçok şeyler daha kazandırabilecekti.

Bu muhteşem kadın adına 1893 yılında ismi ile sahneye konan oyun ve 2009 yılında ise İspanya'da çekilen "Agora" isimlerinde filmleri bulunmaktadır.

Hypatia'nın hayatı, hayattaki duruşu, zekası, çalışkanlığı, zerafeti ve eserleri ile unutulmaz KADINLAR arasındaki yerini çoktan tarih sayfalarına yazdırmış bir isimdir.

Bizim bilim adına ve kadınlığa katkılarından dolayı düşen ise, bu koca yürekli kadına kucak dolusu ve ayakta alkışlamak olabilir.

Dostça ve sağlıcakla kalın...