Bir Şehrimizi Tanıyalım: Bayburt

Merhabalar,

Bir Şehrimizi Tanıyalım Bence'mizde Karadeniz Bölgesi'nde bulunan, küçük ama köklü tarihe sahip şehirlerimizden biri olan Bayburt'u anlatıyorum.

Bayburt'un tarihi, Milattan Önce 3000'li yıllara, yani çok eski zamanlara dayanmaktadır.

Azziler tarafından kurulan şehir, Milattan Önce 770-665 yılları arasında Kimmer ve İskitlerin akın ettiği bir yer haline gelmiştir. İskitlerin (Saka Türkleri'nin) hakimiyet elde ettiği Bayburt, 2500 yıllık Türk şehridir.

Bayburt, Doğu Anadolu Bölgesi'ni Karadeniz Bölgesi'ne bağlayan, tarihi İpek Yolu üzerinde bulunan bir şehirdir. İtalyan Marco Polo ve Türk Evliya Çelebi gibi seyyahlar bu İpek Yolu'ndan geçmiştir.

Şehrimizin ne zaman kurulduğuna ve isminin nereden geldiğine dair net bir bilgi yoktur. Günümüzde kullanılan ismin, Ortaçağ Ermeni kaynaklarında; Payberd, Bizans kaynaklarında; Payper, Baberd, Paypert. 13. Yüzyıl sonlarında bu bölgeden geçen Marko Polo’nun seyahatnâme’sinde; Paipurth, Baiburt. Arap kaynaklarında; Bâbirt, 2. Mesud adına 1291’de basılan bir parada Baypirt. Akkoyunlu tarihinden bahseden çağdaş eserlerde Pâpîrt şeklinde geçen kelimenin son hecesi Pirt/Berd’in ”yüksek kale” anlamına geldiği bilinse de, ilk hecesine bir anlam verilememiştir ve günümüze Bayburt ismi olarak gelmiştir.

Anadolu'da Türkler tarafından fethedilen ilk yerleşimlerden biri olan Bayburt, Yavuz Sultan Selim'in Çaldıran Seferi sonucunda Osmanlı hâkimiyetine girmiştir. Önceden 1535'te Erzurum'un yönetilmekte olduğu Beylerbeylik merkezi yapılan Bayburt, daha sonra 1548'te kurulan Erzurum Beylerbeyliği'ne bağlı bir sancak haline gelmiştir. Zamanla küçük bir yerleşim yeri halini alan Bayburt, 1927'ye kadar Erzurum'a bağlıydı, bu tarihten sonra sonra Gümüşhane'ye ilçe olarak bağlanan şehir, Cumhuriyet Tarihi'nden sonra defalarca il olması için çaba gösterilse de bir türlü il olamamış ve nihayetinde, dönemin cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın onayı ile 21.06.1989 tarihinde Bayburt ili kurulmuş ve ilin merkez ilçesi olmuştu.

2.705 km² yüzölçümüne sahip olan il, ortalama deniz seviyesine göre 1550 Metre yüksekliktedir. 3 ilçesi, 28 mahallesi ve ayrıca 170 köyü bulunmaktadır.

Şehrin iş imkanlarının kısıtlı olması, kış aylarındaki soğuk ve olumsuz hava koşulları nedeniyle aşırı göç verdiği, bilinen bir gerçektir. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından 2013 yılında 75.663 olarak açıklanan nüfus, yıllar içinde devamlı olarak azalma ve artma eğilimine geçmiştir. 2022 yılında 85.042 olarak belirlenen nüfusun, 2023 yılında 85.458 olması ön görülmüştür, bu yıla ait gerçek nüfus verileri 2024 yılının başlarında açıklanacaktır.

Temel geçim kaynağı Tarımcılık ve hayvancılık olan şehir;

• Sanayi
• Üniversite ve Eğitim
• Turizm

gibi sektörler ile de gelişmektedir.

Bayburt'ta Gezilecek Bazı Yerler:

Yöresel Bazı Yemekler:

• Ziron
• Ekşi Lahana
• Galacoş
• Süt Böreği
• Haşıl
• Kara Pancar
• Herse
• Gendime Buğday Pilavı
• Ayranlı Çorba
• Lor Dolması
• Tel Helvası
• Tatlı Çorbası

Bayburt şehrini, kendi bilgilerim ve araştırmalar ile elde ettiğim bazı bilgiler ile elimden geldiğince anlatmaya çalıştım. Okuduğunuz için teşekkür ederim 😊