Osmanlı'nın İkinci Başkenti Olan Edirne'yi Tanıyalım

İmparator Hadriyanus Adına Kurulan Şehir Hadriyanopolis

Edirne'nin kuruluşu

Edirne Milattan önce Trakların önemli bir ticaret şehriydi ve o zamanki adı Ordisia olarak bilinir. MS 117-138 yılları arasında hüküm süren büyük Roma imparatoru Hadriyanus büyük bir depremle harap olan şehri baştan inşaa ettirir ve kendi adının verilmesini ister. Böylece şehrin adı Hadriyanopolis (Hadriyanus'un şehri) olur. İslam kaynaklarında ise arapçada P ve O harfi olmadığı için telaffuz değişir Edriyanubulis ve Edriyanus isimleri kullanılır. Türkler ise şehre önceleri Edrine ve Adrina derken zaman içinde bu Edirne olarak değişmiştir.

Edirne'nin Türkler Tarafından Fethi ve Önemi

Edirne 1361 yılında Sultan 1. Murat zamanında fethedilmiştir. Daha doğrusu ele geçirilmiştir. Doğu Trakya'nın en önemli askeri garnizonu olan Edirne yine büyük bir depremle yıkılmış ve roma garnizonu şehirden çekilmiştir. Bunu fırsat bilen 1. Murat savaşsız olarak şehre el koyup ilhak ettiğini açıklamıştır. Hızlı bir imar çalışmasından sonra 1365 yılında başkent Bursa'dan Edirne'ye taşınmış ve 1453 yılına kadar başkent olarak kalmıştır. Edirne'nin stratejik önemi ise şuradadır. Trakya ovasında Edirne'ye hakim olan devlet İstanbul'a da hakim olur. Ya da Edirne'yi kaybeden İstanbul'u da kaybeder. Nitekim 1877-78 Osmanlı Rus harbinde Edirne'yi elegeçiren Rus Ordusu Silivri'ye kadar gelip ordugah kurmuş, Komutanlık makamı ise şimdiki Atatürk havalimanının olduğu yere de Karargahını yerleştirmiştir. Detaya girmeyeceğim.

Edirne'nin Tarihi Yapıları ve Gezilecek Yerleri

Öncelikle Üç önemli cami vardır. Farklı sanatçıların elinden çıkan farklı tarzlarda hatlarıyla süslü Eski cami, Kapılarındaki ahşap işçiliğiyle ünlü Üç şerefeli cami ve Mimar Sinan'ın Ustalık Eseri Selimiye. Fatih'in oğlu 2. Beyazıt ise İstanbul'dan çok Edirne'de yaşamış ve Şifahane medresesi diye de bilinen 2. Beyazıt külliyesini yaptırmıştır. Burası dünyada o zamanların en önemli tıp fakültesi hüviyetindedir. Psikolojik rahatsızlıkların müzikle tedavisinin yanında cerrahi tıp bilimleri ve farmakoloji alanında da çok ileri bir üniversitedir. İçinden geçen Tunca, Meriç ve Arda nehirleriyle yemyeşil bir silüeti bulunan Edirne taş köprüleriyle de meşhurdur. Ayrıca Balkan harbi şehitliği ve Kırkpınar Er meydanı da oradadır.

Bunlara ilave olarak Saraçhane köprüsü, Meriç Köprüsü, Bulgar kilisesi gibi yapılar da görülmeye değer yerlerdir. Bu adara bir ilave bilgi aktarayım: Edirne'nin 4 tane karayolu girişi vardır. Bunların şehre bağlantısı öyle ayarlanmıştır ki nereden girerseniz girin Selimiye camiinin sadece iki minaresini görürsünüz. Ta ki camiye birkaçyüz metre yaklaşana kadar.

Öksüz Başkent Edirne

92 yıl başkentlik yapan Edirne'de hiçbir padişahın kabrinin olmaması oldukça ilginçtir. Edirne'de tahta çıkan veya vefat eden padişahların cenazeleri ya baba ocağı Bursa'ya, ya da sonraki başkent İstanbul'a taşınmıştır. Edirne başkentlik yaparken inşa edilen Edirne sarayı ise 1. balkan harbinde Bulgar askerlerinin eline geçmesin diye Türk askeri tarafından bombalanıp yıkıldıktan sonra Edirne şehri teslim edilmiştir. Edirne sarayının ayakta kalan sadece mutfak ve çamaşırhane minaları halen görülebilir. Bugün eski fotoğraf, belge ve bilgilerden faydalanılarak aynı yere sarayın bir benzerinin inşaa edilmesi için Kültür bakanlığı tarafından yürütülen bir çalışma vardır.

Ticaretin de Başkenti Edirne

Türklerde Arasta ve Bedesten denilen iki temel ticaret merkezi vardır. Bunlardan bedesten şehrin finans merkezidir. Kuyumcular, halıcılar, ipek saten gibi değerli kumaş alıp satanlar ve zamanın bakaları diyebileceğimiz bankerler bedestende faaliyet gösterir. (İstanbul Kapalı çarşı en büyük bedestendir) Arasta ise halkın günlük hayatta ihtiyacı olan gıda ve ev eşyası gibi şeyleri temin ettiği bir alışveriş merkezidir. (Bunun örneği de Mısır çarşısıdır) Bunlara ilave olarak da şehre dışarıdan gelen tüccarların ve yük kervanlarının yerleştiği kervansaray vardır. Edirne'de Bedesten, kervansaray ve Arasta birbirine yaklaşık 100-150 metre mesafelerdedir.

Karaağaç Bölgesi ve Önemi

Lozan'da sınırların tespiti esnasında çok büyük srun olan bir bölge vardır. Karaağaç bölgesi. Burası muhtemel bir savaş halinde stratejik bir emniyet sübabıdır. Burada Lozan barış antlaşmasının imzalanmasının şerefine orada yapılan bir anıt vardır. Ayrıca artık kullanılmayan tarihi Edirne Tren garı ve İsmet Paşa'nın Lozan'a gidip geldiği tren de o anıtın hemen yakınında sergilenmektedir.

Daha anlatacak çok şey var ama hem görsel hem karakter sınırlamasından dolayı olabildiğince konsantre şekilde anlatmaya çalıştım. Umarım bencemi beğenirsiniz.