Osmanlı Döneminden Günümüze Miras Kalan En Büyük Saray: İshak Paşa Sarayı!

İshak Paşa Sarayı nerede?

Ağrı'nın en büyük ilçesi Doğubayazıt’a 8 km. mesafede bir tepede yer alan, üzerinde bir masal dünyasından fırlamışçasına, tüm heybetiyle görenleri kendine hayran bırakan İshak Paşa Sarayı, içine girdiğim andan itibaren büyüleyici atmosferi ve bölgeye hakim olan rehber arkadaşımın anlattığı efsaneleri ile zirveye yaklaşırken bütün ruhumu sarıp sarmalıyor.

Sarayın üstüne yapılan ve çok konuşulan kaplama;

Saray, kitabesinden anlaşıldığı üzere 1784 yılında Çıldıroğulları'ndan II. İshak Paşa döneminde yaptırılmış. Osmanlı mimarisinin, Anadolu’dan günümüze ulaşabilen tek saray yapısı olarak kabul ediliyor. Şimdilerde göze batan çatı restorasyonu ile çok konuşulsa da, kafamı daha çok yer seviyesinde tutmaya ve bu muhteşem yapıyı o zamanları hayal ederek zihnimde yaşamaya gayret gösterdim.

Sarayın özellikleri ilgi çekici;

7600 m2’lik alanda üç tarafı sarp dik bir tepe üzerinde inşa edilmiş iki büyük avlu çevresinde oluşturulmuş sarayın tam 366 odası var. Ama ben gezerken bir çoğunu görmedim, sanırım daha önce yıkılan kısımlar var.

Saray öylesine büyük ki; içinde yer alan camisi, divan odası, fırın, mutfak, ahırları ve hamamıyla adeta küçük bir şehri andırıyor. Görkemli mimarisi, anıtsal kapıları, şimdilerde izine pek rastlanmayan ve taşa hayat veren motifleriyle tam bir sanat abidesi olarak görülüyor.

Sarayın zindanları hala o zamanki havayı teneffüs ettiriyor;

İshak Paşa Sarayı’nın iç avlusunun köşesindeki kapıdan aşağı merdivenlerden iner inmez ürkütücü yüzüyle sarayın zindanları karşımıza çıkıyor.

Bu tarihi taş yapı Selçuklu sanatının karakteristik özelliklerini taşıyor. Ancak rehberim; "Barok-Rokoko gibi dönemin Batı etkisinin yanı sıra İran’ın etkileriyle de yoğrularak değişik ve etkileyici bir karakter ortaya çıkarak, farklı medeniyetlere ait izleri olsa da saraydaki motiflere ve kompozisyonlara bakıldığında, geleneksel Selçuklu sanatı ağır basıyor." dedi.

Peki bu koca saray nasıl ısıtılmış?

Ocaklarda ısıtılan sıcak suyun, toprak künkler vasıtasıyla yapı içerisinde dolaştırılmasıyla bir nevi kalorifer sistemi oluşturulmuş. Özellikle bölgenin iklim koşulları da göze alındığında, o dönem itibarıyla ne kadar ileri bir ısıtma sistemi olduğuna hayran olmamak mümkün değil.

Okuduğunuz için teşekkürler,

Saygı ve sevgilerimle,

@Tersy

#İshakPaşaSarayı