Alzheimer, Parkinson ve beyin hasarları aslında bağırsaklarımızda mı başlıyor?

Keyifli pazarlar efenim! Bugün PubMed'de öylesine gezerken bir şeye takıldım. Dedim ki bu bilgileri sizinle neden paylaşmayayım, bu bilgiyi kendime saklamaya gönlüm el vermedi, kolları sıvadım. Tıp dünyasının en vizyoner ve sınırları zorlayan konularından birini anlatmaya geldim.

Hepimiz beynimizdeki hastalıkların sadece yaşlılık veya genetikle kafatasımızın içinde başladığını sanırız. Ama modern tıp diyor ki; asıl tehlike karnınızın içinde büyüyor.

Kahvenizi alın efenim, hazırsanız biraz tıbbi terimlerin dibine vuralım (korkmayın, hepsinin Türkçesini parantez içinde sizin için yazdım 🤓).

Vücudumuzun ikinci beyni ve miyenterik ağlar: Stres olunca midemize kramplar girmesi tesadüf değil. Çünkü karnımızda " enterik sinir sistemi " (bağırsakları yöneten, kendi başına karar verebilen bağımsız sinir ağı) adını verdiğimiz ikinci bir beyin var. Bu sistem gücünü, bağırsak duvarlarımızı bir ağ gibi saran " miyenterik ve submukozal ağlar "dan (bağırsak zarı ve kas tabakaları arasındaki yoğun sinir hücresi düğümlerinden) alıyor. Eğer beslenmemizle bu ağı sürekli yorarsak, asıl felaket o zaman başlıyor.

Masum sandığımız hastalıklar => IBD ve çölyak: Günümüzde şişkinlik, gaz veya karın ağrısı diyerek geçiştirdiğimiz durumlar aslında hücresel bir savaşın göstergesi. Sizde tedavi edilmemiş ağır bir tablo olan " inflamatuvar bağırsak hastalıkları " - IBD (Crohn ve ülseratif kolit gibi bağışıklık sisteminin bağırsağa saldırdığı kronik iltihabi hastalıklar) varsa, bağırsak duvarınız sürekli tahriş olur.

Hatta glüten enteropatisi (çölyak hastalığı) yüzünden vücudunuza giren glüten, bağırsak florasını darmaduman ederek "artmış intestinal permeabilite"ye (sızıntılı bağırsak sendromu - zararlı maddelerin bağırsak duvarından kana ve sinirlere sızması) yol açar. Bu kronik gastrointestinal iritasyon (mide ve bağırsak yolunda sürekli devam eden hücresel tahriş) hali, beyin için çalan tehlike çanlarıdır.

Zehir yukarı tırmanıyor: Retrograd transport teorisi => Gelelim işin en vizyoner ve " doktor bey beynim acıyor " dedirten kısmına. Bilim dünyasında çok meşhur bir Braak hipotezi (nörolojik hastalıkların bağırsakta başlayıp beyne yayıldığını savunan teori) var. Bu teoriye göre, bağırsaklardaki sürekli iltihap, o bölgedeki hücrelerde " Misfolded Protein " (fizyolojik işlevini kaybetmiş, hatalı katlanmış zehirli proteinler) birikimine neden olur.

Peki karnımızdaki bu zehir beyne nasıl gider? Vücudumuzun bilgi otobanı olan Nervus Vagus (vagus siniri - beyin ile iç organları birbirine bağlayan en uzun kraniyal sinir) üzerinden. Hatalı proteinler, tıpkı otoyolda ters yönde giden arabalar gibi " Retrograd Nöronal Transport " (sinir hücresi lifleri boyunca, uçlardan merkeze yani beyne doğru geriye dönük taşıma) yaparak yavaş yavaş boynumuzdan yukarı, beynimize sızar. Aynı yolu kuduz virüsü de kullanır hatta mermi şeklinde olduğu için ismi çubuk anlamına gelen rabdovirüs diye geçer.

Son durak: Beynin çöküşü => Yıllar boyunca mezenterik pleksuslardan beyne tırmanan bu toksik yük, zamanla beynin merkezinde yoğun bir nöroinflamasyona (beyin ve sinir dokusunun mikroskobik düzeyde kronik iltihaplanması) sebep olur. Bunun finali ise maalesef " nörodejeneratif defektler " (Alzheimer, Parkinson gibi sinir hücrelerinin geri dönüşümsüz ölümüyle sonuçlanan yıkıcı beyin hastalıkları) olarak karşımıza çıkar.

Yani KS halkı işin özeti: Bugün yediğimiz o aşırı işlenmiş gıdalar, tedavi etmediğimiz IBD iltihapları veya çölyak krizleri, sadece karnımızı şişirmiyor. Belki de 30 yıl sonra yaşayacağımız Parkinson ve Alzheimer gibi hastalıkların temelini Gut-Brain Axis (bağırsak-beyin ekseni) üzerinden şu an kendi ellerimizle atıyoruz.

Peki siz bağırsak sağlığınıza ne kadar dikkat ediyorsunuz? "Benim midem demir gibidir" diyenlerden misiniz yoksa probiyotiksiz ve glütensiz yaşayamayanlardan mı?