Gelmi̇ş Geçmi̇ş En büyük Salgın: Coronavirüs

Günümüzün Hatta Tüm Dünyanın Mücadele Ettiği Bir Salgın: CORONA

Bu salgın çıktıktan sonra birçokta spesifikasyonlarda ortaya atılmaya başlandı. Tüm Dünyayı etkisi altına alan ve yüz binlerce kişiyi etkisi altına alan Korona virüsü 1918 İspaonyal Gribini aklımıza getirdi. O dönemlerde tıbbi yetersizlikler yüzünden tüm dünyaya yayılan bu salgın 50 milyon kişinin salgından ölmesine sebep olmuştur.

Corona virüs günümüzde hepimizi korkutan bir hastalık halini aldı. Çok hızlı bir şekilde yayılması ve ölümlere yol aaçması da insanların korkmasına neden oldu. Ama şöyle bir 100 yıl öncesine bir bakıcak olursak corona virüsünden daha tehlikeli hastalıklarında var olduğunu gündeme getirdi. Ve o dönemin en tehlikeli hastalıklarından biri de İspanyol Gribidir. Bu grip ne yazık ki o dönemde milyonlarca insanın ölüme neden olmuştur.

İspanyol Gribi, 1918 ile 1920 yılları arasında H1N1 virüsünün ölümcül olan bir alt türüdür. Bu salgın sonucunda 500 milyon kişiye bu virüs bulaşıyor ve akabinde de 18 ay içerisinde milyonlarca insana bulaşarak ölümüne sebep oluyor.

İspanyol Gribi zayıf, yaşlı, çocuklardan daha çok, sağlıklı genç kesimi de etkisi altına almış olması idi. (Şimdilerde bizim yaşadığımız durumun aynısı bana göre). Bu grip 1. Dünya Savaşı'nın sonlarında tüm dünyayı etkisi altına almış, uzun yıllar boyunca süren savaşında sona ermesine neden olduğu bilinmektedir.

O dönemde Hindistan'da 17 milyon, ABD'de 250.000, Fransa'da 400.000, Fji Adalarında ise nüfusun % 14'ü İspanyol Gribi sebebi ile yaşamlarını kaybetmişlerdir.

Bu salgına o dönemin en önemli isimlerinden de yakalananlar olmuştur. Bilinen birkaç tanesi, Max Weber, Ressam Gustav Klimt, İspanya Kralı XIII. Alfonso ve Sophie Halberstadt Freud bu kişiler arasında sayılabilir.

Salgın o kadar çok yayılmıştı ki artık önüne geçilemiyordu. Ve I. Dünya Savaşı'nın bitmesinde büyük rolü olmuştur. 4 yıl boyunca bitmeyen savaş İspanyol Gribi sayesinde bitmişti.

Virüs o kadar çok yayılmıştı ki ordular virüsü en ücra köşelerine kadar taşımıştı. O dönemde Osmanlı başkenti İstanbul'da6-7 bin kişi ne yazık ki gripten ölmüştür. O dönem Mustafa Kemal Atatürk Samsun'a doğru yola çıkmadan önce İspanyol Gribine yakalanır ve hastalığı evinde dinlenerek atlatıldığı bilinmektedir.

Ünlü şair Nazım Hikmet dizelerinde İspanyol Gribinden şöyle söz eder : Biz ki İstanbul şehriyiz, seferberliği görmüşüz : Kafkas, Galiçya, Çanakkale, Filistin, vagon ticareti, tifüs ve İspanyol nezlesi bir de İttihatçılar, bir de uzun konçlu Alman çizmesi 914'ten 918'e kadar yedi bitirdi bizi." - (Nazım Hikmet, Kuvayı Milliye Destanı)

1918 yılının İlkbaharında herşey çok güzel giderken ABD'nin New Mexico eyaletindeki askerlerde bu salgına yakalanırlar. Ve ne yazık ki birkaç ay içerisinde birçok asker hastalanır ve sonbahar ayına doğru da Kansas eyaletine kadar salgın yayılmıştır.

O dönemlerde I. Dünya Savaşı halen devam ediyordu. Ve ABD eyaletinden Avrupa'ya savaşmaya giden askerler ne yazık ki salgını da beraberlerinde götürdüler. Yerel bir salgın iken bir anda küresel bir salgına dönüşmüştür.

Salgının hızlı yayılmasına engel olunamıyordu. O kadar hızlı bir şekilde yayılıyordu ki kimse neler olup bittiğini bile anlayamamıştı. Genç ve sağlıklı olan bütün askerler de bu salgından nasibini aldılar. Salgına yakalandılar ve akabinde de burun kanaması ile karşı karşıya geldiler. Ve ne yazık ki 48 saat içerisinde nefes alamayarak hayatlarını kaybettiler.

Bu salgından genç kesimde nasibini alınca tüm kamu işlerinde aksaklılar oluşmaya başlar. Durum böyle olunca ölen insanları cenazelerini kaldıracak, ölüleri gömecek insan bulamadılar. Ve ne yazık ki salgından dolayı sokaklar ölüler ile dolup taştı.

Salgın son hızı ile 1918 yılının Ekim ve Kasım aylarında PİK yapar. Ve tüm dünya bir anda bu salgının içinde kendisini buldu. Ve tedbir amaçlı tüm toplantılar myasaklandı okullar tatil edildi, kütüphanelerde kitap dağıtımı durduruldu, tüm ulaşım araçları dezenfekte edildi. Kısacası toplu halde yapılan herşey yasaklandı. O dönemde nerede ise el sıkışmak bile nerede ise suç olmuştu.

Salgın ve salgının getirmiş olduğu ölüm korkusu halk arasında paniğe neden olmuştu. Ve kendilerince buldukları çözümler ile (ayağa salatalık bağlamak, ceplerinde papatetes taşımak, çocuğunu soğana sokmak) gibi birçok yol denediler. Ama bunların içinde en dikkat çekeni ağza takılan pamuklu maskelerdi. Ama bu maskelerde ne yazık ki bir işe yaramadı.

Peki neden İspanyol Gribi denmiştir? Aslında bu grip İspanya'da baş göstermedi. Ama sebebi İspanya'nın I. Dünya Savaşı'nda yer almamış olması ve askeri sansüre rağmen diğer Avrupa devletlerinde bu salgının bahsi bile geçmezken İspanyol basını bu salgına yer vermiştir.

1919 yılının Nisan ayında salgın sona erer. Salgın bittiğinde birçok ülkede binlerce kişi hayatını kaybetmiştir. ABD savaşta kaybettiğinin nerede iki katını bu salgıda kaybetmiştir.

Araştırmalarım sonucunda gördüğüm 18 ay içerisinde 50 ile 100 milyon arası insan ne yazık ki yaşamını kaybetmiştir. Bu da o zamanın dünya nüfusunun % 15'ine tekabül ediyordu.

O yüzden aynı sıkıntıları yaşamamak adına ve bu sürecin bizde de 18 ay olmaması için lütfen"EVDE KAL TÜRKİYEM..."

Dostça ve sağlıcakla kalın...

Sibel Erdem - 17.04.2020