Günah Keçisi Çocuklar!

Hepimiz çok iyi biliyoruz ki aile, ailenin yapısı ve ailenin içerisinde yaşanan her şey çocukları etkilemektedir.

Bir aile narsist ise ne yazık ki çocukları duygusal acı çekecekleri bir ağa sürüklenen örümcekler gibi olmaya mahkumdurlar.

Bu tarz bir aile yapısına sahip, kendi gereksinimlerini herkesten önce tutan ve böylece mutlak gücü de elinde tutan bir kişi ailenin içinde mutlaka ki vardır.

Bu gücü, her seviyede kendisine özen gösterilmek, tanınmak ve onaylanmak amacı ile, başkalarının çıkarlarına alet etmek için kullanırlar.

Böyle işlevsiz bir ortamda yetişen ebeveynler, ne yazık ki ailelerinin dışarıdan mükemmel göründüğünü, ama içeride tam bir cehennem yaşandığını söyler.

Ve bu durumdan çıkmak hiçte kolay değildir.

Her ailenin kendine özgü bağları ve yapıları vardır. Narsist ailelerin en baskın özelliği, çok özel ama bahsi hiç geçmeyen kuralların olmasıdır.

Bu kuralları, bir kişinin etrafında döner ve başkalarının haklarını ve düşüncelerini hiçe sayar.

Bu sebepten dolayı da çocukların ebeveynleri ile herhangi bir duygusal bağının olmaması da normaldir. Ebeveynleri onlara hor gözle bakar, sessizliği ve kötü muameleyi bir ceza olarak uygularlar.

Sağlıksız aile dinamiği ile ilgili gerçekler, sık sık aile ağacı "budayarak" susturulur.

Bir çocuk yetişkinliğe adım atar atmaz, bu zararlı ortamdan ilk fırsatta kaçacaktır. Ailelerini ter ederek "kötü çocuk" olarak adlandırılırlar.

Narsist bir aile ortamında yetişen bu çocuklar, istismar, duygusal eksiklikler ve yaşadıkları psikolojik zararı kabul etmekte çok zorlanırlar.

Diğer insanların gözünde ise, mükemmel bir aileye sahiptirler her zaman.

Öykümüzün kahramanı 20 yaşındaki üniversite öğrenci Sara. Sara psikoloji bölümünde eğitimi sürdürüyor. Ailesi ile birlikte yaşamayı bırakalı da bir yıl oluyor. Artık yeni hayatına başlamak, bir bakış açısı kazanmak, dağılan parçalarını yeniden bir araya getirmek, geçmişin üstesinden gelebilmek ve artık tüm acıları geride bırakmak istiyor.

Sarada yaraları içinde büyüttüğü, ebeveynlerinin iktidar mücadelesi oyunun oynadığı narsist bir aileden geliyor.

Babası, bir tür kişilik bozukluğu yaşayan bir adam. şu an bunu okumuş olduğu derslerden anlayabiliyor. Ancak babasının içinde yaşamış olduğu aile biçimi, bu rahatsızlık ile bile gücünden bir şey götürmediği için, hiç kimse, profesyonel yardım almasını teklif bile etmedi.

Annesi ise, babasının bu durumuna katkı sağlayan en büyük etmenlerden biri idi aslında. Ama annesi de başka bir kurbandı. Eşinin tüm ihtiyaçlarını karşılardı ve eşine hiçbir zaman sınırlamalar getirmezdi.

Sara ise, narsist babasının hayata bakış açısının günah keçisi idi. Yani babasının hayal kırıklıklarının, başarısızlıklarının ve öfkesinin semeresini Sara çekiyordu.

Ablası ise her zaman ailenin "altın çocuğu" idi. Babası onu tıpkı kendisi gibi yetiştirmişti. Ve bir nedenden dolayı Sara'dan daha yetenekli olduğunu düşünüyordu. Bu ayrım, Sara'yı o kadar çok etkilemişti ki, bir şekilde her zaman kendisinin kusurlu olduğunu düşünürdü.

Her ne kadar, günah keçisi narsist ailelerdeki en istenmeyen karakter olsa da, "altın çocuk" da tam olarak arzu edilen bir konum da değildi. Bu tür yüksek beklentiler, bu çocukların er ya da geç bir şekilde acı çekeceklerini garanti altına almaktaydı.

Böyle bir aile ortamının parçası olan çocukların akıl sağlıkları üzerinde çok sağlıksız bir etkisi olmaktadır.

Birçok yıkıcı emri, düşünce modelini ve düşünceyi içselleştirdiği için, kaçmakta kolay olmamaktadır.

Bu tip bir aile ortamında yetişen çocuk ne yazık ki dışarıda ailesinde her şey güllük gülistanlıkmış gibi davranır, arkadaşlarına neler olup bittiğini de anlatmazlar. Narsist ailelerin imajları çok önemlidiri ve bu konuda gerçekten çok takıntılıdırlar.

Sürekli olarak dile getirdikleri şey ise "hiçbir sorunumuz yok, biz mükemmel bir aileyiz" gibi cümleler sarf etmeleridir.

Çocuklarına yetersiz kalan ebeveynler. Bir ebeveynin normal bir ailede oynadığı rol ise, çocuklarının güvenliğini sağlayıp, onları sevgi ile eğitmek ve duygusal açıdan beslemektir.

Narsist ailelerde ise, çocuğun bir sorumluluğu vardır oda ebeveynlerini yetiştirmek.

Narsist ailelerde en yaygın olan iletiş türü etkili iletişim üçgenleşmesidir. Başka bir deyişle, iletişim asla doğrudan değildir ve gerginliğe ve güvensizliğe dayanan pasif agresif davranışlar sergiler. Örnek vermek gerekir ise, Sara söz konusu olduğunda, her bir emir, arzu ya da babaya yöneltilen yorum, annesinden gelmekte.

Burada aslında babası Sara'nın kendisine itaat etmesi için annesi kullanmaktadır.

Huckleberry Finn’de Mark Twain, ailemizden gelen yaraların, bizi tanımlamasına izin vermemize gerek olmadığını yazmıştır.

Kalbimizin bir köşesinde her zaman için canlı ve mutlu birer parça saklıdır ve bu bizi hiçlikten mutluluğa götürmeye yarar.

O yüzden kendinizi bu çorak ve zehirli çevreden uzaklaştırmak için dikkate almamız gereken ve yapmamızda fayda olan şeyler vardır.

Narsist bir aile geçmişine sahip insanlar genellikle kolayca değişmezler. Bu sorunu çözmek için bazı yöntemler var ama çok azı bu adımı atıp bir şeylerin yanlış olduğunu itiraf edebiliyor.

Narsist aile üyelerinizin yapabileceği şey için kendinizi suçlu hissetmemeye çalışın. Bilişsel koruma stratejilerini kullanın, böylece Sara'nın, kendine dair hiç olumlu bir şey olmadığı gibi düşüncelere de kapılmamış olursunuz.

Duygularınızı bir narsist ile konuşmak hiçbir işe yaramaz. Muhtemelen sizi daha fazla incitecektir.

Ailenizde veya sosyal çevrenizde sizi anlayabilen ve destekleyen insanlar bulmaya çalışın. Kendiniz ile narsist aile üyeleri arasına da mutlaka bir mesafe koyun. Bu, onlarla olan bağlarınızı tamamen kesmeniz gerektiği anlamını taşımıyor elbette ki.

Ancak hangi durumları yönetebileceğinizi ve aile üyelerini ne sıklıkla görmek istediğinizi açıkça anladığınızdan emin olmanız gerekiyor.

Duygusal ilkelerin çarpıtıldığı bir ortamda yaşamak sadece sağlıksız olmak ile kalmaz aynı zamanda çocuklar için de dayanılmaz bir hale gelir.

Bu çocuklar birer yetişkin oldukları zaman, insanlara hayır demek ya da sınırları belirlemek gibi bir yeteneğe sahip olma eğitimi pek gösteremeyeceklerdir.

Kendi arzularını ve ihtiyaçlarını ifade etmekte zorlanacak, herhangi bir şeye karşı tahammül etme eşikleri çok düşecektir.

Dostça ve sağlıcakla kalın...

Sibel Erdem - 12.04.2018