Sizce sanat niçin yapılır?

Birçokları, gerçek hayatta görmekten hoşlandıkları şeyleri tablolarda da görmekten hoşlanırlar. Elbette çok doğal bir tercihtir bu. Doğadaki güzelliği hepimiz severiz ve bunu yapıtlarında koruyan sanatçılardan daha çok hoşlanırız. Öte yandan, bu sanatçılar da bizimle aynı zevki paylaşırlar
s-media-cache-ak0.pinimg.com/.../...9a691c6351.jpg

Büyük Felenemk resssamı Rubens, küçük oğlunun resmini yaparken, oğlunun güzelliğiyle mutlaka övünç duyuyordu ve ona bizim de hayran kalmamızı istiyordu. Ama, hoşa giden ve etkileyici konulara duyulan bu eğilim, eğer bizi, daha az çekici konuları reddetmeye sürüklerse, bu durum, gerçekten önümüzü kapatabilir.

uploads4.wikiart.org/.../...her-1514.jpg!Large.jpg
Albrecht Dürer de annesinin resmini, kuşkusuz Rubens'in tombul yavrucağına duyduğu eş bir sevgiyle çizmiştir. Yaşlı kadının ve onun eriyip gitmekte olan yaşamının gerçekçi çizimi bizi belki etkileyip bu resimden uzaklaştırabilir, ama bu ilk hoşnutsuzluk duygusunu yendiğimiz takdirde, resim yeterince katkıda bulunacaktır bize, çünkü Dürer'in bu çizimi, olağanüstü içtenliğiyle görkemli bir yapıttır. İlerde de göreceğimiz gibi, bir tablonun güzelliği, onun konu alıdğı şeyin güzelliğinden gelmez.
img03.blogcu.com/.../...ezzetler_1324200724192.jpg
İspanyol Murillo'nun resimlerini yapmayı pek sevdiği sokak çocukları, gerçekte bu kadar güzel miydiler, değil miydiler bilemem ama, şu kuşku götürmez ki, Murillo, bu çocukları çok sevimli kılmayı bilmiştir

uploads8.wikiart.org/.../...man-peeling-apples.jpg
Öte yandan kimileri Pieter de Hooch'un güzel Felemenk eviçinde yer alan çocuğunu fazla sevimli bulmayabilir, ama bu yine de çekici bir tablodur. Güçlük, güzelilği belirleyen beğeni ve ölçütlerin bunca değişik olmasından ileri gelmektedir. Güzellik için geçerli olan, ifade için de geçerlidir. Nitekim bir tabloyu bize sevdirten veya bizi ondan uzaklaştıran şey, çoğu vakit, bir figürün ifadesidir. Bazılarının, kolayca anlaşılabilen, bu yüzdren de onlarda derin heyecan uyandırabilen bir ifade hoşuna gider.
s-media-cache-ak0.pinimg.com/.../...4696ab91ba.jpg
XVII.. yüzyılın bir İtalyan ressamı olan Guido Reni, "Çarmıhtaki İsa"nın başını yaptığında, kuşkusuz seyircinin, İsa'nın yüzünde, Çarmıha Gerilişin tüm acısını ve zaferini algılamasını istiyordu. Sonraki yüzyıllarda, birçok kimse, Kurtarıcı'nın bu imgesinde güç ve avuntu bulmuştur.

Bu imgede ifade edilen duygu öylesine güçlü ve açıktır ki, yapıtın kopyalarına yol kenarlarındaki küçük kiliselerde ve "Sanat" hakkında hiçbir şey bilmeyen ücra köy evlerinde bile rastlanabilir. Duyguların böylesine yoğun bir biçimde anlatımının bizi etkilemesine bakarak, içsel anlamına daha az kolaylıkla girilebilen yapıtları ihmal etmemeliyiz.
s-media-cache-ak0.pinimg.com/.../...c95f4d601f.jpg
isa'nın çarmıhtaki resmini yapan Ortaçağlı İtalyan ressamı da "isa'nın çektikleri" konusunu kuşkusuz aynen Reni'nin içtenliğiyle duyuyordu. Ne var ki, onun duygularını anlayabilmek için, önce onun çizim yöntemlerini kavramak zorundayız. Bu değişik anlatım yollarını kavradıktan sonra, Reni ile karşılaştırıldığında ifadesi daha az belirgin olan yapıtları daha fazla tercih bile edebiliriz.

Bazılarımızın, az konuşan ve az jest yapan ve bazı şeyleri tahminimize bırakan kimselerden daha fazla hoşlanmaları gibi, bazılarımız da hayal gücümüze yer bırakan resim ve heykellerden daha çok hoşlanır. İnsan yüzünün ve jestlerinin betimlenmesinde, sanatçıların, şimdikinden daha az becerikli oldukları "ilkel" dönemlerde, her şeye karşın, seyirciye iletmek istedikleri duyguyu ortaya çıkarabilmek için ne denli çaba sarfettiklerini görmek çoğu zaman çok daha fazla heyecan vericidir. Ne var ki, sanatla yeni ilgilenmeye başlayanlar bu noktada çoğunlukla yeni bir güçlükle karşılaşırlar. Onlar kenid gördüklerini ortaya çıkaran sanatçıya hayran olmak istemektedirler. En çok beğendikleri şey de "gerçek" gibi gözüken yapıtlardır. Buunn önemli bir değerlendirme olduğunu bir an için kabul ediyorum. Görünen dünyayı olduğu gibi resmetmedeki sabır ve yeteneğin kuşkusuz övülmesi gerekir. Geçmişin büyük sanatçıları, en ufak ayrıntının bile özenle saptandığı yapıtlarına çok çaba harcamışlardır.

s-media-cache-ak0.pinimg.com/.../...f5b8173a55.jpg
Dürer'in suluboya ile yaptığı tavşan, bu sevgi dolu sabrın en ünlü örneklerinden biridir.
s27.postimg.org/.../...van_Rijn_An_Elephant_16.jpg
Ama Rembrandt'ın yaptığı bir fil çiziminin, daha az ayrıntıyı gösteriyor diye, daha az iyi olması gerektiğini kim ileri sürebilir ki? Gerçekte rembrandt, karakalem birkaç çizgiyle, filin buruşuk derisini bize duyurabilen bir büyücüdür.
"Gerçek" tabloları yeğleyen kimselere hoş gelmeyen şey, yalnızca çizimin kabataslak oluşu değildir. Onlar, doğru çizilmemiş olduklarını düşündükleri yapıtlardan da hoşlanmazlar ve özellikle bu çalışmalar sanatçının daha iyisini bilmesi gerektiği daha modern bir çağa aitse hoşnutsuzlukları daha da fazla olur. Aslında, modern bir sanat üzerine yapılan tartışmalarda, doğanın bunca yakınma yaratan çarpıtılmasının anlaşılmaz bir tarafı yoktur
... diye devam eder!

Dünyada 40 milyondan fazla satılan E. H Gombrich'in Sanatı öyküsü kitabında bunlar yazar. Herkesin okuması için yazarak paylaştım. Kısaca sanat kişiden kişiye, toplumdan topluma farklılık gösterir

Gece gece görsel aramaktan okuyup yazmaktan yoruldum! Benim görüşüme göre sanat eğitimli bir insanın anlayabileceği onda duygu ya da fikir çağrışımı yapan birşey olmalı. Modern sanata karşıyım. Sanatçının kendi eserini açıklmamadığı sürece ne verilen duyguyu ne de ana fikri anlıyorum. Kısacası saçma buluyorum. Sadece sanat resim ya da heykel değil hayatımızın içinde olan mimariden müziğe kadar pek çok dalda var olmak zorundadır. Sanat belirli eğitim seviyesindeki insana hitap eder. Cahil ya da eğitimsiz insanlara açıklama yapmakla uğraşmaz düşüncesini söylüyor ve uyumaya gidiyorum. Güzel konu!