Van Gogh yaşarken zenginleşseydi, o meşhur hüznünü ve kaosunu yine de tablolarına yansıtabilir miydi?

Belki aynı hüznü değil ama aynı derinliği yine taşıyabilirdi. Çünkü sanatçının ilhamı yalnızca yoksulluktan değil, dünyayı algılama biçiminden doğar. Zenginlik hayatını değiştirebilirdi ama Van Gogh’un iç dünyasını tamamen değiştireceğini düşünmüyorum.

Zamanında rağbet görmedi, dışlandı, horlandı ve garip görüldü. Hatta kendisinin de birtakım psikolojik sorunları vardı. Yine de doğa ve yüreğinde köprü kurdu, çizdi, resmetti ve en artistik resimlerini sergiledi. Gerek halkın, köyün ve köy insanının; gerek sokakların, uzayın ve dağlık manzaraların görünüşünü kendi ruhuyla kaynaştırdı, ruhundan ödünç verdi adeta. Eğer böyle bir adam zengin olsa ve itibar görseydi bence daha uzun süre yaşar ve daha sağlıklı olurdu. Böylece daha fazla resim sergileyebilirdi. Parada gözü olmazdı, kanaatimce resmine daha iyi ve daha sakin zihinle odaklanabilirdi.

Bence yine yansıtırdı ama aynı sertlikte olmayabilirdi. Van Gogh’un hüznü sadece parasızlıktan gelmiyordu; yalnızlık, ruh hâli ve dünyayı algılama biçimi de işin içindeydi. Maddi rahatlık bazı yaraları hafifletirdi ama o yoğun bakış tamamen kaybolmazdı. Belki tablolarındaki kaos biraz azalırdı, renkler ve fırça darbeleri yine onun iç dünyasını taşımaya devam ederdi.