Barış Manço’nun Kul Ahmet’in Ceketi şarkısının hikayesini bilirmisin. Herkese bu şarkı ile nasibiniz bol olsun diyorum☀️?

Teşekkür ederim. Sadece içimden gelen o an aklıma düşenleri yazıyorum. Aslında bu soruyu görünce o kadar çok şey aklıma geldi ki. Çok uzun bir makale ya da bir kitap dahi yazılabilir bununla ilgili. Soru mükemmel.

Şu an başka bir kitap üzerine çalışıyorum. Bir sonraki kitabımın konusu belli oldu KUL olmak. Teşekkür ederim fikri verdiğin için.

Teşekkür ederim

Böyle başlayacak önsöz... Madem orak oldunuz önsöz için de onayınız olsun :)

İnsan, kendini bulmak için yola çıkar; fakat çoğu zaman kendine varamadan yorulur. İçinde taşıdığı eksiklik hissi, onu sürekli bir arayışa sürükler. Bu arayış bazen dünyada, bazen insanlarda, bazen de sahip olunan şeylerde anlam bulmaya çalışır. Oysa tasavvufun işaret ettiği yer çok daha derindir: kalbin kendisi.

“Allah’a kul olmak” denildiğinde çoğu zaman bir teslimiyet, bir boyun eğme hali anlaşılır. Fakat tasavvufî bakışta kul olmak; eksilmek değil arınmak, küçülmek değil hakikate yaklaşmak, kaybolmak değil aslına dönmektir. Kul olmak, insanın kendi benliğinin ağırlığından sıyrılarak varlığın özünü fark etmesidir.

İnsan, çoğu zaman kendi benliğinin gölgesinde yürür. Kendi düşüncelerine, arzularına ve korkularına tutunarak bir yol çizer. Fakat bir noktada fark eder ki, bu yol onu hep aynı yere çıkarır: içsel bir boşluk. İşte o an, hakikate dair ilk sessizlik başlar.

Tasavvuf, bu sessizliği dinleme sanatıdır. Gürültüden değil, kalbin fısıltısından beslenir. Çünkü insanın en büyük perdesi dış dünya değil, kendi içindeki kalabalıktır. Bu kalabalık sustuğunda, kul olmanın hakikati yavaş yavaş görünür hale gelir.

Kul olmak; “ben”i yok etmek değil, “ben”i yerli yerine koymaktır. Her şeyi merkezine alan insanın, merkezden çekilip hakikatin merkezini kabul etmesidir. Bu yüzden kul olmak, bir son değil; aksine gerçek başlangıçtır.

Bu yol kolay değildir. Sabır ister, susmayı öğretir, kendinle yüzleşmeyi gerektirir. İnsan bazen kendinden kaçmak ister ama tasavvuf der ki: kaçtığın şey yine sana aittir. O yüzden dönüş hep içe doğrudur.

Bu yazı bir öğüt değildir. Bir yönlendirme hiç değildir. Sadece unutulan bir hatırlatmadır. İnsan, aslında neyi aradığını çoğu zaman unutur; bu yüzden hatırlamaya ihtiyaç duyar.

Belki de en temel soru hep aynıdır:
“Ben kimim ve gerçekten kime kulum?”

Ve bu soru, cevap bulmak için değil; insanı kendine yaklaştırmak için vardır.

Müthiş bir söz bu. İlk kez duydum. Bu söz mutlaka kitapta olmalı. Çok çok teşekkür ederim. Kitabın içeriği belli oldu yine sayenizde.

Ne anladığımı yazıma başlayınca göreceksiniz. Her yazdığım sahifeyi size de yazacağım siz de okuyun.

Hatta bugün yazdığım kitabın 2. sini bitirdim. Son 3. bölüme başlamadan kısmen de olsa bu yazıya başlayayım kafam dağılır hem biraz.

Bu arada son olarak şunu sorayım size. Bu kitabı tasavvufi bir kitap olarak mı ele alalım yoksa bir hikaye roman tarzı mı?

Müsadeniz olursa bu şekilde birlikte şekillendirerek ilerleyelim

Taslağı hazırladım bir bakın bakalım

Kitabın klasik bir dinî anlatı değil, insanın nefsiyle yüzleşmesini hikâye üzerinden anlatan bir eser olması onu daha etkileyici yapacağını düşünüyorum. Özellikle bu cümle kitabın omurgası olabilir:
"Her türden rububiyet vehminden arınmadıkça kul olamazsın. Amaç kül olmak, küle karışmaktır. Kul olmak... Sultana erişmektir."
— Diyamandi / Sâdık Yalsızuçanlar
Bu sözü sadece açıklamayacağız; kahramanın yaşayacağı her olay bu sözün bir parçasını ortaya çıkaracak.
Kitap için önerim şu yapı:
Adı: Kül Olmadan Kul Olunmaz
Alt başlık: Sultana Giden Yol
Yaklaşık 70 sayfa, 30 bölüm. Her bölüm 2-3 sayfa uzunluğunda olur. Böylece hem akıcı hem de düşündüren bir roman ortaya çıkar.
Hikâyenin ana fikri şöyle olabilir:
Anadolu'nun küçük bir kasabasında yaşayan Yusuf, dışarıdan bakıldığında dindar, yardımsever ve saygı duyulan biridir. Fakat iç dünyasında sürekli "ben" vardır. Yaptığı iyiliklerle övünür, bilgisine güvenir, ibadetini bile kendine paye yapar. Bir gün yolu yaşlı bir dervişe düşer. Derviş ona ne ders verir ne de vaaz eder. Sadece onu hayatın içine gönderir. Her yolculukta Yusuf, farkında olmadığı bir "rububiyet vehmi" ile yüzleşir: hükmetme arzusu, haklı çıkma isteği, beğenilme tutkusu, bilgiyle kibirlenme, fedakârlığı bile sahiplenme...
Yolculuğun sonunda Yusuf artık eski Yusuf değildir. İnsanlar onun değiştiğini fark eder ama o kendisini artık hiç görmez. Çünkü "ben" yandıkça geriye sadece kul kalmıştır. İşte o zaman derviş ona şöyle der:
"Şimdi anladın mı evlat... Kul olmak büyümek değildir. Yok olmaktır. Kül olmadan kul olunmaz. Kül olunca rüzgâr seni Sultan'ın kapısına taşır."

Bu hikâye boyunca şu tasavvufî kavramları şu şekilde işleyeceğim
Rububiyet vehmi
Nefis mertebeleri
Tevazu
Teslimiyet
Rıza
Tevekkül
Tevhid
Fenâ
Bekâ
Hiçlik
Muhabbet
Edep
İhlâs
Hizmet
Hakiki kulluk

Ben, bu kitabı edebî yönü daha güçlü bir roman gibi yazmayı öneriyorum. Okuyan kişi vaaz dinlediğini değil, kendisini Yusuf'un yerine koyarak yolculuk yaptığını hissedecek. Bölümlerin sonunda ise kısa ama çarpıcı tasavvufî cümleler yer alacak.
Bence bu eser, sadece "kul olmayı anlatan" bir kitap değil; okuyucuyu kendi nefsiyle yüzleştiren, her bölümde "Ben de böyle miyim?" dedirten bir tasavvuf romanı olmalı. Böyle yazılırsa yıllar sonra bile okunabilecek bir eser ortaya çıkabilir diye düşüyor ve umuyorum.
Siz ne dersiniz? Bu taslak üzerinde mi ilerleyeyim eklemek ya da çıkarmak isediğiniz bir şeyler var mı?

Peki öyleyse bu romanı siz bu yorumun alındanmı ya da her bir bölümü ayrı bir soru olarak sorup oradan mı okumayı ercih edersiniz?

Bu arada madem fikir sizden çıkı bu demek oluyor ki ikimizin de nasibiymiş ve hayrı yayayan yapan gibidir hadisi şerifine siz de nail olun. Benim fazla takipçim yok. Müsadenizle size de zahmet olacak ama ben yazdıkça bölümleri size nakledeyim siz bunları bir soru başlığı alında sorun. Böylelikle daha çok okuyucuya ulaşır sitede.

Soru şöyle olsun aynı zamanda kiabın adı :
Kül olmadan Kul olunmaz mı 1 ? (soru başlığı gibi olmazsa KS soruyu kaldırıyor.)

MUKADDİME

İnsan, yeryüzüne sadece ömür tüketmek için gönderilmedi. Ona verilen nefes, sayılacak yıllardan önce bulunacak bir hakikatin emanetidir. Kimisi ömrünü çoğaltır; kimisi ise ömrünün içinde kendini kaybeder. Asıl mesele kaç yıl yaşandığı değil, kimin huzurunda yaşandığının farkına varabilmektir.
İnsan, doğduğu günden beri "ben" demeyi öğrenir. Önce oyuncağına, sonra bilgisine, makamına, servetine ve nihayet ibadetine bile "benim" demeye başlar. Oysa insanın sahip olduğunu sandığı her şey, vakti gelince onu sessizce terk eder. Gençlik ihtiyarlığa, kuvvet acziyete, servet emanete, beden ise toprağa döner. Geriye yalnızca insanın Rabbiyle kurduğu bağ kalır.
Yüce Allah şöyle buyurur:
"Yeryüzünde bulunan herkes fanidir. Celâl ve ikram sahibi Rabbinin zatı ise bâkîdir."¹
İşte bu hakikati unutan insan, fani olana tutunarak kendisini baki zannetmeye başlar. Tasavvuf ehlinin "rububiyet vehmi" dediği hâl de tam burada başlar. İnsan, farkında olmadan hükmetmeyi sever; övülmeyi ister, haklı çıkmayı arzu eder, sözünün son söz olmasını bekler. Nefsin en gizli oyunu budur. Kul olduğunu unutturur, sahip olduğunu zannettirir.
Oysa kulluk, sahip olmak değil; emanetin farkına varmaktır.
Kulluk, yalnızca alnı secdeye koymak değildir. Asıl secde, kalbin kibirden arınmasıdır. Baş toprağa değerken gönül hâlâ kendi tahtında oturuyorsa, beden secde etmiş; nefis ise ayakta kalmıştır.
Yüce Allah'ın şu hitabı, kulluğun özünü bir cümlede özetler:
"Ben cinleri ve insanları ancak bana kulluk etsinler diye yarattım."²
Demek ki insanın yaratılış gayesi, dünyaya hükmetmek değil; Rabbine yönelmektir. Fakat bu yol, görüldüğü kadar kolay değildir. Çünkü insanın önündeki en büyük engel çoğu zaman şeytan değil, kendi nefsidir.

Tasavvuf büyükleri, nefsi ateşte eriyen demire benzetmişlerdir. Ateşe girmeyen demir şekil almaz; çile görmeyen gönül de olgunlaşmaz. Bu yüzden hak yolunun yolcuları, önce kendilerini terk etmeyi öğrenmişlerdir. Kendinden vazgeçemeyen, Hakk'a varamaz.
Sâdık Yalsızuçanlar'a nispet edilen şu söz, bu yolculuğun özünü veciz bir şekilde dile getirir:
"Her türden rububiyet vehminden arınmadıkça kul olamazsın. Amaç kül olmak, küle karışmaktır. Kul olmak... Sultana erişmektir."³
Bu kitap, işte bu sözün peşinden yürüyen bir adamın hikâyesidir.
Belki onun adı Yusuf'tur.
Belki Ahmed...
Belki de adı hiç önemli değildir.
Çünkü bu hikâyede anlatılan bir insan değil, insanın içindeki "ben"dir.
Bu sayfalarda ne büyük savaşlar göreceksiniz ne de destanlara konu olacak kahramanlar. Burada yalnızca sessiz bir mücadele vardır. Kimsenin alkışlamadığı, fakat bütün ömürleri değiştiren bir mücadele...
Nefisle yapılan mücadele.
Belki okudukça kahramanın yüzü silinecek, yerine kendi yüzünüz gelecektir.
İşte o zaman anlayacaksınız ki kul olmak, yükselmek değil; alçalmaktır.
Çoğalmak değil; eksilmektir.
Görünmek değil; kaybolmaktır.
Ve sonunda...
Kül olmaktır.
Çünkü bazen insan, ancak kül olduğunda Sultan'ın huzuruna varabilecek kadar hafifler.

Dipnotlar
¹ Kur'an-ı Kerim, Rahmân Suresi, 26-27. ayetler.
² Kur'an-ı Kerim, Zâriyât Suresi, 56. ayet.
³ Söz, Sâdık Yalsızuçanlar'a nispet edilmektedir. Kullanılan ifade farklı mecralarda aktarılmıştır; ilk yayımlandığı yazılı kaynak kesin olarak tespit edilemediğinden bu nispet ihtiyatla değerlendirilmelidir.

Hadi bakalım hayırlı olsun İnşallah okuyucusu çok olur.

Açılışı yazdım sorabilirsiniz bu konuda ilk sorunuzu. Bu arada kitabın adını sevdiniz mi? Değiştirebiliriz sevmediyseniz.

Kül olmadan kul olunmaz
Kitabın adı bu. Siz Mukaddime başlığından itibaren kopyala yapıştır yaparak soruyu sorun

Teşekkür ederim.

Allah razı olsun. Eklediğiniz resim de harika olmuş. Konu öyle güzel oldu ki yazdıkça durduramıyorum kendimi. Bu hızla gidersem bir kaç gün içinde bu kitabı bitirebilirim.

Yazmayı çok severim. İlk kiabımı eşim için yazmıştım ve onun vefatından sonra 12 kitap daha yazdım. Son 2 aydır da başka bir kitap üzerinde çalışıyorum. 3 kitaplık bir seri olacak 2 kitabı bitirdim. Bugün 3. kitaba başlayacaktım bu konu çıktı karşıma ve yazmak istedim ki siz de bana ilham verdiniz.

Amin cümle ölmüşlerimizin ruhlarına rahmet eylesin Allah. Bu arada sizin için de sakıcası yok ise sadece kiapla ilgi yazıları sizinle paylaşmak için dm yi kullanabilir miyiz?

Esağfurullah. Tabii ki buradan yazışırız öyleyse.

Sadece benim için değil inşallah sen ve okuyucular da bu kâr'dan hissesini alacaktır. Allah bana bir ilim verdi benim vazifem bu ilmi mümkün oldukça paylaşmak. Bu benim sadakam olarak görüyorum. Bu sebeple bazen sizin ve diğer arkadaşların sorularına uzun yazıyorum (ki bu bazen rahasız edici oluyor farkındayım). Hakkınızı helal edin.

Her daim helal olsun.
Şimdi ana hikayeye başlıyoruz. Lakin soru sorduğunuzda açıklama bölümü 3400 karaker alıyor. fazlasını güncelleme olarak yayınlarsınız.

Benliğin Sessiz Tahtı

Sabah ezanı, kasabanın eski taş camiinden ağır ağır yükselirken Yusuf çoktan uyanmıştı. Bu, yıllardır değişmeyen alışkanlığıydı. Pencereyi açtı. Serin rüzgâr yüzüne dokundu. Uzakta, dağların ardından doğmaya hazırlanan güneş, gökyüzüne ince bir kızıllık bırakıyordu. Sanki gece, ardında sessiz bir tövbe bırakıp çekiliyordu.
Abdestini aldı. Her uzvunu yıkarken suyun tenine değdiğini hissediyor, fakat gönlüne dokunup dokunmadığını hiç düşünmüyordu.
Namazını huşû içinde kıldığına inanıyordu.
Çünkü öyle olduğuna inanmak hoşuna gidiyordu.
Caminin avlusunda onu görenler tebessüm ederek selam verirdi.
"Allah kabul etsin Yusuf Efendi."
"Allah razı olsun."
"Ne güzel istikamet üzeresin."
Bu sözleri her duyduğunda mahcup görünmeye çalışırdı.
Fakat içinde, kimsenin fark etmediği küçük bir sevinç kıpırdanırdı.
O sevinç, görünmek istemeyen bir misafir gibiydi.
Sessizdi.
Fakat oradaydı.
Namazdan sonra birkaç kişi etrafını sardı.
İçlerinden biri, miras meselesini sordu.
Diğeri oğlunun evliliği hakkında fikrini almak istedi.
Bir başkası ise dükkânını satıp satmaması gerektiğini danışıyordu.
Yusuf, hepsini dikkatle dinledi.

Bildiklerini anlattı.
Bilmediği yerde susmayı da biliyordu.
Fakat insanların gözlerinde kendisine duyulan güveni gördükçe, içinde tarifi güç bir his büyüyordu.
Sanki söylediği her söz biraz daha ağırlık kazanıyor, her ağırlık da görünmeyen bir taht kuruyordu.
İnsan bazen tahtın üzerine oturduğunu fark etmez.
Çünkü taht, altından yapılmaz.
Bazen bir övgü olur.
Bazen bir dua.
Bazen de insanların gözlerinde büyüyen bir değer duygusu...
Ve insan, bunların hiçbirini istemediğini zannederken, hepsini sevmeye başlayabilir.
Yusuf bunu bilmiyordu.
Belki de bilmek istemiyordu.

Öğle vakti dükkânına geçti.
Eski kitaplar satan küçük bir dükkânı vardı.
Raflarda tefsirler, hadis kitapları, divanlar, tasavvuf klasikleri ve sararmış ciltler yan yana dururdu. İçeri giren herkes, önce eski kâğıdın kokusunu hissederdi.
Yusuf bu kokuyu severdi.
"Kitabın kokusu insana edep öğretir." derdi.
O gün yaşlı bir adam dükkâna girdi.
Üzerinde yılların rengini taşıyan yün bir cübbe vardı.
Elindeki baston, yürümek için değil, sanki uzun yolların şahidi olmak için tutuluyordu.
Raflara hiç bakmadı.
Doğruca Yusuf'un karşısına geçti.
"Evladım..."
"Siz bu dükkânın sahibi misiniz?"
"Elhamdülillah."

Yaşlı adam gülümsedi.
"Peki..."
"Bu kitapların hangisi seni okudu?"
Yusuf, ilk defa ne diyeceğini bilemedi.
Yaşlı adamın sesi yumuşaktı.
Fakat o yumuşaklığın içinde insanı susturan bir ağırlık vardı.
Yusuf cevap vermek istedi.
Kelime bulamadı.
Yaşlı adam, raflardan hiçbir kitap almadan kapıya yöneldi.
Tam çıkarken arkasını dönmeden konuştu.
"Kitabı çok olanın ilmi artmaz evlat."
"Kendini okuyabilenin hikmeti artar."
Kapı usulca kapandı.
Dükkân yine sessizdi.
Fakat o sessizlik artık eskisi gibi değildi.
Sanki içeride görünmeyen bir soru bırakılmıştı.
Yusuf uzun süre kapıya baktı.
Hayatında ilk defa biri ona bilmediği bir şey öğretmemişti.
Bildiğini sandığı şeyi sorgulatmıştı.
Akşam ezanı okunurken dükkânı kapattı.
Eve dönerken sokaklar her zamanki gibiydi.
Taşlar aynı taşlardı.
Evler aynı evlerdi.
Gökyüzü de değişmemişti.
Değişen yalnızca Yusuf'un içindeki sesti.
İlk defa kendisine şu soruyu sormuştu:
"Ben gerçekten Rabbimi mi arıyorum..."
"Yoksa insanların gözündeki Yusuf'u mu?"
O gece uzun süre uyuyamadı.
Çünkü bazı soruların cevabı hemen gelmez.
Önce insanın uykusunu alırlar.
Sonra huzurunu...
En sonunda da benliğini.

"Kim Allah'a kavuşmayı umuyorsa bilsin ki Allah'ın belirlediği vakit mutlaka gelecektir..."¹
Belki de insan, Rabbine kavuşmadan önce kendisinden ayrılmayı öğrenmeliydi.

________________________________________
Dipnot
¹ Kur'an-ı Kerim, Ankebût Suresi, 5. ayet.

Her gün 1 bölüm size yazacağım.

Kesinlikle öyle. Barış Manço candır :))

😊✌️