Sence Osmanlı çok mu hoşgörülüydü, yoksa bu biraz abartılıyor mu?

Öncelikle şunu söylemek gerekir ki, 2025 yılıyla o dönemi karşılaştırma yapmak yanlış. O dönemi düşündüğümüzde diğer ülkelere göre hoşgörülüydü. En azından insanların hakları vardı. Osmanlı devleti sosyal devletti. Her türk devleti gibi. Avrupa'ya baktığımızda sınıfsal farklarin insalarin hayatını nasıl mahvettigini görebiliriz. Brave Heart filmi bunun en iyi örneklerinden biri, ilk gece hakkı denen barbarca bir gelenekleri vardı örneğin.

Bunun yanında, bir çok padişah gelip geçmiş. İçlerinde elbette ki daha katı ve sertleri olacaktır. Kimse bir değildir. Uyguladığı yaptırımlar insanlara daha ağır gelecektir.

Yine de burada kısaca yazılan yazılar pek bir şey ifade etmiyor asırlarca ayakta kalmış bir imparatorluk için.

Bugün Osmanlı'ya zerre benzeyen bir medeniyet yok. Ülke, şehir, bölge, belde demiyorum. Çünkü bugün medeni bir uygarlık bile yok. Her köşe başında ayrı bir zulüm doğuyor, bir insanın doğuşu bir diğerinin yaşamını tehdit ederken nasıl medeniyetten dahası hoşgörüden bahsedebiliriz? Bugün bile Türkiye'de hepimiz birer yargıç, cellat oluverdik. Herkesi zerre şüphe etmeden asıp kesiyoruz. Dinlemek bu yana, anlamak bile aklımıza gelmiyor.

Her padişahın, dönemin hoşgörüsü başkaydı, hoşgörülü olduğu konular vardı olmadığı konular vardı. Fakat diğer milletlere, dinlere karşı hoşgörülüydü. Gayri müslimler kendi hukuk sistemlerine göre yargılanıyordu, ibadet ettikleri mekanlar klise vs. de korunuyordu. Hakları gözetiliyordu. Fakat tam bir eşitlik de yoktu, farklı muamele görüyorlardı. Hoşgörü kavramı farklı ele alınır yani şimdi kime göre neye göre...