İslamiyet Öncesi Türklerde Aile Hukukuna İlişkin Bazı Terimler

İsimleri ve içerikleri bakımından ilgi çekici birtakım aile hukuku kavramlarını sizlerle paylaşmak istiyorum. Bugün tatbik edilsin ya da edilmesin, uygun görülsün yahut görülmesin, atalarımız hakkında kanaat elde etmeye yarayan her bilginin bizleri millî şuur bilincine götüren birer basamak mahiyeti taşıdığına inanıyorum.

~~~

İslamiyet Öncesi Türklerde Aile Hukukuna İlişkin Bazı Terimler

Evlenecek erkeğin gelinin ailesine verdiği mala ya da paraya kalın deniyordu. Bu adet düğün masraflarına bir katılım ve kız tarafının mahzunluğunu gidermek nezaketi maksatlarını taşıyordu.

Kalının bir kısmı söz keserken (karamal adı ile) babaya verilirdi. Bir kısmı nişan sonrası erkek tarafından (yelü adı ile) kıza hediye edilirdi. Bir kısmı (tüymal olarak) düğün masraflarına ayrılırdı. Bir kısmı da kızın annesine süt hakkı suretiyle verilirdi. Kalın ödenmedikçe evlilik gerçekleşmez, kız erkeğin evine götürülemezdi.

~~~

İslamiyet Öncesi Türklerde Aile Hukukuna İlişkin Bazı Terimler

Kocası ölen kadının üvey oğlu, kayınbiraderi veya kayınbiraderinin oğlu ile evlenmesi adetine levirat denmiştir. Levirat, İslamiyet Öncesi Türkleri arasında hukukî bir vazife idi. Bu adet ile, kadının ölen kocasının ruhuna hizmet etmeye devam ettiğine inanılırdı. Savaş nedeniyle erken ölen erkeklerin kadınları, bu sayede ortada kalmamış olurdu. Ayrıca erkek bakımından yenge ile evlenmek, yeni bir düğün masrafının önüne geçiyor, kadına ait miras hissesini aile içinde muhafaza ediyor ve çocukların üvey baba ile karşılaşmasına engel oluyordu.

~~~

İslamiyet Öncesi Türklerde Aile Hukukuna İlişkin Bazı Terimler

Karısı ölen erkeğin baldızı ile evlenmesi adetine ise sororat denmiştir. Bu tatbikat (uygulama) ölen kadının ev eşyasını bir yabancının değil kızkardeşinin kullanmasını, teyzenin çocuklara iyi bir üvey anne olabilmesi ümidini mümkün kılardı. Günümüzde Anadolu'da yaygın olarak olarak uygulanan bu evlilik türü, Amerikan Kızılderilileri arasında da gerçekleşme sahası bulmuştur. Ancak Eski Türkleri'dekinin aksine, bu onlarda hukuki bir vazife değil, sadece sosyal bir müessese idi.

~~~

"Yararlanılan Kaynak: Osmanlı Hukuku, Ekrem Buğra Ekinci"

İlk bencem idi. Hatalarım oldu ise kusûra bakmayın lütfen.

Hepinize ilim edinmenin keyfini tattıracak zamanlar dilerim.

Sevgilerimle,

#iştekuzukuzugeldim :)

İslamiyet Öncesi Türklerde Aile Hukukuna İlişkin Bazı Terimler
Cevapla