İslam Mimarisinde Cami

Erken İslam mimarisinde "Arap yarımadasında" anıtsal yapı diye tabir edebileceğimiz bir yapı yoktu. Çünkü yapılar çamurların katman şeklinde yapılmasıyla inşa ediliyordu. Bu inşa tekniği malzeme sıkıntısından kaynaklanıyordu. Bu sıkıntı o kadar baş göstermiş ki Hz Muhammed'in (sav) evindeki odaların yüksekliği 2 metre civarındaydı.

İslam dünyasının ilk büyük anıtsal yapısı, Emeviye Cami

Emeviye camisinin ilk temelini bizanslı ustalar atmıştır. İlk yapılış amacı olarak çok tanrılı bir din ibadeti olarak hizmet amacıyla yapılmıştır. Bu çok tanrılı dinlerden vazgeçilip daha sonra ise kiliseye çevrilmiştir. İslamın yayılmasıyla birlikte cami olarak hizmet görmüştür. Ve İslam mimarisinin ilk büyük anıtsal yapısı olmuştur.

İslam mimarisinde kubbe ve minare yoktur!

Erken İslam mimarisinde yapılan ilk cami, hurma ağacının gövdesinden yapılan direklerle ilk namaz kılınmaya başlanmıştır. Yani anlayacağınız üzere yapılan ilk camide kubbe ve minare yoktu. İslam mimarisine minare Roma'dan gelmiştir. İlk çıkış noktası Roma'daki deniz fenerlerinden olmuştur. Bazı düşüncelere göre ise minare, kilisedeki "çan" sisteminden esinlendiği düşünülüyor. Kubbe ise daha sonra Ayasofya ile birlikte katılmıştır. Ayasofya'daki kubbenin amacı ise Justinyanus gücünü, merkeziyetçiliğini vurgulamak için yapmıştır. Hala çoğu anlayışa göre Cami "kubbesiz ve minaresiz" olamaz anlayışı vardır. Ama bu anlayışı yıkan Türkiye'de çok farklı tasarımlar yapılmaya başlanmıştır. Bunun en güzel örneğini Emre Arolat yaptığı bir cami ödülüyle kanıtladı. Cumhurbaşkanı da ilk başlarda karşı olsa da yaptığı sunumla ikna etmiştir.

Arolat'ın yaptığı cami

Farklı cami tasarımları