Kültürlü Olmak için 20 Tavsiye

Teknoloji ile hayatımızdaki her şey kolaylaştı. Bir şeylere ulaşmak hızlandı ve çeşitlilik ve miktar arttı. Böyle olunca eskiden binbir zahmetle edinilen herhangi bir şey şimdi kıymetsizleşti. Ve aynı zamanda ciddi anlamda kalitede düşüş yaşandı.

Bilgi ve kültür de bu değersizleştirilenlerin en başlarında yer alıyor. Önceden her yerde bulunmayan ve şimdiye nazaran bir kitabı okumak için girilen fedakarlıklar onu ve ondan edinileni korumaya yönelik de etkisini gösteriyordu, ve bilgiler kişide yer ediyordu. Şimdi bilgisayar başında neredeyse birçok şeye dair ucundan bir fikre sahibiz -ki bu çoğu zaman tamamen yanlış bir fikir- ve bu her şeye kolay erişebilmek o şeyin köküne kadar inmeyi engelliyor. Hızı da hesaba katmak lazım. Bilgi paylaşımı o kadar hızlı ki kişi birine adapte olana kadar diğerini kaçırıyor. Yüzeysellik böyle oluşuyor.

Uzatmaya gerek yok. Sonuç olarak klavyesi olan, tuşları ve harfleri olan ama kültürü eksik insanlarız. Ve hayattan tat almak için artık şu yüzeysellikten ve faydasız konfordan vazgeçip kültürümüzü artırmalıyız.

Kültür aynı zamanda bir insanı çekici yapan özelliklerdendir. Ve bu çekicilik uzun sürer. Güzellik bitse de kültür ve bununla birlikte gelen sofistike kişilik devam eder.

1. İlgi alanınızı belirleyin: İlk olarak bu. Hangi yönde kültürünüzü geliştirmek istiyorsunuz? Sanat, Seyahat, Astronomi, Tarih, Fizik. Birkaç tanesini seçin, birisi esas olsun diperleri destekçi. Sonra bu alanları spesifikleştirin. Tarih örneğinde Sümer tarihiyle ilgilenin. Tam ilgilenin.


2. Kitap okuyun: Hem roman, öykü, şiir gibi edebi kitaplar hem de edinmek istediğiniz konuya dair bilgi kitapları okuyun. Piyasada her şeye dair kitap var. Önerilen yol hem edebi hem de teknik kitaplara eşit yönelmeniz. Bir yandan şiire zaman ayırın bir yandan da pratik dünyaya dair bilginizi genişletin. Yazarları bilin. Türleri tanıyın.


3. Çok yönlü olun: Uğraştığınız her alanda bu gerekli. Fazla da dağıtmayın ama. Yoksa toparlaması zor olur. Sadece Türkü bilmeyin. Arada Caz da dinleyin. En azından dinleyebilin.


4. Tiyatro, sinema veya dinletiye gidin: Bunu çok sık yapamayabilirsiniz. Ama hiç gitmemiş de olmayın. Renkli olun.


5. Dünya siyasetini ve haberlerini takip edin: Nerede seçim olmuş, Amerika'daki siyasal sistem nasıl, gelişmekte olan ülkeler hangileri, nükleer silaha sahip ülkeler hangileri, Putin neden öyle bir açıklama yaptı, bunları bilin. Türk gazetelerinden takip etmeyin mümkünse. Yabancı kaynaklı haber sitelerine, dergilerine bakın.


6. Dergi takip edin, abone olun: Kültürel, edebi, teknik dergileri takip edin. Tarih dergileri revaçtaydı bir aralar. Alın göz gezdirin, ilgilendiğiniz bölümleri okuyun. Fikriniz olsun.


7. Hayatınızda belli bir rutin olsun: Her akşam 20 sayfa roman okumak gibi. Böylece hedeflerinizi aksatmadan uygulayabilirsiniz.


8. Seyahat edin: Başka bir şehre gezmeye gidin. Başka bir ülkeye gidin. Bilindik yerlere gitmenin dışına çıkın, bir şehirde o şehre ait önemli ören yerlerini, tarihi kalıntıları, mimari eserleri görün. Festivallere katılın. O yere ait eşyalar alın. Kendinize.


9. Yediklerinizi çeşitlendirin: Hep aynı şeyleri yemeyin, hep aynı yemekleri yapmayın. Araştırın. Farklı tatlara açık olun. Gitmediğiniz restoranlara gidin. Özellikle başka bir şehirde veya ülkede, o yere ait yiyecekleri yemeye dikkat edin. İsimleri öğrenin.


10. Film izleyin: Herkes gibi değil ama. Genre bilin. Yönetmenleri tanıyın. Filmleri de anlamaya çalışın. Sadece izlemeyin.


11. Herkes ve her şeyden öğrenin: Herkes farklı özellikte. Karakterinden ve bilgilerinden kendinize katın. Etkileşimde bulunun. Başkalarının bildiklerine saygı duyun. Başkalarına kendinizden bir şeyler katın. Öğretmeye çalışmayın, dikte etmeyin. Sadece uygun kişilere sunun. Gösterin. Hayatınızdaki olaylardan, başkalarının hayatlarından notlar çıkarın. İnceleyin. Kavramaya çalışın. Yaşayıp gitmeyin be.


12. Yazın, not tutun: Günlük tutun. Tutamıyorsanız dikkate değer şeyleri mümkün olduğunca yazın. Duyulanlar, okunanlar unutulur. Yapılanlar unutulur. Yazın ki kaybolmasın. Gezinizdeki detayları not alın. Dergide ilginç bulduğunuz makaleden not alın. Romanda altını çizdiğiniz cümleleri not alın. Hedeflerinizi de not almayı unutmayın.


13. Gösteriş yapmayın: Bildikleriniz çoğu zaman sizinle kalsın. Bildiklerinizle övünmeyin. Her sohbette her şeyi anlatmayın. Her konuda görüşünüz olmasın. İnanın bu kültürlü olmanın çok önemli bir ayağı.


14. Karakteriniz olsun: İlkeleriniz olsun. Gizemli olun. Her şeyi hemen anlatmayın. Herkes bilgilenmeye layık değildir. Paylaşmayın. Cimri de olmayın. Sakınmayın. Gerekli gördüğünüz yerde kültürünüzü konuşturun. Ama mütevazi olun. Öğrenmek asla bitmez. O yüzden uzman gibi konuşmayın. Herkesin uzman geçindiğini aklınıza getirin. Farkınız olsun, öyle değil mi.


15. Yazım kurallarına dikkat edin: Türkçeyi doğru kullanın. Sözcükleri olması gerektiği gibi yazın. Gramer hatası yapmayın. Anlatım bozukluğu yapmayın. Temel kuralları atlamayın. Aslan yattığı yerden belli olursa, kişide yazısından belli olur. Kültürlü insan "de/da"nın nasıl kullanılacağını bilir. Ama her bilen de kültürlü sayılmaz.


16. Dil öğrenin: Yeni bir dil yeni bir bilinç demek adeta. Bir dili öğrenirken kültürünü de öğrenin.


17. Müziklerinizi çeşitlendirin: Pop müzik kesinlikle dinlemeyin. Vasat olmayın. Klasik dinlemek zorunda değilsiniz illa. Ama en azından müzik türlerini bilin. Tek bir türde takılı kalmayın.


18. Hobi edinin: Her neyden hoşlanıyorsanız onu yapın. Ama ciddi yapın ki yaptım diyebilin. Arkanızda bir şey bırakın.


19. Kendinizi eğitin: Müzeye gidin. Seminerlere katılın. Kişisel gelişim okuyun. Tura katılın. Ansiklopedi karıştırın.


20. Son olarak da; Öğrendiklerinizi hayatınıza yansıtın: Bildiklerinizi yaşayın. Bakış açınızı genişletin. Hoşgörülü olun. Öğrenmeye açık olun. Ve en önemlisi yaşayın. Yaşamaktan zevk alın. (Tutkuyu yaşayın yani :D )

Bunlar başlangıç için. Umarım faydası olur. Görüşlerinizi bekliyorum. :)