Sanatın Öteki Yüzü : Beden- Et- Ve Şiddet Sanatı (Flux) (+18)

----------------Bu Bence +18 Görsel Barındırmaktadır ---------------------

Birazdan paylaşacığım sanatçı ve performanslarının dünya sanat tarihine girmiş, zamanında büyük ses getirmiş ve altında ağır manifestolar barındıran eserler olduğunu unutmayınız.

Performans Sanatı Ve Flux Nedir ?

Performans Sanatı, 1946 Dada (Dadaizm Almanya Çıkışlı Bir Sanat Akımıdır) ve sonrasındaki savaş karşıtı sanatsal eylemlerin fiziksel boyutlara ulaşmış haline denmektedir.

Özellikle 1960'tan sonra dünya sanat tarihi bambaşka bir yola girmiştir.

----------------------------------------------------------------------------------

Performans sanatında sanat nesnesi (Suje) sanatçının bizzat kendisidir. Ve savaş sonrası tramvatik şiddetin normalleştirildiğini, televizyon, radyo ve gazetelerin toplumları şiddete alıştırdıklarını dile getirmektedirler.

Bundan dolayı bir dizi sanatçı dünya çapında ses getiren ve bu gün halen konuşulan tez konusu bile olan performanslar sergilemişlerdir.

-------------------------------------------------------------------------------------

Flux akımı hakkında yargılarda bulunmadan önce bilinmesi gereken şey, insan yaşamının giderek basitleşmesi, ahlak kavramlarının yıkılması, şiddetin hayatın içerisinde sıradan bir olay olmasına karşı bir hareket olduğunu bilmek gerekmektedir.

Yani birazdan göreceğiniz performansları gerçekleştiren sanatçılar, akıl hastası sadist ya da benzeri ruhsal sorunları olan insanlar değildir. Bundan yüzlerce yıl sonrada sanat tarihinde olacak insanlardır. Tıpkı Dali gibi Tıpkı Picasso gibi....

Alıştıra alıştıra gidelim...

Joseph Beuys -

Kavram nedir ? Gerçeklik nedir ?

(Joseph Beuys - Bir Ve Üç Sandalye - 1965 Zürih Sergisi)

Bir sandalye, aynı sandalyenin fotoğrafı ve sandalyenin kelime anlamı. Peki bunlardan hangisi 'Gerçeği' Temsil etmektedir ?

Gerçeklik Nedir ? Düşünce mi yoksa kavram mı insan hayatında 'Doğru' olandır ? Neye göre karar verilmektedir ?

Gibi sorular sorarak Kavramsal Sanatı Ve Flux'un öncülerinden olmuş bir sanatçıdır.

-------------------------------------------------------------------------------------

Buradan Sonra Göreceğiniz Görseller Rahatsız Edici Performanslara Aittir...

Orlan

Portre Çizimlerini Ameliyat İle Yüzüne Uygulatan Sanatçı;

Orlan yaşamı boyunca yüzlerce defa bıçak altına yatmıştır.

Performansının temelini Hristiyanlıktaki bedenin kutsallığına olan tabucu anlayışa karşı yapmıştır.

Orlan'a göre et bir sanat nesnesi olabilir..

Kendi bedeni bir çizim defteri gibi olduğunu dile getirmiştir ve yüzlerce kez estetik ameliyatı olarak yüz yapısını deformasyona uğratmıştır. Ameliyatlar sırasında her bir an kameraya kaydedilmiş, ve ameliyat sırasında Orlan performansının manifestosunu okumuştur.

Doktorların kıyafetlerini tasarlamış, asla uyuşturucu kullanılmasına izin vermemiş ve sayısız canlı ameliyata girmiş o sırada da hazırladığı metinleri seslendirmiştir.

'Etsel sanat olarak dile getirdiği eylem, teknoloji kullanılarak yapılan bir otoportre sanatıdır. Etsel sanat bedeni dile dönüştürür. Dolayısıyla beden kelamdır. Hristiyanlığın aksine bedeni kutsallaştırmaz: Vucudumu açıp iç organlarımı acı çekmeden görebilirim. Sevgilimin benim için atan kalbini derisini yarıp görebilirim. Ve gördüğüm simgeselleştirilenden farklı bir tasarım harikasıdır.' (Bakınız: 5. Uluslararası İstanbul Bienali Kataloğu -1997)

Stelarc -

(1966 Uzatılmış Beden Adlı Performansı)

Stelarc 2.dünya savaşının acı çeken çocuklarından biridir diyebiliriz. Özellikle dünya savaşlarından sonra, şiddetin ağır sonuçlarını ailesi ile birlikte yaşamış bir sanatçıdır.

Özellikle o dönemlerde insanların savaşlardan ders çıkarmaları gerekirken, tersini yapmaları ve başkalarının acılarını izleyen seyirci olmalarına karşı bir tavır sergilemiştir.

Peki televizyonlarda Gazetelerde radyolarda, sürekli maruz kaldığınız ve artık sıradanlaştırdığınız ACI kavramı, kanlı canlı karşınızda durursa ?

Sanatçı galerinin tavanına kendisini onlarca kanca ile astırmış ve tam 6 saat o şekilde kalmıştır.

Marina Abromovic

Yaşayan en büyük performans sanatçılarından biridir. Geçtiğimiz yıl Newyork Çağdaş Sanatlar Müzesinde bir performans göstermiş ve bir ayda 1 milyona yakın ziyaretçi kendisini canlı olarak izlemiştir.(Sanatçının geçtiğimiz haftalarda oturarak gerçekleştirdiği bahsettiğim performansını anlatan belgesel tadında filmi çekilmiştir)

Sanat Güzeldir Sanatçı Güzeldir Adlı Performansı (Rhytm 10)

Sanatçı bu ses getiren performansında ilk olarak 'Sanat Güzel Olmalı Sanatçı Güzel Olmalı diye mırıldanarak saçlarını yolarcasına sertçe taramaya başlamıştır;

Meta olmayı seven kadınların maskesidir saç, Abromovic e göre. Onu güzelleştirmek için saatlerini ve paralarını harcarlar. Güzel ve kusursuz olarak ancak kendilerini erkeğe beğendirebilmekte ve onların malı olabilmektedirler...

Ve ardından küçükten büyüğe doğru sıralanan bıçakları parmaklarının arasında yavaştan hızlıya doğru gezdirmeye başlar..

Giderek hızlanan sanatçı artık parmaklarının arasındaki boşluğu denk getiremediğinden, parmaklarını ve ellerini kesmeye başlar. Ve hiç durmadan Sanat Güzel Olmalı, Sanatçı Güzel Olmalı diye hızlıca ritim tutmaya başlamıştır. Hemen yanındaki bir ses kayıt cihazında, bir futbol müsabakasında kaydedilmiş taraftatların tezahüratları çalmaktadır...

Performansının ardından sanatçının elleri, parmakları yara ve kan içerisinde kalmıştır...

Feministçi ve anti savaş alanında en önemli sanatçılarından biri olmayı başaran Abromovic bu gün ses getiren performanslarına devam etmektedir.

Siteyi zor duruma sokmamak adına en uç sanatçılara geçmeyip son bir örnekle öteki sanatı tamamlayalım. (Parçalanmış hayvan bedenleri ile performans gerçekleştiren, kendisini vurup ölümün eşiğine gelen sanatçılar vs..)

--------------------------------------------------------------------------------------

Carolee Schneemann

Interror Scrool (1975'te Gerçekleştirdiği Performans)

Schneeman özellikle Hollywood etkisi ve Postmodernizm ile birlikte KADIN -META - SEXS OBJESİ üzerine eleştirileri ile gündeme gelmiştir. Ona göre kadın sadece vajinadan ibaret, arzu duyulması ve sahip olunması gereken çağın köleleridir. Bu algıyı HOLLYWOOD popüler kültür ve magazin dünyası oluşturmuştur.

Düşünen üreten ve ataerkil toplumda var olmaya çalışan kadın, seks işçisi konumuna indirgenmiştir. Ve yanılzca vajinadan ibarettir...

İşte bu anlayışı yıkma adına sanatçı adet olduğu gün performansını gerçekleştirmiş, cinsel organına dönemin ünlü ERKEK OYUNCU, YÖNETMEN Ve SANATÇILARININ isimlerinin olduğu bir kağıt rulosu yerleştirmiştir.

Ardından kendisini önce çamura bulamış, sonra masaya çıkmış, ve cinsel organından ruloyu çekerek kağıttaki isimleri yüksek sesle okumaya başlamıştır.

Büyük bir yankı uyandıran bu performansının ardından Feminizm giderek daha da yayılmış, ve sanat tarihinin en ilginç performanslarından biri olarak adını yazdırmıştır.

------------------------------------------------------------------------------------

Herkesin aklına gelen soru - Bunlar Sanat Mıdır ? ya da Sanat Nedir ?

Şüphesiz ilk duyulduğunda bu tarz eylemlerin nasıl sanat olup, nasıl sanatçı olabildiklerine şaşırmanız olası ve normaldir. Ancak unutulmaması gereken ben manifestolarından bahsetmeden genel olarak üzerinden geçtim.

Dolayısıyla siz okuyucular için bunlar birer sanat performansı olmayabilir. Ancak hayatında hiç bir sanat galerisi gezmemiş, Da Vinci, Picasso ve Dali'den başka sanatçı adı duymamış insanlar için Performans sanatı hiç bir zaman sanat niteliği taşımamıştır.

( Yararlandığım Kaynaklar: Modernizmden Postmodernizme Sanat -- Mehmet Yılmaz - Ütopya Yayınları. --Theodor Adorno - Kültür Endüstrisini Yeniden Düşünürken - YKY.-- Aydın Çubukçu - Flux- Boşlukta Donan Ok - Evrensel Kültür yayınları.--Can Kozanoğlu - Cilalı İmaj Devri - İletişim yayınları--Deluze Gilles - Yaratma Eylemi Nedir ? Metis yayınları--John Dewey - Felsefeye Meydan Okuma Ve Flux Amazon yayınları--Ellul Jacquess - Sözün Düşüşü Kaynak yayınları--Ernst Fischer - Sanatın Gerçekliği Metis yayınları)