İzmir Ve Türkiye Halkı Kültüründen Utanıyor! Yazık Bize!

Merhaba,

Son zamanlarda sosyal medyada laiklik, din, modernlik ve kültür üzerinden yürüyen tartışmalar dikkatimi çekti. Bu nedenle, konuyu daha sakin ve bilgilendirici bir çerçevede ele almak istedim.

1. Laiklik neyi ifade eder?

Laiklik, din karşıtlığı değildir. Temel olarak din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılmasını ifade eder. Amaç; dinî otoritelerin siyasi güç kullanmaması ve devlet yönetiminin herhangi bir inancın etkisi altında kalmamasıdır.

Bu ilke, tarih boyunca dinin siyasi çıkarlar için kullanılmasının yol açtığı sorunlara karşı bir önlem olarak ortaya çıkmıştır. Laik bir düzende bireyler dinlerini özgürce yaşayabilir; ancak din, devlet yönetiminde belirleyici bir araç hâline gelmez. Dolayısıyla laiklik, inanç özgürlüğünün güvencesi olarak da değerlendirilebilir.

2. “Batılı olmak” ne anlama geliyor?

Toplumda sıkça “Batılı olmalıyız” ya da “modernleşmeliyiz” söylemleri duyuluyor. Ancak burada önemli olan, modernleşmenin neyi kapsadığıdır.

Batı toplumlarının yalnızca yaşam tarzı unsurlarını almak, modernleşmek anlamına gelmez. Asıl dikkat edilmesi gereken; hukukun üstünlüğü, insan hakları, düşünce özgürlüğü ve farklı inançlara saygı gibi evrensel değerlerdir.

Öte yandan, kıyafet üzerinden yapılan modernlik–yobazlık ayrımı da sağlıklı bir yaklaşım değildir. Modernlik, bireyin tercih özgürlüğüne saygı göstermekle ilgilidir. Başörtüsü takmak ya da takmamak, bireysel bir tercihtir ve bu tercihin ideolojik bir etiketle değerlendirilmesi toplumsal kutuplaşmayı artırır. Nasıl ki kimse senin mini eteğine karışmıyor o zaman sen de başkasının başörtüsüne karışamazsın.

Ayrıca İslam’ın yalnızca Arap kültürüne ait olduğu düşüncesi tarihsel açıdan doğru değildir. İslam, farklı coğrafyalarda farklı kültürlerle etkileşime girerek çeşitli yorum ve uygulamalarla varlığını sürdürmüştür. Türklerin tarihsel tecrübesi de bunun önemli örneklerinden biridir. İslam tarihini araştırmayanlar en azından Türk tarihini araştırsa bunu yine görebilir.

Ayrıca Avrupa'a tarihine bakarlarsa çok konuştukları için bile kadınlara ağızlık takıp sattıklarını görebilirler.

3. Batı’da din ve kültür ilişkisi

Avrupa ve Amerika’da Noel gibi dinî kökenli bayramların kamusal alanda kutlanması yaygındır. Bu etkinlikler çoğu zaman kültürel mirasın bir parçası olarak değerlendirilir.

Benzer şekilde Türkiye’de de dinî ve kültürel değerlerin yaşatılması doğaldır. Bizim kültürümüzde samba yaparak kalça sallamak değil. Ege’de zeybek, Rize’de horon, Urfa’da halay oyanamaktır. Kültürel zenginliğimizin bir parçasıysa; dinî bayramlar da toplumsal hafızanın önemli unsurlarıdır. Bunları yobazlık olarak görmek ise medeniyetten uzaklıktır.

4. Tarihten bir örnek: Şöhret için yakılan bir tapınak

Antik Çağ’da Herostratus adlı bir kişi, adını tarihe yazdırmak amacıyla dönemin en ünlü yapılarından biri olan Artemis Tapınağı’nı yakmıştır. Amacı yalnızca tanınmaktı. Yetkililer, isminin anılmasını yasaklamış olsa da tarihçiler tarafından kayda geçirilmiştir.

Bu olay, dikkat çekme arzusunun insanları nasıl yıkıcı eylemlere sürükleyebileceğini gösteren çarpıcı bir örnektir. Günümüzde de zaman zaman karşıtlık üzerinden görünür olmaya çalışma eğilimi gözlemlenebilmektedir. İnsanlarımız sırf biraz görünür olmak için çoğunluğun sevdiği, saygı duyduğu ve önem verdiği şeylere karşı çıkıyorlar. Bu içler acısı bir durumdur bana göre.

Sonuç:

Toplum olarak yaşadığımız tartışmaların temelinde çoğu zaman bilgi eksikliği, önyargılar ve karşılıklı anlayış yoksunluğu yer alıyor. Bir ülke yalnızca askerî yenilgilerle değil; kültürünü, dilini ve ortak değerlerini kaybettiğinde de zayıflar.

Bu nedenle mesele; Batı’yı ya da Doğu’yu taklit etmek değil, evrensel değerleri benimserken kendi kültürel kimliğimizi koruyabilmektir.

Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz?

#KültürveSanat

#Shelbydbakir