Zacharius Usta ve Kibir

Canım sıkıldığı için kısa bir şeyler okuyayım dedim, önceden aldığım fakat henüz açmadığım bir kitap dikkatimi üzerine çekti:

Jules Verne'in Zacharius Usta'sı.

Kitap üzerine

Cenevreli mükemmel saatçi Zacharius Usta'nın biricik eserleri Fransa, İsviçre ve Almanya gibi birçok ülkede, birçok soylunun ailesinde değer gören ve sadece yüksek tabaka da değil, halkın hemen hemen her tabakasında yer edinen saatleriyle, kendisi en usta saatçidir.

Öyle ki, saatleri onun hayatıdır. Her saatine ruhunu koyar âdeta ve her saat ondan bir parça taşır.

Kitabın orijinal adı Maître Zacharius, fakat diğer bir adı: l’Horloger qui avait perdu son âme, yani "ruhunu kaybeden saat ustası" İşte bu bizi hikâyemize götürüyor.

Çöküşe giden süreç

Tanrı sonsuzluğu yarattıysa, ben de zamanı yarattım.

Diyor Zacharius Usta. Kitap boyunca yavaş yavaş çöküşüne giden sürede bazı noktaları anlamaya çalışıyoruz: saatler neden bir anda bozuluyor, gerçekten Zacharius Usta'yla saatlerinin ruhani bir bağlantısı var mı?

Yaptığı saatlere kendini öyle kaptırıyor ki, kendisini zamanın bir nevi efendisi olarak görüyor.

Fakat bir anda bozulan saatler sonrası, müşteriler saatleri ona birer birer getirince, bu büyük ustanın "ölüm saati" yaklaşıyor.

Kibirden gözü dönüp, kendini Tanrı'yla bir tutmaya başlayıp, insanoğlunun tanrı olma arzusunu gösteren Zacharius Usta, kendini bozulan bu saatlerin düzeltilmesine veriyor.

Fakat yaptığı her şey beyhude, saatleri azalmaya devam ediyor...

Ölümsüzlük ve antlaşma

Usta günden güne kötüye giderken tüm saatler ona geri dönmüştür. Biri hariç, Andernatt Şatosu'ndaki o eski saat... Bu eski saati kurtarırsa, sonsuza kadar yaşayacağını düşünür, çünkü o en mükemmel saat ustasıdır, nasıl ölebilir ki?

Saatlerle arasında bağ olduğunu düşünen, kendisinin saatlere, saatlerinde kendisine can verdiğine inanan Zacharius Usta, birlikte yaşadığı ve üç inançlı: sevgili kızı Gérande, çırağı Aubert ve yaşlı hizmetçi Scholastique'i aniden terk ederek kendisini yollara verir.

Evi terk ettikten sonra bu üç şahsiyet de Usta'nın peşine düşer.

Ustayı tahmin ettikleri gibi Andernatt Şatosu'nda bulurlar. Usta, saatin sahibi olan gizemli Pittonaccio ile konuşmaktadır. Kızının salona girdiğini gördüğünde ona bu adamla evlenmesi gerektiğini söyler. Usta, Pittonaccio ile antlaşmıştır. Kızıyla evlenmesine karşılık Pittonaccio, saati kurması için Usta'ya verecektir.

Gece yarısı - ölüm saati

Evlilik gece yarısında tamamlanacaktır, saatler birbiri ardında "şirk" özdeyişlerle vurmaktadır.

Aubert, daha önceden karşılaştıkları keşişle salona girerler. Keşiş saate elini uzatarak, saat gece yarısı olmasına rağmen onun vurmasını engeller.

Zacharius Usta parçalanan saatin zemberiğini kovalasa da yakalayamaz, Pittonaccio zemberiği alır ve yer altına doğru kaybolur.

Zacharius Usta parçalanan son saatiyle birlikte ölür.

Düşüş...

İnsan hep bir tanrı olma arzusunu taşır içinde. Öyle ki, Eski Ahit'te bununla ilgili bir anlatı var: Babil Kulesi.

İnsanlar göğe uzanan devasa bir kule yaparlar. Amaçları tanrılaşmaktır. Fakat sonra Yahve, kuleyi yıkar, insanları dünyanın her bir köşesine fırlatır.

Zacharius Usta kibriyle ve ölümsüzlük arzusuyla tanrılaşmaya çalışmaktadır, sonsuz şöhreti sürüp gidecektir ona göre, fakat aklıma Aurelius'un şu sözü gelir hep: "Hatırlayan da hatırlanan da aynı sona sahip değil mi?"

"Kibir," diyor Şeytan. "En sevdiğim günahtır."