İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi'ni Geziyoruz

Abbâsîlerin 750 yılında Emevîleri devirip hükümran olmasından sonra İslam dünyasında ciddi bir sıçrama yaşandı. Müslümanlar; tıp, astronomi, coğrafya, matematik ve daha birçok alanda ciddi bilimsel ilerleme katettiler. Yunanlıların bilim tarihi ve felsefesini tercüme ederek bilim dünyasına kazandırdılar ve Avrupa'nın Rönesans'ı yaşamasına öncülük ettiler.

Türkiye'de 200'den fazla müze gezmiş birisi olarak size bilhassa İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi'ni tanıtmak istedim. Bu müze, İslam bilim tarihini tüm dünyaya tanıtan Prof. Dr. Fuat Sezgin sayesinde kuruldu. Bu müzede yer alan bütün objeler, Orta Çağ'daki İslam bilim adamlarının icat ettiği eserlerin şemalarına ve tasavvurlarına bakılarak tasarlanmıştır. Yani müzede yer alan hiçbir obje, Orta Çağ'dan kalma değildir. Bunların orijinallerinin bir kısmı Kahire'deki müzededir. Oraya gidersem size onları da gösteririm.

Kahire'deki müzede orijinali bulunan objelerden biri de yukarıda gösterilmiştir.

Orta Çağ'da Müslümanlar bilhassa coğrafya alanında büyük çalışmalara imza atmışlardır

Müzede çok sayıda Dünya küresi bulunmakta. Ömrünün bir kısmını Almanya'da geçiren ve bu bilimsel çalışmalarını Almanya'da yürüten Fuat Sezgin, Amerika Kıtası'na Avrupalılardan evvel Arapların gittiğini iddia etmektedir.

Okyanusta dahi yol alabildikleri için yönlerini bulmak oldukça önemliydi. Bu hususta yıldızları dahi kullanmışlardır.

Yıldız kümelerini tespit etmeye yarayan bir alet (kumla çalışır)

El-Bîrûnî'nin mekanik güneş ve ay takvimi

El-Bîrûnî, İslam dünyasında en büyük bilim adamlarından biridir. Mekanik güneş ve ay takvimi eserinden uyarlanan bir mekanizma.

Zamanı şişelerle ölçmeye yarayan bir mekanizma

Gece vakitlerine mahsus bir saat (12 kapılı mum saati)

Deniz seferlerinde kullanılan bir kum saati

Alevin püskürtülmesini sağlayan bir pompa

Denizde kullandıkları gemiye bir örnek

Arapların Amerika Kıtası'na gittikleri tartışılsa da Grönland'a gittikleri kesin olarak bilinmektedir. Kullandıkları gemilerin bir örneği yukarıdaki görselde gösterilmiştir.

Kale kapılarını kırmak için kullanılan bir direk

Orta Çağ'da kale kuşatmalarında surları aşmak yerine bazen kale kapıları da kırılmaya çalışılırdı. Kale kapıları tahkim edildiğinden insan eliyle kırılmaları pek mümkün değildi. Bu sebeple kaleye sızabilmek için oldukça büyük bir kapı kırma direği kullanılırdı. Ucunda ağır bir top veya sivri herhangi bir hayvan figürü, iple çekilerek bırakılır ve sertçe kale kapısına çarptırılırdı. Bu sayede kale kapısının kırılması daha kolay hâle gelirdi.

Kadınların rahim hastalıklarında ve ürolojide kullanılan bazı tıbbi materyaller (Orta Çağ)

Orta Çağ'da kullanılan bir mancınık örneği

Mancınık, özellikle kale ve şehir kuşatmalarında surlarda gedik açmak ve açılan gediklerin arasından askerlerin içeri sızabilmesi maksadıyla oldukça ehemmiyetliydi.

Arka arkaya birkaç insanı delebilen büyük bir ok atar

Bunlara ''çarh'' denmekte. Orta Çağ'da kullanılan, arbalete benzeyen ancak ondan çok daha büyük olan ve daha büyük oklar atan bir silah.