Türk İslam Tarihinde Yaşamış Önemli Bilim Adamları

Merhaba dostlar, bu bencemde size tarihteki önemli bilim adamlarının hakkında kısa bilgiler, yazdıkları eserlerden bahsetmeye çalışacağım herkese keyifli okumalar..

Yusuf Has Hacib

Karahanlı döneminde yaşamış, eğitiminin ilk yıllarını Balasagun'da alan Yusuf Has Hacib. Önceden kendisine Balasagunlu Yusuf denilirken sonradan Has Hacib ünvanını da almıştır. Türk İslam edebiyatının yazarı biline Yusuf Has Hacib ilk yazılı örneği olarak kabul edilen "Mutluluk Veren Bilgi" anlamına gelen Kutadgu Bilig kitabını yazmıştır. Eser 6645 beyitten oluşmaktadır. Bir manada siyasetname özelliği taşıyan bu eser Uygur alfabesi ile yazılmıştır. Eser Tabgaç Uluğ Kara Buğra Han'a sunulmuştur.

Ömer Hayyam

Devrin en önemli şairlerinden olan Ömer Hayyam 18 Mayıs 1048'de Nişabur'da doğmuştur. Nizamülmülk ve Hasan Sabbah gibi kişilerle aynı medresede eğitim görmüştür. Büyük Selçuklu zamanında yaşamış olan Ömer Hayyam. Şairliğin yanında Filozof, Yazar, Astronomi ve Matematik gibi alanlarda da kendini yetiştirmiştir. Yazdığı eser de (Rubailer) İran Saray Gecelerini anlatmıştır.

• Pascal Üçgeni adı verilen Matematikte binom katsayılarını içeren üçgensel bir dizidir. Fransız matematikçi Blaise Pascal'ın soyadıyla anılsa da asıl bulan kişinin Ömer Hayyam olduğunu biliyor muydunuz?

Reyhan El-Bîrûnî

İslam'ın altın çağındaki çalışmaları ile bilinen Hezârfen. Gazneli Mahmut döneminde yaşamış ünlü bilginlerdendir. Kimya, Tarih, Tıp, Astronomi, Farmakoloji gibi alanlarda çalışmalar yapan Biruni Ekvatorun uzunluğunu çok az bir yanılmayla hesaplamıştır. Sultan Mahmut Biruni için "Sarayımın En Değerlisi" demiştir. El-Asari-l Bakiye adlı eseri olup bu eserde Asyalı milletler hakkında bilgi vermiş ve astronomiden bahsetmiştir.

• Newton'dan önce dünyanın yer çekiminin olduğunu söyleyen kişinin Reyhan El-Bîrûnî olduğunu biliyor muydunuz?

Kaşgarlı Mahmud

1008 yılında Isık Göl'ünde doğmuştur. Hüseyin Emir Tekin'in oğludur. Karahanlı Devleti döneminde yaşayan Kaşgarlı Mahmud, İslamiyete dair pek çok ilim öğrenmiş Arapça ve Farsça dillerini geliştirmiştir. Aynı zamanda Türkçe'nin şiveleri olan Hakaniye, Kıpçak, Oğuz, Çiğil'i de öğrenmiştir. İlk Türkçe ansiklopedisi olan Dîvânu Lugâti't-Türk'ü yazmıştır. Türkçenin Arapça kadar zengin bir dil olduğunu göstermek ve Araplara Türkçe öğretmek için yazılmıştır.

Eserin sonunda ise İlk Türk dünyası haritası vardır. Eser Abbasi halifesi El-Muktedi Bi-Emrillah'ın oğlu Ebu'l Kasım Abdullah'a sunulmuştur.

Utbi

Rey'de doğan Utbi gençlik yıllarını da orda geçirmiştir. Dayısı ile daha sonra Horosona geçen Utbi Gazneli Sebüg Tigin'in yanında çalıştı. Yazdığı eseri (Tarih-i Yemin) Gazneli Mahmut'a sunmuştur. Eserde Gazneliler'in tarihi anlatılmaktadır.

Firdevsi

940 yılında doğan Firdevsi Gazneliler dönemine ait usta şairlerden birisidir. En önemli eseri Şehname Gazneli Mahmut'a sunulmuştur. Eserde İran Turan savaşları anlatılır. Firdevsi bu eserinde İran'ı övgülerle anlattığı için bu yüzden Gazneli Mahmut'un kendisine vaat ettiği parayı alamamıştır.

Nizâmülmülk

10 Nisan1018'de Horosan'da doğmuştur. İlk devlet görevini Gazneli devleti için yapmıştır. Daha sonra Selçuklular devletine geçmiştir. Büyük Selçuklu Devletine vezir olarak atanmıştır. Abbâsî halifesi Kâim bi Emrillah tarafından Nizâmülmülk ismi verilmiştir. Yazdığı eser Siyasetnamedir. Eserde devlet yönetimiyle ilgili öğütler verilmiştir. Nizâmülmülk Haşhaşiler tarafından katledilmiştir..

Hoca Ahmet Yesevi

Türk Tassavuf edebiyatının ilk eserini yazmış, kendisi de ilk Türk mutasavvıfı olarak bilinir. Yazdığı eser Divan-ı hikmet'tir. Eser dini ve ahlaki öğütler içermektedir. Türkçenin Tarikat Dili olarak kabul edilmesi ve yayılmasını sağlamıştır.

Edip Ahmet Yükneki

Gerçeklerin Eşiği anlamına gelen Atabetü'l-Hakayık eserini yazmıştır. Uygur alfabesi ile yazılmıştır. Ahlaki değerleri anlatan eğitici ve öğretici bir eserdir. Eser Karahanlı hükümdarı Muhammed Dad İpehsalar Bey'e sunulmuştur.

önemli gördüklerimi yazdım yoksa hepsini yazmam mümkün değil severseniz devamı gelir..

Umarım beğenmişsinizdir.. Umarım her şey gönlünüzce olur🤞

KEYİFLİ OKUMALAR..