Kitap Nedir? Hangi Kitapları Okumalıyız?

KetçaplıBrokoli

Öncelikle herkese merhaba. Son zamanlarda özellikle dikkatimi çeken bir husus var. Şöyle ki; en basit bir kitapçıya dahi gittiğimde saçma sapan, ağaç katliamına sebep olmuş kitapların çok satanlarda olduğunu üzülerek gözlemlemekteyim. Ayrıca burada da bazı arkadaşlar kitap tavsiyesini, bu tip kitaplar üzerinden almak gayreti içindeler. Bu yazı daha bilinçli bir okuma peşinde olanlara yönelik hazırlanmış olup, seçimler şahsi beğenime ve zevkime göre yapılmıştır. Bu nedenle tavsiyeler sırasında birçok eksik kitap bulmak mümkün olacaktır.

Yazı bir ders gibi düşünülmüş ve ona göre planlanmıştır. Eğer hakim olduğunuz konular ile alakalı olan materyaller var ise onları atlamanız sorun yaratmaz. Ancak ilk kez karşılaşıyorsak atlamadan gitmenizi tavsiye ederim.

Konumuza giriş yapmadan önce kitabın tarihine kısaca bir bakalım.

Kitap, insanlığın yüzlerce hatta binlerce yıldır hayatında olan son derece önemli bir eşyadır. Bunun ilk örnekleri hemen yazının bulunmasıyla birlikte başlarken; elbette günümüzdeki formundan son derece uzaktı. Bu form, aslında hepimizin son derece iyi bildiği, tabletlerden başka bir şey değildir! Tabi bunun yanına dikili taşları da eklememiz gerekir.

(Çivi Yazılı Tablet - Kültepe)
(Çivi Yazılı Tablet - Kültepe)
(Orhun Yazıtları)
(Orhun Yazıtları)

Süreci biraz daha hızlandırdığımızda, insanlığın bu kullanışsız(!) malzemeler yerine (Mısır’da) papirüs bitkisinden elde edilen bir harç ile ürettiği ilk kağıda ulaşırız. Bingo! Artık yazmak hem daha kolay hem daha ucuz hem de yazılan her şey çok daha rahat taşınabilir hale gelmiştir.

Fakat “her iyi şeyin mutlaka bir kusuru vardır” temel ilkesinden hareketle yeni üretilen kağıdın dayanıksızlığı meselesi çok kısa sürede ortaya çıkmıştır. Şöyle ki; dışarıdan bir müdahale olmadan dahi en iyi ihtimalle bir papirüs tomarı 300 yıldan daha fazla korunamıyor. Kaldı ki yangınları ya da söndürülmeden unutulmuş bir mumun tahribatını hesaba kattığımızda korkunç bir gerçekle yüzleşiyoruz; ya geriye bir şey kalmazsa?

(İskenderiye Kütüphanesinin yanışını gösteren temsili bir tablo. Agora filmini de izlemeyenlere öneririm.)
(İskenderiye Kütüphanesi'nin yanışını gösteren temsili bir tablo. "Agora" filmini de izlemeyenlere öneririm.)

Elbette insanlık, yerinde duramayan küçük bir çocuk misali düşünmeye devam etti. Kısa bir süre sonra Bergama Kütüphanesi yetkilileri Mısır ve Papirüs tekeline son vermek adına bir şeyler yapmaları gerektiğine karar verip, günümüzde dahi popülaritesini koruyan, Parşömen kağıdını üreterek papirüsün rakipsizliğine son vermiştir.

Bu yeni icat edilen kağıt türü papirüse göre çok daha dayanıklı olmakla beraber, hazır olun geliyor, çok daha pahalıydı! Dolayısıyla değerli bir madenden altın elde etmek için bir simya kitabı almak isteseydiniz çok ciddi ücretler ödemeniz gerekecekti. Hele yemek tariflerini kaydetmeniz hiç mümkün olmayacaktı. Her neyse, tarih bize, çok uzun yüzyıllar boyunca tüm bu yazı malzemelerinin birlik içinde beraber, mutlu ve mesut yaşadığını bildirmekle beraber; M.S. 6. yüzyıla gelindiğinde yazılanları daha iyi muhafaza edebilmek adına bazı keşişlerin “codex” ya da günümüzdeki kitap formunun benzerini kullanmaya başladıkları fısıldamaktadır.

(5. - 6. Yüzyıl Mozaik, Ravenna. Kitap formuna dikkat!)
(5. - 6. Yüzyıl Mozaik, Ravenna. Kitap formuna dikkat!)

İnsanlık durdurulamıyor! Az önce bahsettiğimiz mutlu mesut tablo modern kağıdın üretilmeye başlanmasıyla bir kez daha bozuluyor ve bundan sonra hiçbir şey eskisi gibi olmayacak! Hemen akabinde matbaanın geliştirilmesi ve kitap baskılarının ucuzlaması, Avrupa’da kitap devrimini başlatacak ve 16. Yüzyıla gelindiğinde son derece basit bir köylü olan Menocchio‘nun, içlerinde İncil, Kur’an vb. gibi birçok kitaptan oluşan bir kütüphaneye sahip olmasına olanak tanıyacak ve günümüze kadar gelişmeye devam edecektir.

Bu noktaya kadar kitabın ve yazının tarihe şöyle çok kısa bir şekilde baktık. Şimdi sırada temel sorunumuz ile alakalı bazı tavsiyeler gelecek.

Doğru kitap seçimi nasıl yapılır?

Son dönemlerde tercih edilen kitapların kalite ve baskı miktarları artmakla beraber bu artış bir balonun şişmesini andırmaktadır. Öyle ki; en yakın kitapçıya gittiğinizde son derece saçma ve umut tacirliği yapan “kişisel gelişim” kitaplarının en çok satanlar raflarında boy gösterdiğine şahit olacaksınız. İçeriği tamamen saçmalıklarla dolu olan bu kitaplar, yıllarını eserlerini yazmak için heba eden çok büyük isimleri ve şaheserlerini gölgelemektedir. Dolayısıyla bu “kişisel gelişim” kitaplarının saçmalığından kendimizi korumakla başlayacağız. Peki ne tercih edeceğiz? Bu konu özünde son derece öznel olmakla beraber birkaç tavsiyede bulunmamıza da engel teşkil etmemektedir.

Öncelikle;

1- İçinde yaşadığımız ülkenin ve milletin yaratmış olduğu klasik eserleri okumamız son derece önemlidir. Bugün bir İngiliz vatandaşının Shakespeare’i okumadan, okul hayatını bitirmesi mümkün değildir. Bizim eksiğimiz ne? Ben kendi adıma okuma programımı oluştururken bunu hep ön planda tuttum ve şöyle bir liste oluşturdum;

* Orhun Yazıtları, Kaşgarlı Mahmut’un “Divanu Lugati’t Türk”, Edib Ahmed Yükneki’nin “Atabetül Hakayık”, Dedem Korkudun Kitabı, Yusuf Has Hacib’in “Kutadgu Bilig”, Nizamü'l-mülk’ün “Siyasetname” adlı eserleri ile Zeki Velidi Togan’ın “Oğuz Han Destanı” okumaya ilk başlamamız gereken eserlerdir. Ayrıca bu kitapların bazıları yazıldığında ortada ne bir Britanya İmparatorluğu ne de ABD vardı! Nereden nereye…

Kitap Nedir? Hangi Kitapları Okumalıyız?

* Bunları hallettikten sonra (arada elbet başka eserlerde var ve ekleme yapmak mümkündür), modern anlamda edebiyatımızın başladığı 19. Yüzyılın ikinci yarısına ve 20. Yüzyılın başlarına gelmemiz gerekir. Burada bizleri; Namık Kemaller, Şinasiler, Recaizade Mahmut Ekremler, Halit Ziya Uşaklıgiller, Ahmet Mithat Efendiler, Ömer Seyfettinler, Reşat Nuri Güntekinler, Refik Halid Karaylar, Ahmet Hamdi Tanpınarlar, Turgut Uyarlar ve daha niceleri selamlamaktadır.

Not: Bu kısım çok kalabalık olduğundan, bu tip eserleri kütüphanelerden okumanızı tavsiye ederim.

2- İlk maddemizde içinde yaşadığımız ülke ve milletin sınırları içerisindeydik. Şimdi sırada; “Dünya Edebiyatının” başyapıtları ve onların sınırsızlıkları çıkmakta!

* Bu okumaları, kesinlikle, Homeros’un abidevi eserleri olan “İlyada ve Odysseus” ile başlatmak gerekmektedir. Daha sonra Hesiodos’un “Thegonia ve İşler Günler”i ile devam edilerek, Herodotos’un “Tarih” adlı eseri ile Vergilius’un “Aeneas” adlı eserleri okunmalıdır. Bunlardan hemen sonra ise Firdevsi’nin “Şahname I-II” adlı eserine geçilmesi son derece yerinde olacaktır, bu eser için doğu edebiyatının İlyada’sı yorumu yapılır. Zaten sonra yazılan hemen her şaheser bu eserlerden faydalanmış ya da örnekler almıştır. Yani bu eserler olmadan bir Batı Edebiyatından bahsetmek hemen hemen mümkün değildir.

Kitap Nedir? Hangi Kitapları Okumalıyız?

* Daha sonra Boccaccio’un “Decameron”, Dante’nin “İlahi Komedya”, Petrarch’ın “Divan”, Goethe’nin “Faust ve Doğu – Batı Divanı”, W. Shakespeare’ın “Tüm Eserleri”, John Milton’un “Kayıp Cennet” adlı kitapları okuyarak ruhunuzu beslemeniz gerekmektedir.

Kitap Nedir? Hangi Kitapları Okumalıyız?

* Son olarak ise “Dünya Edebiyatının” temel taşlarından olan diğer eserlere bir göz atalım. Şöyle ki; Cervantes’in “Don Kişot”, Herman Melville’nin “Moby Dick”, James Joyce’un “Ulysses”, Jules Verne’in “Tüm Eserleri”, Tolstoy’un “Savaş ve Barış”, Dostoyevski’nin “Suç ve Ceza – Kumarbaz – Karamazov Kardeşler”, Gonçarov’un “Oblomov”, Victor Hugo’nun “Notre Dame’ın Kamburu – Sefiller”, Alexander Dumas’ın “Monte Cristo Kontu – Üç Silahşörler”, Oscar Wilde’ın “Dorian Gray’in Portresi” adlı eserlerini okumalıyız.

Kitap Nedir? Hangi Kitapları Okumalıyız?
Kitap Nedir? Hangi Kitapları Okumalıyız?

3- İçinde yaşadığımız Dünya’yı daha iyi anlamak adına; Dünya Sanat Tarihi ve Dünya Tarihi hakkında birkaç okuma yapmak kanaatimce gereklidir. Bunlar ile alakalı üç önerim olacak; Hugh Honour’un “Dünya Sanat Tarihi”, E. H. Gombrich'in "Sanatın Öyküsü" ve William McNeil’in “Dünya Tarihi”. Bu üç kitap genel hatları ile size çok şey katacaktır.

Kitap Nedir? Hangi Kitapları Okumalıyız?

Tüm bu okumaları yaptıktan sonra müthiş bir entelektüel doyum hissedeceksiniz, ancak durun, bu doyum yerini kısa zaman içerisinde açlığa bırakacak ve başka eserlere yöneleceksiniz!

Yazıyı burada noktalarken, yaptığım herhangi bir hata olduysa affınıza sığınmaktayım. Konu inanılmaz derecede kapsamlı ve uzun bir makale yazımını gerektirecek cinstendi. Ancak burada olabildiğince genel hatlarını sunmaya gayret ettim. Umarım güzel ve faydalı dakikalar geçirmişsinizdir.

24.06.2020

#KetçaplıBrokoli

Kitap Nedir? Hangi Kitapları Okumalıyız?
24
22
Görüşünü yaz

Bi’Bot Seçimi

Çok Süper Görüş
  • Balzacc
    Emeğine sağlık. Keyifle okudum ancak pek fazla benim tercih ettiğim bir durum değil. Hani bir Türk olarak şunları okumadan gerçek bir Türk olamazsınız sözüne pek katılamıyorum ben. Her ne kadar insanlar kendi ülkelerindeki bazı tarihsel olayları bilmek zorunda olsalar da özellikle kitap okumak konusunda ben bu zorunluluğu göremiyorum. Bahsettiğin bilgiler gerçekten değerli bilgiler edebiyat tarihi açısından ancak hani kitap okuma işi bir noktada bilgi almak babındayken temelinde keyif almak yatıyor bence. Hani Türk olduğumuz için kitap okumaya bunlarla başlamalıyız değil de keyif aldığımız şeyleri okumalıyız diye düşünüyorum ben. Bahsettiğim şey işte bir ayda iki ayda yazılmış ve özellikle internet üzerinden yazar olmayan insanlar tarafından yazılmış kitaplardan uzak olmalı tabii ki. Bu bağlamda da kitap okumak ruhu doyurmak, rahatlatmak, kafa dağıtmak, farklı hayatlara konuk olmak ve yeni bakış açıları görmekken sırf oranın yerlisi olduğumuz için okumak amacı dışında kalır gibi geliyor bana 🙂
    Görüş hala geçerli mi?
    • Bu eylem temelinde "keyif"den ziyade başka şeyler taşıyor olmalı.
      Teşekkür ederim yorumun için. :)

    • Balzacc

      Rica ederim ne demek 🙂

En İyi Kız Görüşleri

  • koltuk6
    cok guzel bir bence olmus ellerine emegine saglik :)
    alphonso de lamartine - Graziella
    bana aşkı sevmeyi ve kadınları öğreten kitaptır onlar bizim içimizin güzelliğidir ve mutluluktan utandırılmalılar...
    selim akgün - yanındayım
    yanındayım diyipte aslında yanımızda olmayan boşver takma kafana geçer demektan başka bişey yapmayan insanların yanımızda hissettirmediklerini öğreten kitap yanımızda olup bizi anlamadıklarını bildiğimiz insanlara gelsin bu kitap
    uğur ziya şimşek - fener ışığında aşk
    fenerbahçenin kurtuluş savaşında verdiği bütün dünya ülkeleriyle yaptığı maçları ve istanbulun kurtuluşunda oynadığı büyük rolü anlatan efsanevi kitap hikaye değil yaşanmış gerçek şeyleri anlattığı için herkezin okumasını mutlaka tavsiye ederim
    steig larrsson - ejderha dövmeli kız
    steig larsson - ateşle oynayan kız Milennium serisi
    steig larsson - arı kovanına çomak sokan kız
    lisbeth salander ve michael blomkvist adında iki kişinin tesadüfen bir araya gelerek isveçte başlarından geçen ilginç olayları anlatan polisiye gerilim ve aksiyon romanları ama gelin görünkü yaarı steig larsson kitaplarının basıldığını göremeden vefat etmiştir ve dünya çapında oldukça iyi rakamlara ulaşmış şahane kitaplardır herkeze tavsiye ederim
    Görüş hala geçerli mi?
  • Öncelikle çok güzel bir bence olmuş fikirlerinize sağlık. Ama malesef okumayı sevmeyen bir toplumuz ve eminim ki şu benceyi bile okumaya üşenen insanlar var. Kitap okumak kisinin kelime haznesini geliştirir ufkunu genişletir olaylafa farklı açılarla bakmasını sağlar ve son olarak Türk ve Dünya klasiklerini okumadan bence kimse ölmemeli.
    Görüş hala geçerli mi?
  • atesema1
    Bana göre hangi kitabı okumalıyım diye bir şey yoktur. Hangisi çekici geliyorsa onu okumalı insan. Her şeyi okumalı, her şeyi öğrenmeli. Ağaç olmak nasıldır , ya da bir ergenin hayatı bile. Her türden kitap okunur okunmaz diye bir şey yok. Yeni yeni dünyalara atılmalı insan.
    Görüş hala geçerli mi?

Diğer Görüşler İçin Aşağı Kaydır

Kızlar & Erkekler Ne Diyor

2022
  • Helenhelenaa
    Çok güzel bilgiler pek okura sahip değiliz ülke olarak ama her insanın kitaplardaki güzelliği keşfetmesi dileğiyle kendimizi kitaplarda kaybedip ve yine kitaplarda buluyoruz.. Horatius‘un da dediği gibi; “Elimde olsaydı her karış toprağa buğday Eker gibi kitap ekerdim..”Ellerine sağlık
  • Nothingnc
    Şahsen roman okumuyorum, okuyamıyorum. Bilmiyorum gereksiz geliyor bana, zaman kaybı gibi. Araştırma, mitoloji, tarih gibi daha gerçekçi ve bana bişeyler katabileceğine inandığım kitaplar okuyorum.
    • Kesinlikle size katılıyorum. Şahsi kütüphanemin büyük bölümü muhtelif bilim dallarına ayrılmış vaziyettedir. Ancak sürekli araştırma okumak bizi sığlaştırıyor o nedenle günün belirli saatlerinde klasik okumak son derece faydalı oluyor. 😊

    • Nothingnc

      👏

  • Amazingforever
    Bana da senin önerdiğin kitaplar saçma geliyor. kitap insanı geliştirmeli, işine yaramalı. işe yaramayan kitaplar bana göre boş zaman aktiviteli dizi keyfinde araçlar.
    • Hangi kitabın, kime nasıl fayda sağlayacağını, kendi üzerimizden yola çıkarak yorumlamak, çoğu zaman yanlıştır. Yazının bazı yerlerinde bunu belirtiyorum zaten. Burada ulaşmak istediğim ana kitle; kağıt israfına neden olan şeyleri "kitap" sananlardır. Aksi halde kitaplığımın %80i muhtelif dillerde ve bilim dallarıyla alakalıdır ancak (takdir edersiniz ki) yukarıda öneri olarak paylaştığım kitaplar, muhtelif bilim dallarına nazaran daha genel geçerdir.

    • Kitaplığının %20 sini paylaşmak bana tribünlere oynuyor algısı yarattı

    • Ben de ondan bahsediyorum işte, daha genel geçer olmasını istediğinden böyle bir seçim yaptım.

    • Hepsini Göster
  • Kitap okumayı çok severim bana çok şey katıyo farklı bakış açıları ediniyorum ama evet sırf fenomenler diye kitap yazan insanlar var ve maalesef ki çok satılıyorlar. Onlardan ben de rahatsızım
  • WʜᴏCᴀʀᴇs
    Genellikle kişisel gelişim okumayı severim, kitapları kapak ve arka kapaklarındaki yazılanlara göre seçmeyi tercih ediyorum. Emeğine sağlık.
  • Nixantos
    Kitap okumuyorum ama 40da sonra bağımlısı olucam gibi sonrada pişman olurum sanırım olsun daha 21 yıl var
  • RaisonDetre
    Paulo Coelho okumayın ne okursanız okuyun, hayatım da ilk defa roman okuyayım dedim, menopoza girmiş bir kadının aldatma macerasını işledik 200 sayfa.
  • Jesusbaby
    Teşekkürler ama biraz daha kısa yazsanız, insanlar üşenmeden okusa çok daha makbule geçer. Emeğe saygı, elinize sağlık 🙏
  • drifter00
    Kitap okumak çok faydalı özellikle konuşmanız çok düzgün oluyor ve kelimeleri anlaşılır ve net söylüyorsunuz kısacası konuşmaya çok etkisi var.
  • lostgalaxy
    Çok güzel ve yönlendirici bir Bence olmuş emeğinize sağlık 💕
  • afr0dit
    Makale mi yazdın naptın sjsksk
    Kitap; okumalık kapağı olan şey..
    • Kişisel gelişim zırvalıklarına daha fazla tahammül edemedim. 😊

  • bagetekmegi
    Benim için kitap okunan değil yaşanan bir şeydir, her kitapta farklı bir deneyim yaşarım.
  • ZippoXV
    100 Temel Eserle başlanabilir.
    Serveti Fünun sonrası romanda daha başarılı.
    Türk Edebiyatının önemli eserleri buradan sonra şekil aldı.
    Halide Edip, Peyami Sada, Reşat Nuri, Zülfü Livaneli, Sabahattin Ali, Yusuf Atılgan, Oğuz Atay, Ahmet Ümit, Ömer Seyfettin, Ahmet Hamdi Tanpınar, Sait Faik Abasıyanık, Kemal Tahir, Rıfat Ilgaz, Orhan Kemal vb gibi bir sürü güzel edebiyatcımız var hem şiir hem romanlarla kendinizi ufuk sonsuzluğuna bırakabilirsiniz.

    Salinger, Victor Hugo, Dostoyevski, Gonçarov, Kafka, Orwell, Zweig, Tolstoy, Khalled Huseyni, Paulo Coelho, St. Exupery, Vasconcelos gibi önemli yabancı yazarlar okunabilir.
    • ZippoXV

      Aklıma gelmeyen bir sürü yazarlar var kapaklara aldanıp içerik bakımdan yetersiz dili fazlasıyşa ağır kitap okumayalım.

    • ZippoXV

      Bu arada yazan Arkadaşa kucak dolusı sevgiler...

    • Teşekkür ederim katkınız için hocam. 😊

    • Hepsini Göster
  • zsxdcfvgbhnjmk
    En iyi dost en iyi arkadaştir kitap değerini bilene
  • Husnu1903
    Kitap bilgidir tarihimizle ilgili veya da modern hayatla ilgili bizi surukeyecek kitaplar okumaliyiz
  • DarknessReborn
    Bana bir şeyler katabilevek kitapları okurum sadece
  • digerdenildi
    Şu site onune gelen ergeni fenomen yapmis ketçapli brokoli nedir ya yaş 11.
  • Expert01
    Ben de üşendim ama kitap mı önermemizi istiyorsun demem gerekiyor diye düşünüyorum
  • ladinnn
    Hiç yalan söylemeyimm mutku sonla biten romanlara bayılıyorummm
  • Mavis2409
    1 kitap 1 insan demektir...
  • zeynep____
    Emegine saglik🙏
  • 1aeAEae6
    Emeğine sağlık keşke okuyabilseydim
  • Sarıkanarya_
    Her kitabı okumaliyiz
  • Bluedabadi
    Emeğine sağlık güzel bilgilendirme.
  • Emeğine sağlık 🎈
  • Aliistanbul3455
    Kitap bilgi ve kulturdur sevdigin kitaplari oku
  • Kitap üzerine baya yazılmış
  • Balkess
    Erich frommnun kitaplari
  • Amphitryon
    Eline sağlık.
  • MagRipOgLu
    Ne güzel anlatmışsınız
  • nepzey9719
    Bilim kurgu roman
  • Angelofdeath6
    Bilim kurgu
  • Fena_severim
    şu an kromozom kardeşleri okuyorum bakalım
  • iron_engineer
    Kitap okumamız şart
  • KahveliTurta
    Çok yararlı bilgiler olmuş, teşekkürler..
  • Yasemin346
    İskender pala OD kitabı
  • HFK20
    Daha çok eski romanlar tercih edilmeli bence
  • Milasuu
    Klasikler beş tacıdır
  • asya0143
    Benim babam bir melek super yaa
  • Hyyal
    Kusura bakma ama cidden üşendim okumaya
  • Gizli Üye
    Güzel ve uzun bir bence olmuş eline sağlık.
  • Gizli Üye
    Anlaşılabilir ve bilgi içeren kitapları okumak iyidir.
YÜKLENİYOR...