Paranoya belirtileri nelerdir?

Paranoya, aşırı endişe veya korkuyla karakterize edilen, sıkça mantıksız kuruntularla bilinen bir rahatsızlık. Terim geçmişte kuruntu, delirme durumlarını ifade etmek için kullanılmıştır. Paranoya çoğu zaman şizofreni gibi psikotik hastalıklarla iç içedir. Bununla birlikte seyrek olarak, paranoyak kişilik bozukluğu gibi, psikotik olmayan, diğer durumlarda da gözlenebilir. Paranoya, bireyin herhangi bir olay karşısında olayın oluşumundan farklı olarak gelişebileceğini kendi içerisinde canlandırma yolu ile öne sürdüğü ve sınırsız sayıda çeşitlendirebileceği hayal ürünlerinin tümüdür.
Halk arasında, paranoya deyimi, genellikle bir şahsın, çevresindekiler hakkında aşırı şüpheciliğini tanımlamak için kullanılır. Böyle bir kişiye yapılan tavsiyeler, iyi niyetli bile olsa, o kişi tarafından kötü niyetle yapılmış olarak algılanır. Başkalarının kendisi hakkında komplo yaptığı kuruntusuna kapılabilir, kendilerine veya mülklerine karşı bir tehdit olduğu endişesi içine düşer. Bu düşünceler, o şahısa büyük rahatsızlık verir. Çevresindekiler de, bu durumdan rahatsız olur. paranoya deyim yerindeyse kişiye hiç ummadığı anda devamlı süregen rahatsızlık vererek kuruntularının gerçekleşecegi düşüncesiyle her daim sıkıntı yaşatır.

Paranoya, ağır ve şiddetli şekilde, korku ile endişeli düşünceler barındırma temeline dayanan zihinsel ve ruhsal bir sorundur. Paranoyada kişi, sürekli olarak mantıksız ve gerçek dışı yanılgılara kapılmaktadır. Buna göre, paranoya sahibi kişi, diğer insanların kendileri hakkında kötülük düşündüklerine ve kendilerine komplo kurduklarına inanmaktadırlar. Paranoyanın fobilerden farkı ise, fobilerin mantıksız korkular olması ve genellikle bu korkuda bir suçlama durumunun olmamasıdır. Paranoyada ise fobinin tersine, bir suçlama ve itham etme durumu vardır. Paranoyaya sık sık, iftira, güvensizlik ve kuşku hali eşlik etmektedir. Bir olayın sürekli olarak kasıtlı yapıldığına inanan paranoya sahibi kişiler, herkesin kendilerine karşı olduğuna inanırlar.
Paranoyak düşüncenin üç temel özelliği bulunmaktadır. Bunlar; kötü bir şeyler olacağından korkmak, kötülüklerde başkalarının sorumlu olduğunu düşünmek, asılsız ve abartılı olaylara inanmak.9 Madde ile özetlenecek olursa.
1. Önyargı ve Şüphecilik
2. Güven Problemi Yaşamak
3. Alınganlık ve Küskünlük
4. Savunma Mekanizması
5. Çevreden Soyutlanma
6. Agresif ve Kavgacı Tutumlar
7. Depresif Ruh Hali
8. Affedememe ve Unutamama
9. Komplo Teorileri Kurmak

Bu kişiler is arkadaşları veya dostlarının güvenilirliği ya da kendilerine bağlılıkları konusunda yersiz kuşkuları olur. Başkaları ile paylaştıkları konuların kendilerine karsı kullanılacağından korktuklarından dolayı çevrelerindeki insanlara, güvenmeye ya da yakınlaşmaya isteksizdirler. Kendilerine yöneltilen kişisel soruları bu nedenle asla yanıtlamazlar. Kendilerine yapılan iltifatları bile yanlış yorumlayıp, zıt anlamda kabul ederler. Kendilerine yapılan yardım önerilerini “yetersiz görülme”olarak algılayıp, geri çevirirler. Kıskançlık düşüncelerini destekleyen önemsiz kanıtlar toplarlar. İhanete uğramamak için yakın ilişkilerinde kontrolü ellerinde bulundurmak isterler. Sürekli esinin ya da arkadaşının nerede olup, ne yaptığını izlemeye çalışır telefonunu karıştırır, yanlışlarını araştırıp sorguya çekerler.