Gerçekten "Ben" Dediğimiz Şey Kim?

Gerçek benliğini aramaya başladıysa insan o yolun sonu Allah’a çıkar. Öz dediğimiz benlik de O’nun baskın olan tecellisidir aslında. Neticesi hiçliktir. Hakikat tam da bu noktada görünür olmaya başlar. İdrak edebilmek çok sancılı bir süreç. Zihnimizin odacıklarında oradan oraya savrulup durur, bir türlü çıkışı bulamayız. Buluncaya kadar en başından başlar her seferinde yeni bir farkındalık yaşar, farkındalıkları farketmeden idrakı açar sonunda hakikate varırız. Arayan muhakkak bulur, zira bulanlar hep arayanlardır.

İnsan hayatına giren her insanla yeni bir benlik farkeder. O insanlarla kurduğumuz duygusal bağlar da aslında kişilerden bağımsız bizim aynamızla ilintilidir. Özlediğimizde aslında o kişiyi değil, onunlayken olan versiyonumuzadır hasretimiz. Aşk, arkadaşlıklar, dostluklar da kendimizin farklı versiyonlarını görmemize olanaktır. Kimileriyle olan halimizi sever, sevdikçe de o kişiyle bağı güçlendiririz farkında olmadan. Her insan birbirinden farklı, hem de herkesle aynıdır bir bakıma. Gerçek benlik sabitlenemez bu yüzden. Tecelliler dengelenebilir, dengelendikçe de farklı olmadığımızı farkeder yine hiçlikle yüzleşiriz işte..

Harika bir sorgulama alanı açmışsın. "Ben" dediğimiz şey, galiba bitmiş bir tablo değil de, fırçası her gün elimizde olan ama boyaları bazen başkaları tarafından karıştırılan bir tuval gibi. Sorduğun o sabit öz mü, yoksa yeniden yazılan bir hikâye mi? sorusu aslında cevabın kendisini barındırıyor. Belki de benlik; statik bir nokta değil, dinamik bir süreçtir. Tıpkı bir nehrin yatağının aynı kalıp suyunun sürekli değişmesi gibi. Düşünsene; 5 yıl önceki "ben" ile bugünkü arasındaki o uçurum, aslında bizi biz yapan şeyin "bulmak" değil, "oluşmak" olduğunu kanıtlıyor. Tasavvufun penceresinden bakarsak: Nefsin mertebelerinde yükselmek, aslında "ben" dediğimiz o kabuğu soymaktır. Soydukça geriye hiçbir şey kalmıyorsa, belki de o "hiçlik" en gerçek halimizdir. Jung’un bahsettiği o gölgeyle el sıkışmadıkça, aynadaki aksimiz hep eksik kalacaktır. Kendini tanımak, sadece ışık altındaki başarılarımızı değil, o karanlık koridorlardaki sessiz yabancıyı da eve davet etmektir. Eğer bir gün tüm cevapları bulursak, muhtemelen "insan" olmaktan çıkar, bir "tanıma" dönüşürüz. İnsanı insan yapan, o son kapıyı hiçbir zaman tam olarak açamayacağını bilmesine rağmen koridorda yürümeye devam etme cesaretidir. Kısacası; "Ben" verdiğimiz cevapların toplamı değil, sormaktan vazgeçmediğimiz soruların yankısıdır..

Ben aslında tehlikeli bir nokta. Çünkü kibre götürüyor ve bence kibirlenmenin en kestirme yolu. Felsefede, tasavvufta, edebiyatta pek çok deyiş var. Bilge insanların, alimlerin insanı donduran düşündüren soruları sözleri var. Ama ben demekten ziyade ya da bunu anlatmaktan ziyade yaşamak gerek bence.

Çünkü divan edebiyatına, Osmanlı Sultanlarına, sanatlarlarına bakıyorum seçtikleri mahlaslar imzaları bile edep diyor. Çok güzel detaylar, hikayeler var aslında. Bir de bu soruna dün okuduğum sayfadan ufak bir kesitle devam etmek istiyorum:

"Biz ırmakta sekiz, aktığımız zaman okyanusun içinde yokuz ama okyanusuz. Hak sözü, Cenab-ı Allah Maslow'a da söyletir. Hiç şüphe etme. İsmail Dede ne yazmış ayinin kenarına, 'Bu ayin-i şerifin ne lafzında ne ezgisinde zerre kadar hükmüm yoktur. '

Bu biraz da edep hocam. Mimar Sinan'ın imzasını el-fakir diye atması gibi. Kendi benliğinden bir şey vehmetmiyor. Batı sanatıyla İslam sanatı arasında böyle bir ayrım gidebilir miyiz? Birinde insan bütün hafakanları ve bunalımlarıyla ben diye bağırıyor öbüründe ise ben'i geri çekiyor.

Ben geriye çekildikten sonra İlhamat-ı Rabbani'drn size ne verilmişse ne kadar verilmişse onu yapıyorsunuz. "

Kemal Sayar ve Sadettin Ökten'in Aşk ile Anı Seyretmek kitabındandı bu kesit