İçinden geldiği gibi mi, zorlayarak mı yaşarsın?

Bazen içinden geldiği gibi, bazen de zorunlulukların ittiği şekilde. İçinden geldiği gibi yaşamak; kişinin değerleriyle, istekleriyle ve duygularıyla uyumlu hareket etmesidir. Bu hâlde insan daha özgür, daha hafif ve daha “kendisi gibi” hisseder. Zorlayarak yaşamak ise beklentiler, sorumluluklar, korkular ya da mecburiyetler nedeniyle kendi isteğinin dışında hareket etmektir. Bu da zamanla yorgunluk ve içsel gerilim yaratabilir. Gerçek hayat genelde tamamen özgür ya da tamamen zorunlu değildir. Çalışmak, sorumluluk almak, bazı fedakârlıklar yapmak hayatın parçasıdır. Önemli olan, zorunlulukların içinde bile insanın kendine ait bir alan bulabilmesi ve tamamen başkalarının beklentileriyle değil, kendi değerleriyle de yön alabilmesidir. Çünkü insan sadece mecburiyetle yaşadığında tükenir; sadece içinden geldiği gibi yaşadığında ise gerçeklikten kopabilir. Denge, belki de en sağlıklı yerdir.