Cehennemde, sadece ateş mi bizi yakacak?

Cehennem, sadece ateşin değil; pişmanlıkların, vicdan azabının ve geç kalmışlığın da bizi yakacağı bir yer. Fiziksel acı belki bir süre dayanılabilir ama ruhun yanışı, insanı daha derin bir yerden sarsar. Asıl soru şu: İnsan kendini neyle cezalandıracak? İşte o, ateşten de beter olabilir.

Üzerinde tezler yazılacak Aldous Huxley aforizması. Carl Sagan cennetin ejderleri kitabında yeryüzü bizim cennetimizdir tezini işler. Huxley ise bence şöyle düşündü - böyle cennet mi olur herkes bir entrika peşinde, kanserli hücre gibi gittiğimiz heryeri talan ediyoruz. Razi'ye göre cehennem, aslında en basit haliyle, 'çok istediğin bir şey var ama ona asla ulaşamamak' demek. Yani herkes bir şeyler peşinde koşuyor, arzularının esiri olmuş durumda. O kadar ki, bir şekilde bu arzulara ulaşamamak, insana cehennem gibi bir his veriyor. Ama bir de o var, arzulara hiç takılmayanlar. Onlar da ya gerçekten aydınlanmış insanlardır ya da sinir bozucu, insan gibi görünen ama aslında figüran olan tiplerdir. Kısacası, cehennem burada.

Tasavvuf derki, insan kendi cennetini de cehennemi de burada götürür. Yani bilinç, cennet bilinci mi? Yoksa cehennem bilincimi?

Var olduğun her şeye Şükür halindeyken ve olanı olduğu gibi görüp, şikayette beslenmeyip kabul halindeysen; o zaman sen cennet bilincindesin.

Fakat, çoğu insanın sahip olamadığı şeylere sahip olduğu halde, yine de şikayetteysen, olumsuzlukların hep seni bulduğunu düşünüp, tek bir olumlu şey göremiyorsan; o zaman sen cehennem bilincindesin demektir.

Kurban psikolojisi, bizi hem magdur olamaya iten şey. Kimse haklı değil ve herkes aslında bize kötülük yapiyor düşüncesi varsa, mutluluk zor zaten.

En önemlisi olanın kıymetini bilip, verilen her şeyi, hediye bilmek..