Toplumsal Uyumluluğun İçinde Sağlam Bir Karakter İnşa Etmek

Güç; psikolojik nitelikte bilgelik, fizyolojik nitelikte ağırlığı temsil eder. Gel gelelim ki birçok toplumda liderlik vasfı kol hacmi geniş olanda değil, zekası üstün olana verilir.

Denge ve mutluluk içerisinde sağlıklı bir yaşam sürmenin en önemli kurallarından biri hiç şüphesiz sosyal ilişkilerde başarıyı yakalamaktır. Sosyalite statüsünde bu başarıyı yakalamanın yolu da güçlü ve sağlam bir karaktere dayalıdır. Hem sosyal ilişkilerinizde hem de profesyonel yaşantınızda karakteriksel bir duruş sergilemenize çok büyük katkısı bulunacak birkaç kırmızı çizgiden bahsedeceğim.

1- İletişimi zorlayan davranışları kanıtsamak ve yalnızlıkla mücadele etmeyi öğrenmek

Kronik yalnızlık sıkça yaşanan ve sonuçları hem fiziksel hem duygusal açıdan son derece yıkıcı olabilen bir olgudur. Bu noktada birçok insanın yaşadığı problem şu; yalnız hissettiğimiz zaman daha fazla reddedilişe maruz kalmamak için reddedilme riskini en aza indirgemeye çalışırız. Bununla birlikte yeni sosyal ortamlardan ve yeni arkadaşlıklar kurmaktan kaçınıp, var olan arkadaşlıkları sığ ve yüzeysel tutuyoruz. Bunu yaparak yalnızlığınızın önüne geçmek yerine kendimizi sabote ediyoruz. Yalnızlıkla savaşmanın en iyi yolu, yalnızlığı oluşturan ve bizi bozguna uğratan bu durumları ortaya çıkarmak ve onlarla mücadele etmektir. Bunu aşabilmek için öncelikle kendinizdeki sorunları keşfedip bunları maddeler halinden oluşturmalısınız.

Örneğin: Sosyal ortamlarda girişken olmama ve inisiyatif kullanmama mazeretleriniz nelerdir?

“Gideceğim yerdeki insanları tanımıyorum” veya “Onlar zamanında beni aramadılar; ben ne diye şimdi onlarla olayım?” gibi.

2- İlişkilerde problemi çözmeye çalışırken özür dilemekten kaçınmamak

Suçluluk duygusu, yaptığımız ya da yapmadığımız bir eylemin bir insana zarar verdiği zaman ortaya çıkar ve o insan bu davranışımız için bizi affetmediğin de güçlenir. Özür dileyerek çözümlenebileceğini inandığımız için bunu söylemekten kaçınmayız fakat bir özrün yeterli olabilmesi içinse en önemli unsur empatidir. Empati eksik olduğunda, karşınızdaki insanın sizi tam olarak bağışlaması için yeterli ve etkili af dileyemezsiniz. Bu özrü yetkin bir hale getirmek istiyorsanız “Onun yerinde olsaydım nasıl bir hal içinde olurdum?” sorusu ile başlayın. Bunu bir alışkanlık olarak hayatınıza dahil ederseniz, af dilemek istediğinizde o insanın sizin gerçekten üzgün olduğunuzu anlamasını sağlayabilir, hatanızı affettirebilir, bu sayede sizi zorlayan suçluluk duygusunu bertaraf edebilirsiniz.

3- Tercih edilmedikten sonra kendini değersiz hissetmemek

Reddedilme ciddi anlamda can yakıcıdır. Çoğu zaman bu acıyla mücadele edebilmek için kendimizde kusurlar bularak ''mantıklı'' hale getirmeye çalışırız. Bu mantığa göre, eğer gerçekten bu kadar acıtıyorsa, gerçekten de zayıf/acınası/kaybeden/değersiz/sevilemez/kırılgan bir karaktere sahibizdir fakat bunun nedeni çoğu zaman sandığımız gibi bizden kaynaklanan bir sorun değildir. Tercih edilmemenin acı vermesinin asıl nedeni, beyinlerimizin reddedilişle nasıl bağlantı kurduğuyla ilgilidir.

Reddedilme acısıyla mücadele etmenin en iyi silahı öz benliğimiz ve öz farkındalığımızdır. Sadakat, şefkat, yaratıcılık ve ya güçlü iş etiği gibi bizim anlamlı gördüğümüz değerleri kendimize yeniden kanıtlayarak bunu güçlendirebiliriz. Peki bunu nasıl yapabiliriz?

Kendi değerlerinizin bir listesini yapın bunlardan birini veya ikisini seçin. Ardından bunları neden önemli ve değerli gördüğünüz üzerine kısa bir metin yazın. Bu basit yazma alıştırması beklemediğiniz kadar yol gösterici olabilir.

4- Başarısızlıklardan sonra kontrolü ele almak

Başarısızlık öz benlik algılarımızı bize karşı çarpıtır ve hedeflerimizin çok uzakta, kapasitemizin ise çok düşük olduğu algısını yaratır. Böyle hissettiğimiz zamanlar da motivasyonu tamamen kaybederiz ve başarı için çabalamayı bırakırız.

Bu yanılsamaya aldırmadan devam edebilmek için eforlarınızı, planlarınızı, hazırlıklarınızı ve konuyla ilgili aklınıza gelen bütün bakış açılarını derleyen bir liste oluşturarak işe başlayabilirsiniz. Böyle bir liste size durumu hala kontrol altına alabileceğinizi hatırlatır. Sonrasında ise yapmanız gereken, listede toparladığınız maddeleri tek tek ele alıp nasıl daha da ileri taşıyabileceğinizi düşünmek. Bunları yapmak sadece yenilgi odaklı çarpıtılmış düşüncenizi değiştirmekle kalmaz, ayrıca uzun vadede karşılaşabileceğiniz zorluklarla daha etkili olarak başa çıkma ihtimalinizi de arttırır.

5- Yaşanan kayıp ve travmalardan kendimize ders çıkarmak

Kayıp veya travma durumlarında duygusal olarak gelişebilmek, deneyimlerden anlam çıkarabilmekte yatıyor. Bu tip durumlarda genellikle ilk olarak inkar etmek ve kederlenmek, arkasından da yeni gerçeklikleri kabul etmek seyri izlenir. Yine de kabullenmek gerçekten çok uzun zaman alabilir. Dikkatinizi kaybınıza yoğunlaştırmak yerine bu durumun size psikolojik ve ruhsal yönden neler kazandırmış olabileceğine odaklanmak, hayatınıza yeni anlamlar kazandıracak; belki de geçmişte var olmayan bir takım yeni idealler ve amaçlar yaratacaktır.

6- Öz saygıyı sürekli güçlendirmek

Öz saygımızın iyi hissettiğimiz zaman artan, kötü hissettiğimiz zaman ise öz eleştiri mekanizmamız ile azalıp küçülen bir doğası var ve ne yazık ki çoğu zaman öz eleştiri olayını abartıp, zaten üzüntü sebebiyle azalmış olan öz saygımızı daha da aşağı seviyelere çekebiliyoruz. Psikolojik sağlığımızı güçlendirmek için öz saygımızı ‘duygusal bağışıklık sistemimiz’ olarak görmeliyiz. Psikolojimiz zorlandığında, öz saygı hasar gördüğünde, eski sağlığına kavuşabilmesi için kendimize duyduğumuz sevgi ve şefkat ile beslenmesi gerekiyor. Öz eleştiri yaptığınız zaman, sevdiğiniz bir arkadaşınızı eleştirdiğinizi düşünün ve ona bir e-mail yazdığınızı hayal edin. Bu mailde neler yazabileceğini (ve neler yazamayacağınızı) aklınızdan geçirin. Ona destek olmak için eleştirinizi yapıcı, merhametli, saygılı ve sevgi dolu yaparsınız. İşte kendinizi eleştirirken de takınmanız gereken üslup tam olarak bu olmalı.