Bu Bence Ağır Radyasyon İçerir! Radyasyon Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Merhabalar benceme hoş geldiniz.

Bu bence'de sizlere radyasyon hakkında birkaç bilgi vereceğim. İyi okumalar diliyorum.

Radyasyon nedir?

Bilirsiniz ki maddenin en küçük yapıtaşı atomdur. Atom, proton ve nötrondan oluşur. Oluşumu çekirdekte meydana gelir. Kararsızlık kavramı, maddenin atom çekirdeğindeki nötronların sayısı protonlarından fazla olmasıyla ortaya çıkar. Kararsızlık durumunda nötronlar parçalanır. Parçalanma sonucunda ortaya ışınlar saçılır. Işınlara alfa, beta ve gama isimlerini veriyoruz. İşte bu ışınlar radyasyondur. :)

Radyasyon nasıl yayılır?

3 çeşit enerji paketleri yoluyla yayılabilir. Dalga yoluyla, parçacık yoluyla ve foton. Radyasyonun en bilinen örneği x-ışınlarıdır. Wilhelm Conrad Röntgen tarafından bulunmuştur. Radyasyonu ilk keşfeden kişi ise Fransız fizikçi Henri Becquerel’dir. Ünlü fizikçi Henri bey, uranyum tuzunun ışınlar yaydığını fark etmesi sonucu bu keşfi yapmıştır. Daha sonraki yıllarda da literatüre giren radyasyon hakkında çalışmalar yapmıştır. Sonuç olarak günümüzde uranyum elementinin işlenmesiyle güç elde ettiğimiz teknoloji doğmuştur.

Radyasyon çeşitleri nelerdir?

İyonlaştırıcı Radyasyonlar

İyon başka bir adıyla yerdeş, bir veya daha çok elektron kazanmış ya da yitirmiş bir atomdan oluşmuş elektrik yüklü parçacıktır. Başka bir deyişle artı ya da eksi elektrik yüklü atom, atom grubu ya da parçacık. İyonları ayrıştıran radyasyonlara iyonlaştırıcı radyasyonlar denir. İki farklı türde oluşur;

1- Elektromanyetik radyasyonlar

Elektromanyetik radyasyon ışınlarımız, Gama ve X ışınlarıdır. Radyo dalgaları bunun en bilinen örneğidir. Gama, yani Y ışınları elektromanyetik dalgaların oluşumundan meydana gelen bir ışındır. Nükleer reaksiyonlar sonucunda oluşan kararsız atom çekirdeklerinden(elektron alıp vermeye yatkın atomlardır.) yayılan bir ışındır.

X ışını ise yukarıda bahsettiğim özelliklere sahip. Yüksek atom numaralı elektronlar(hızlandırılmış) başka bir atomun çekirdeklerine yaklaştıklarında yavaşlayarak x ışınlarını meydana getirirler.

2- Parçacıklı reaksiyon

Parçacıklı reaksiyonlar; Alfa ve Beta ışınları ve Serbest nötronlar olmak üzere 3 grupta incelenir.

2.1- Alfa (α) ışın

Alfa ışını pozitif yüklü elektron parçacıklardan oluşur. Helyum çekirdeklerinden(artı yüklü helyum.) (He++) meydana gelirler. Fakat bu ışınlar sanılanın aksine güçlü ışınlar değildir. Zayıf ışınlardır ve bu zayıf ışınlar derimiz tarafından durdurulabilir zayıflıktadır.

2.2- Beta (β) ışını

Beta ışınları pozitif ve negatif elektrik yüklerinden oluşmuştur. Alfa'ya göre daha güçlü ışınlardır. Örneğin bir metal ya da cam tarafından durdurulabilir. Yine en bilinen örneklerinden biri olan su tabakası tarafından da durdurulabilir.

2.3 Serbest nötronlar

''Serbest'' kelimesi yüksüz nötronlar tarafından oluştuğu için konulmuş. Yani radyasyon sonucunda oluşan yüksüz nötronlardır. Aralarından en güçlü ışın diyebiliriz. Hemen hemen her maddeyi kolayca yok edebilir ya da daha anlaşılır bir söylemle nüfuz edebilirler. Serbest nötronlar aslında Beta ve Alfa ışınlarını oluşturur. Bununla beraber x ışınları da oluşur.

Radyasyon sonucu oluşan yüksüz parçacıklardır. Her maddeye kolayca nüfuz edebilirler. Bu serbest nötronların, girdikleri maddelerin nötronları ile etkileşimleri sonucu, alfa, beta, gama ve x ışınları gibi ışınımlar oluştururlar.

İyonlaştırıcı Olmayan Radyasyonlar

Geldik iyon özelliği taşımayan radyasyonlara. Bunlardan en bilinen örnek ultraviyole ışınlarıdır. Ultra ışınları güneş tarafından yayılır. Yazın koyu renk giyilmemesinin nedeni de budur. Açık renklere daha fazla ağırlık vermemiz gerekir ki yakmasın. Hatta sadece kıyafet ve vücudumuzu değil, mermer, cam tarzı maddelere yansıyarak gözümüzü bile etkileyebilir. Fazla etkilim sonucunda güneş körlüğü adı verilen hastalık ortaya çıkar. Göz, vücut için zararlı dedik. Bir de deri var bunların arasında. Deri kanserinin sebebi bu ışınlardır.

Diğer en bilinen örneği ise elektromanyetik radyasyondur. Açıklarken çok kullandım yukarıda. Aslında günümüzde bu tür ışınlara çok maruz kalıyoruz. Bu ışınlar cep telefonlarımızda ve diğer teknolojik aletlerde de mevcut. Araştırmalara göre elektromanyetik radyasyona çok maruz kalındığında insan ömrünü etkileyen bir ışın oluyor.

Radyasyonun zararları neler?

Az önce bahsettiğim iyonlaştırıcı radyasyon o kadar güçlüdür ki DNA'yı bile parçalayabilir. DNA parçalanırsa hücrelerimiz ölür. Bu durumda direkt olarak olmasa da zamanla birçok kanseri tarzında kanserler kapıyı açar.

Bunların dışında birçok mutasyona da sebep olabilir. En belirgin örneği çernobil vakasıdır. Orada da hamile olan kadınların çocukları farklı genetik ile doğmuştu. Genelinde organ bozuklukları vardı. Bunların dışında birçok kalıcı hasara sebep olabilir.

İlk etkilenen organlar gözlerdir. Yakından televizyon izleyen çocuklarda göz bozuklukları ve katarakt hastalıkları oluşmasının sebebi bu radyasyondur. Radyasyonun doğada kolay yok olmayan bir maddedir. Radyoaktif madde ile yüklenmiş toz bulutları atmosfere yerleşerek dünyanın başka bir yerinde radyoaktif yağışlar meydana getirebilirler. Örneğin Çernobil Faciası sadece Ukrayna’ da meydana gelmiştir fakat Karadeniz bölgesini ve tüm Avrupa’ yı etkilemiştir. Ayrıca yüklü bulutlar yıllarca radyoaktif yağmurlar ile içme sularına ve toprak üzerindeki bitkilere karışmış, bunları tüketen canlılara ulaşarak vücutlarını etkileniştir. En son Japonya Fukuşima Nükleer Santrali’nde meydana gelen kaza sonucu radyoaktif maddeler 2 sene sonra okyanusun öbür ucundaki Kanada kıyılarına kadar ulaşmıştır.

Radyasyondan nasıl korunabiliriz?

• Teknolojik aletlere fazla maruz kalmamalıyız. Olabildiğince sınır koymalıyız.
• Kullanmadığımız bir teknolojik alet ya da elektronik alet varsa fiş ile etkileşim halinde asla bırakmamalıyız.
• Düşük radyasyonlu teknolojik aletler tercih ediniz ya da ekran filtresi edininiz.
• Okuma lambası olarak halojen lambalara daha çok şans vermeliyiz.
• Yatarken teknolojik aletleri yataktan uzak tutmalıyız.
• TV ekranlarından en az 2 m uzakta bulununuz.
• Herhangi bir elektrikli aleti sürekli kullanmak yerine aralar ile kullanınız.

#umrumdışı