Evrenin Sırrı Kara Delikler: Kara Deliğe Girerseniz Ne Olur?

Herkese merhaba! Yeni Bence’m ile tekrardan karşınızdayım... 😊

Uzayla ilgilenen ya da bilim kurgu meraklılarının bir kez de olsa düşünmüş olduğu bir sorudur bu. Bir astronot olduğunuzu hayal edin, uzaydayken bir sorun oldu ve bir anda uzay boşluğunda süzülmeye başladınız. Daha sonra ise bir karadeliğin çekim alanına girdiniz. İşte tam bu noktadan sonra sizi neler bekliyor gelin yakından inceleyelim.

Kara delik nedir?

“Gerçeklerin kurgudan daha acayip olduğu söylenir. Şüphesiz bu kara delikler için çok doğrudur. Kara delikler, bilim kurgu yazarlarının hayal ettikleri her şeyden daha acayiptir. (Stephen W. Hawking)

Kara delikler evrenin belki de en ilginç ve hakkında hala en az şey bilinen yapılarından biri. Gelin size bir örnekle daha rahat açıklayayım. Elinize küçük bir top alın. Bravo! Dünya'nın çekim gücüne karşı koyabildiniz. Bu çekim gücü zayıf olmasına rağmen dünyayı yönetir. Ancak elinizde ki topu havaya fırlatırsanız top size geri dönecektir. Fakat evrenimiz çok büyük ve Dünya'nın çekim gücünden milyonlarca, milyarlarca kat güçlü çekim gücünün olduğu yerler var. Hatta o kadar güçlü ki ışık bile kaçamaz. İşte burada kara delik kavramı ile karşılaşıyoruz. Kara delikler hacim olarak çok küçük ama yoğunluk olarak çok büyüktür ve kara deliğin muazzam çekim gücünden ne madde ne ışık kaçabilir. Buraya, yani hiçbir şeyin geri dönemeyeceği noktaya ''olay ufku'' deriz. Olay ufkunun ötesinde ise tekillik vardır. İşte tam bu nokta fizik yasalarının bittiği yerdir. Kara deliklerinde kendi içlerinde çeşitleri vardır. Bunlardan ilki yıldız kütleli kara deliklerdir. Çok büyük yıldızlar yakıtlarını yakmayı bitirip kendi içlerine çöktüğünde oluşur. Bir diğeri ise süper kütleli kara deliklerdir. Genelde çoğu galaksinin merkezinde yaşar ve yıldızları tüketerek ve diğer kara deliklerle birleşerek aşırı boyutlara kadar büyürler. Birde orta kütleli kara delikler vardır ancak bunlar daha gizemlidir çünkü şu ana kadar fazla görülmemiştir.

Kara Deliğe Girersek Ne Olur?

Küçük kara delikler

Kara deliklerin dışında geri dönüşü olmayan bir nokta bulunur ve bu noktaya olay ufku (a point of no return) yani geri dönüşü olmayan nokta denir. Bu noktaya yaklaştıkça oluşacak olan gel git nedeniyle bedeniniz uzayacak ve yatay olarak ise sıkılaşmaya başlayacaksınız. İşte bu noktadan sonra kaçma şansınız yok. Kaçmanız için ışıktan bile hızlı olmanız gerekir, ki bunu yapabilecek hiçbir madde yok. Bu küçük kara deliğe çivileme atladığınızı varsayarsak çekim gücü ayaklarınıza daha fazla etki edeceği için tıpkı bir Spagetti gibi uzamaya başlayacaksınız. Hatta o kadar fazla uzayacaksınız ki atomlarınıza ayrılacaksınız. Bilim insanları bu olaya ''Spaghettification'' yani Spagettileşme adını koymuş.

Büyük kara delikler

Küçük kara deliğe girmenin aksine, büyük kara deliklere girme deneyiminiz biraz daha az sancılı olacaktır. Nihai hedefinize ulaşana kadar olay ufkuna gidebilir ve bir ihtimalle tekilliğe düşmeye başlayabilirsiniz. Eğer kara delik büyükse, az önce bahsettiğim ''olay ufku'' noktası kara deliğin merkezinden daha uzak olacak ve bundan dolayı da hissedeceğiniz gel git etkisi az olacaktır. Olay ufkunu geçmeye başladığınız anda bütün evrenin büküldüğünü göreceksiniz. Tekilliğe giderken ise zifiri karanlığın içinde evrenin sadece minik bir ışık huzmesinden ibaret olduğunu fark edeceksiniz.

Dışarıdan nasıl görünürüz?

Bütün bunlardan sonra hepimizin aklına dışarıdan biri bizi izlese nasıl görürdü sorusu gelmiştir sanırım. O halde Ahmet adında bir gözlemcimiz olsun ve uzay mekiğinin içinden ve güvenli bir mesafeden bizi gözlemlesin. Siz kara deliğe doğru ilerlerken ilk göreceği şey sıkılaşıp uzamanız olacak yani spagettileşmeniz. Kara delikler zamanı büktüğü için olay ufkuna yaklaşmaya devam ederken Ahmet sizin gitgide yavaşladığınızı görecek. Daha sonra ise sizi tıpkı bir çivi gibi görecek. Ben ne durumda olacağım diye soruyorsanız sizin için bu noktadan sonra geri dönüş yok. Çünkü ne hareket edebileceksiniz ne de zaman sizin için akıyor olacak. Uzayda olduğunuz için sesinizi de iletemeyeceksiniz. Işık yolunu tercih edip Mors alfabesinden yararlanabilirim diye düşünseniz de bu da maalesef işe yaramayacak çünkü ışık dalgaları daha düşük frekansa kayacağından dalga boyu uzamış olur. Bu demek oluyor ki mesajınız Ahmet'e ulaşamaz. Ancak siz çok yüksek ihtimalle tekilliğe ulaşamadan Hawking Işınımı ile yanıp kül olacaksınız.

Peki biz ne görürüz?

Gözlemcimiz Ahmet'in neler gördüğünü az çok tarif ettikten sonra birde biz ne görürüz ona değinelim. Eğer büyük bir kara delik ise küçük kara deliklere nazaran olay ufkundan sorunsuz geçebiliriz. Tıpkı Yıldızlararası filminde ki Cooper karakterinin bir tünele giriyormuşçasına sapasağlam olay ufkundan geçmesi gibi. Siz ise kara deliğin merkezinde bulunan tekilliğe kadar zifiri karanlık bir ortamda serbest düşüş yaşıyor olacaksınız. Bu düşüş tekillik sizi atomlarınıza ayırıncaya kadar devam edecek.

Umarız ki bir gün gelişmiş uzay yolculuğu teknolojisine ulaşır ve bu gizemli kara delikler hakkında daha detaylı ve kesin bilgilere ulaşabiliriz. Ancak şu an elimizdeki bilgiler çeşitli teoriler ve kuramlardan fazlası değil.

Bir sonraki Bence'de görüşmek üzere, esen kalın... 🧐