Dünya 6. Kitlesel Yok Oluş Evresinde Olabilir Mi?

Buralar eskiden hep tarlaydı, yarınsa mezar olacak.

Bilim insanlarına göre gezegenimizin tarihinde daha önce yaşanmış kitlesel yok oluş süreçlerinin benzeri bir yenisine yaşadığımız bu dönemde başlangıç aşamasına girildi. Gezegenimizin eski zamanlarındaki toplu yok oluşların nedeni doğal süreçler. Ancak sonuncusu insan eliyle...

Doğanın garip davranışları uzun vadede insanoğlu için kötü şeylerin işaretçisi olarak biliniyorlar. Bilim insanları dengesiz avlanma suyun kötü kullanılması ve fosil yakıt kullanımı gibi nedenleri kitlesel yok oluşunun ilk adimi olan iklim değişikliğini başlatan ve ilerleten unsur olarak görünüyor.

Bir araştırmanın sonucuna göre özellikle Güney ve Güneydoğu Asya’da, tropikal bölgelerdeki türlerin büyük tehdit altında olduğu düşünülüyor. Belirgin olarak, Tayland ve Myanmar’da yasa dışı avlanma ve gül ağaçlarının kesimi, Hint kaplanlarının nüfusunu büyük ölçüde azalttı. Endonezya’nın Sumatran orangutan nüfusunun genel olarak %60’i kadarı yok oldu; bunun nedeni ise çiftçilerin ormandan hurma yağı çıkarmak için bilinçli olarak yangınlar çıkartmaları.

Ayrıca 177 memeli türünün 1990 ile 2015 yılları arasındaki nüfus kayıplarını inceledi. İncelenen türlerin ortalama olarak %30’unun son 25 yıl içerisinde yok olduğu tespit edildi. Bu bölgede ortalamanın üzerinde yani yaklaşık %80’nine kadar yok olmuş memeli türleri de bulunuyor. Ayrıca 1500'lü yıllardan günümüze, karada yaşayan 320'den fazla omurgalı hayvanın yok olduğuna dikkat çeken bilim insanları, omurgalı hayvan türlerinin yüzde 25 azaldığını da belirtiyorlar. Kabuklular, solucanlar, kelebekler ve daha birçok omurgasız canlı türünün sayılarının da azaldığı araştırma sonuçlarında ortaya çıkan bir diğer detay.

Şimdi de kısaca gezegenimizin tarihindeki 5 kitlesel yok oluş evresine bakalım.

1. Ordovisyen-Silüryen Kitlesel Yok Oluşu

Günümüzden 443 milyon yıl önce gerçekleşen üçüncü en büyük kitlesel yok oluştur. Çoğunluğunu deniz canlılarının oluşturduğu ordovisyen döneminde dünyanın kimyasal dengesinin bozulması ve karbondioksit seviyesinin düşmesi sonucunda buzul çağı başlamıştır. Yüz binlerce yıl süren bu buzul çağında dünya üzerindeki yaşamın %85'e yakını yok olmuştur.

2. Geç Devoniyen Kitlesel Yok Oluşu

Bu yok oluş yaklaşık 359 milyon yıl önce gerçekleşti. Süreçte dünya üzerindeki tüm türlerin dörtte üçü, Geç Devonian Yığın yok oluşunda öldü.

3. Permiyen Kitlesel Yok Oluşu

Bu da 248 milyon yıl önce oldu. Permiyen dönemi kitlesel yok oluşun diğer bir adı da “büyük kuraklık” olup bu kitlesel yok oluşta şaşırtıcı bir şekilde türlerin %96’si yok olmuştur.

4. Kretase Tersiyer Kitlesel Yok Oluşu

Teoride en çok kabul gören bu yok oluş süreci 65 milyon yıl önce oldu. Bu dinozorların sonunu getiren felaket olayı olmasıyla bilinir. Ancak kretase dönemi sonlarında başlayan bu kitlesel yok oluşta amonitler, birçok çiçekli bitkiler ve pterozorlar gibi türler de yok oldular.

5. Bu süreçse bir teori.

Burada büyük bir şok dalgası oluşturabilecek bir kuyruklu yıldızın ya da gök taşının dünyaya çarpmış olması ve bunun büyük bir kitlesel yok oluşa neden olduğu ileri sürülür.

Kısacası bilim insanlarına göre 6. Yok Oluş Sürecinin başlangıcı ise yaşadığımız dönem. Tabi bu evre çok uzun yıllar sürüyor. En önemli farkı ise insan eliyle olması. Bence de bu şekilde... Peki ya sizce?

Toplu yok oluşları ve dünyanın tarihinden günümüze geçirdiği evreleri detaylarıyla youtube kanalımdaki belgeselden izleyebilirsiniz. İlginize teşekkürler. Hoşça kalın!