Amerika Vietnam savaşını nasıl kaybetti?

Amerika 250 yıllık tarihi boyunca sadece büyük buhran döneminde savaşmamış bir devlet. Tarihi boyunca her döneminde savaşan bu devletin 2. Dünya savaşı sonrasında ki tarihine bakılırsa belirgin bir zaferle ayrıldığı savaş elde edemediği görülür. Bu açıdan bakarsak Amerika'nın girdiği savaşlarda kazanmak istediği "zafer" rakibini fiziksel olarak yenmekten çok geri planda tohumunu ektiği siyasi rantlar aracılığıyla oluyor. Kaybettiği sanılan operasyonel çatışmalarda dahi uzun vadede kazançlı çıkan bir devlet.

Kore, Vietnam, Suriye, Afganistan, Somali, Bosna vs gibi vekalet savaşlarının olduğu bölgelerde belirgin zaferleri olmasada siyasi kazançları (bilhassa iç siyaset ve silah gelirleri bakımından) çok fazla olan bir devlet. Yakın zamanda İran'a yapılan operasyonu ele alırsak İran'ı ele geçirmediği için zafer kazanmamış mı oluyor, tabi ki hayır. Dünya da artık savaşlar ortaçağ döneminde ki gibi fethet zaferi kazan mantığıyla yürümüyor. Bu doktirini değiştiren devlet Amerika.

Tek başına savunma bütçesi diğer tüm devletlerin toplamı kadar olan bir ülke bu harcamaları başka türlü nasıl makul gösterebilecekti ki. Ayrıca işin bir de silah lobilerinin savaşlar aracılığıyla kazandığı paralar var ki bu işin görünmeyen yönü olarak kalmıştır her zaman.

Mesele teknolojinin farklılığı ya da Vietnam'ın kazanılması değildi. Bu savaştan sonra Çin ve Rusya'nın arası açıldı. Uzun vade de sol bloğu yıpratan bir kazanım elde edip Vietnam'ı günümüz teknolojisiyle rahat rahat sömürüyorken ne yapsın ele geçirmeyi.

ABDnin o zaman da teknolojik üstünlüğü vardı.

Hemen örnek vereyim. O dönemde halı bombardımanı, ya da küçük hedefleri vurmak için optik güdümlü füzeler vardı sadece. Ama yüksek patlayıcı gücü olan ve nokta atışı yapabilen bombalar sadece ABDde vardı (merak edenlere Paveway). Köprü gibi nokta atışı isteyen hedeflerde kullanılıyordu.

Başka örnekler dede Helikopterlerin kullanımıydı. F-4 Phantom'lar dönemin en iyi savaş uçaklarıydı.

Teknolojik üstünlükten daha önemlisi ateş gücüydü. ABD'nin ateş gücü çok çok fazlaydı. 2. Dünya savaşında bütün ülkelerin attığı bombaların toplamından daha fazlası Vietnam'a atıldı.

ABD taktik ya da stratejik anlamda yenilmedi aslında. 50 000 ABD askerine karşılık, Vietnam'lı asker/sivil/gerilla 5 milyon insan öldü. Kuzey Vietnam'ın altyapısı harap oldu. Uzun soluklu bir yıprtma savaşına dönüşünce Amerikan kamuoyunda tepkiler yğksekmeye başladı. Politik olarak ABD yenildi.

O zaman açık ara askeri teknoloji deviydi yine de yenemedi, şu an o kadar açık ara bir üstünlüğü yok. Ordusu gayrınizami harbe hazırlıklı olmadığı için teknolojik üstünlüğü fayda etmedi. Afganistan'da da aynı akıbeti yaşadı.