Para & Ekonomi

Lozan Antlaşması Barış mı Yoksa Hezimet mi?

Bugün Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanmasının 96. yıl dönümü. Osmanlı Devleti'nin Mondros ve Sevr Antlaşması'nı imzalanmasının ardından kaybedilen Anadolu'nun yeniden kazanılması için atılan büyük bir adımdır.

Lozan Antlaşması Barış mı Yoksa Hezimet mi?

20 Kasım 1922'de İsviçre'nin Lozan kentinde başlayan görüşmelere bir tarafta Türkiye, diğer tarafta ise İngiltere, Fransa, İtalya, japonya, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya katılmıştır.

İki tarafın da amaçları farklıydı.

İtilaf devletleri bu konferansta Sevr Antlaşması'nın maddelerini Türkiye'ye kabul ettirmek ve kendi aralarında paylaştıkları gibi Türk topraklarını bölüşebilmeyi planlamıştı.

Lozan Antlaşması Barış mı Yoksa Hezimet mi?

Türkiye'nin amacı ise hazırlanmış olan Misak-ı Milli sınırları içerisinde yer alan toprak bütünlüğünü korumak ve bu maddeleri dünya devletlerine kabul ettirmekti.

Lozan Antlaşması Barış mı Yoksa Hezimet mi?

Saltanatın kaldırılması

Lozan Antlaşması Barış mı Yoksa Hezimet mi?

İtilaf devletleri bu konferansta Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti'nin yanı sıra İstanbul Hükümeti'ni de davet etmişti. Bu iki hükümet arasında tartışmaya sebep olarak Sevr Antlaşması'nı kabul ettirmeyi amaçlamışlardır. Mustafa Kemal bu bunalımdan kurtulmanın tek yolunun saltanatın kaldırılması olduğunu düşünerek Türkiye Büyük Millet Meclisi 1 Kasım 1922'de aldığı tarihi bir karar ile saltanat ve hilafetin birbirinden ayırarak, saltanatı kaldırmıştır. Böylece Lozan Konferansı'nda Osmanlı Devleti'nin hukuki varlığı sona ermiş, Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti, Türk milletinin tek ve gerçek temsilcisi olarak katılmıştır.

İsmet Paşa, Lozan'da

Lozan Antlaşması Barış mı Yoksa Hezimet mi?

Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni temsil edecek isim İsmet Paşa'dır. Yapılan ilk görüşmeler sonucunda bir karara varılamamıştır. Çünkü itilaf devletleri Türkleri yenilmiş bir millet sayıyor, Türkiye ise kendisini muzaffer olarak görüyordu. İsmet Paşa'nın Türk çıkarlarını ısrarla savunması karşısında görüşmeler 8 ay devam etmiştir. Lozan görüşmelerinin ikinci aşamasında İsmet Paşa'nın "Elimden gelenin en iyisini yaptım." diyerek imzaladığı antlaşma, 24 Temmuz 1923'te tarihinde imzalanmıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi anlaşmayı 23 Ağustos 1923 tarihinde onaylamıştır. Böylece Lozan Antlaşması 6 Haziran 1924'te yürürlüğe girmiştir.

Lozan Antlaşması'nın sonuçları

Lozan Antlaşması Barış mı Yoksa Hezimet mi?

Kuşkusuz ki Lozan Antlaşması tarihi kitaplarımızda Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin büyük bir zaferi olarak anlatılmaktadır. Fakat iç yüzünü incelediğimizde tam da öyle olmadığını görebilmekteyiz. Öncelikle misakı milli sınırlarımızdan taviz verilmiş bulunmaktayız. Musul ve Kerkük, Mondros Mütarekesi imzalandığında Osmanlı toprakları sınırında iken Lozan Antlaşması'nda görüşülmesi daha sonraya bırakılmıştır. Hatay ilinde sorularınız dışında kalmış neyse ki daha sonra halkoyu ile sınırlara dahil edilmiştir.

Lozan Antlaşması Barış mı Yoksa Hezimet mi?

Yunanlılarla yapılan halk mübadelesinde ise Türkiye'den Yunanistan'a giden Yunan halkı, Yunanistan'a genç işçi sağlamıştır. Böylece aslında Yunanistan'ın kuvvetlinip, kendini yenilemesi sağlanmıştır. Savaş tazminatını söylemiyorum bile.

Lozan Antlaşması Barış mı Yoksa Hezimet mi?

Türk topraklarının kara uzantısı olan adaları tamamen elimizden çıkartmış bulunmaktayız.

İsmet İnönü cumhurbaşkanlığı döneminde bir adaya bakar ve "Bu ne güzel adadır, bu adanın adı nedir?" diye sorar yanındakilere. Yanındakiler de " Efendim bu ada bizim Lozan'da kaybettiğimiz adalardan birisidir." der. İnönü de" Bunu da mı verdik?" diye serzenişte bulunur.

Size ders anlatır gibi teker teker bütün maddeleri anlatmayacağım tabii ki. Ama şu anlattıklarımı okuduysanız Lozan Antlaşması'nın bizim için aslında bir zafer değil, gerçekten hezimet olduğunu fark etmişsinizdir. Tabii ki büyük bir savaştan çıkmıştık ve canımızla kanımızca söke söke geri kazandığımız ana vatanımızın her bir karış toprağını masa başında bir çırpıda kaybetmek hayal kırıklığı oldu. Kapitülasyonlar ve boğazların denetimi gibi bazı konularda bizim lehimize sonuçlar alınsa da aslında Türk milletinin hak ettiği daha fazlasıydı kanımca.

Lozan Antlaşması Barış mı Yoksa Hezimet mi?

Lütfen biraz tarih okuyalım, tarihimizde bilinçli okuyalım ve sahip olduğumuz toprakların kıymetini çok iyi bilelim.

Lozan Antlaşması Barış mı Yoksa Hezimet mi?
Cevapla
Tarih Soruları İş Soruları Nedir Soruları