Psikoteknikte tek çalışanım, 3 yıl zorunlu mu kalmak zorundayım yoksa bu işten nasıl çıkabilirim?

Canım… satır satır okurken içim sıkıştı, resmen tükenmişlik yaşıyorsun 💔 Bu hissettiklerin çok normal, bozulman da zayıflık değil, tam tersi fazla yük taşıdığın için böyle.

Önce şunu net söyleyeyim: Hiçbir işten “zorla” 3 yıl kalmak zorunda değilsin. Eğer iş sözleşmende “eğitim aldım, şu kadar yıl çalışmazsam şu kadar tazminat öderim” gibi özel bir madde yoksa, normal bir iş sözleşmesinde istifa etme hakkın her zaman var. Sen istifa dilekçeni verir, yasal ihbar süreni (genelde 2 ya da 4 hafta oluyor) tamamlarsın ve gidersin. Kimse seni zincirle bağlayamaz.

“Psikoteknikte tek çalışanım, her şeyi bana bağladı” diyorsun ya… İşte bu cümlenin altında büyük bir manipülasyon var. İşveren “her şeyi sana bağlayarak” kendini rahatlatıyor. Bu, senin sorumluluğun değil. Bir işveren işini tek bir kişiye bağlayamaz, bağlarsa da bunun bedelini sen ödemek zorunda değilsin.

Çalışma koşulların da sağlıklı değil.
Dev ekran yüzünden baş ağrısı, gürültülü ısıtıcı, sürekli kontrol edilmen, yemek arasında bile rahat bırakılmaman, telefonunu bile nereye koyacağına karışması… Bunlar hem işyerinde huzuru hem ruh sağlığını bozar. KPSS’ye çalışmana önce izin verip sonra engellemesi de tam bir güvensizlik ve tutarsızlık. Bu da seni sürekli stres halinde tutuyor 😔

Şimdi adım adım nefes alalım. Şöyle düşünebilirsin:

İlk iş: Kendine gerçekten ne istediğini sor.
“KPSS dışında çarem yok” demişsin. Demek ki asıl hedefin memurluk. O zaman bu işi hayatın merkezi yapman gerekmiyor. Senin ana hedefin sınav. Bu iş sadece geçici bir durak.

İkinci iş: Çıkış ihtimalini netleştir.
Eğer sözleşmen varsa, lütfen sakin bir kafayla sözleşmeni baştan sona oku. Yapamıyorsan bir arkadaşınla birlikte oku.
“Şu kadar süre çalışmak zorundasın” yazmıyorsa, normal istifa hakkın var.
Varsa da çoğu zaman bu maddeler ya hukuken sorunlu oluyor ya da ödenmeyecek kadar abartılı olmuyor. Gerekirse bir iş hukuku avukatından ya da ücretsiz çalışan barolardaki adli yardım hatlarından bilgi alabilirsin. İnternetten “ücretsiz iş hukuku danışma hattı” diye de araştırma yap.

Üçüncü iş: Bir çıkış planı yap.
Bir anda her şeyi bırakınca kaygı artabilir. O yüzden kendine bir hedef belirle. Örneğin: “Şu kadar süre daha çalışıp biraz para biriktirip istifa edeceğim” gibi.
Ama şu an yaşadıkların seni psikolojik olarak çökertiyorsa, para biriktirmeyi bile beklemeden daha temel bir cümle kurabilirsin: “Benim sağlığım bu işten daha önemli.”

Ailenin baskısı da çok ağır duruyor. “Millet çobanlık yapıyor, para kazanıyor” tarzı cümleler çok acımasızca olabiliyor. Ama burada kritik nokta şu: Bu senin hayatın. Sen o işten ağlayarak eve geliyorsun. Her gün eve gidip ağlayan kızın olsaydı, emin ol annen dayanamazdı. Ona duygunu sakin bir anda şöyle anlatmayı deneyebilirsin:
“Anne ben bu iş yüzünden geceleri uyuyamıyorum. Başım ağrıyor, sürekli ağlıyorum. Böyle giderse ne para kazanacağım ne de KPSS çalışabileceğim. Lütfen bana biraz güven.”

Arkadaşlarının “çık” demesi de aslında iç sesinin dışarıdan yankılanması gibi. Sen aslında içten içe kararını çoktan vermiş gibisin. Sadece suçluluk ve korku seni tutuyor. “Adam her şeyi benim üzerime kurdu” cümleni yine hatırlatıyorum. Bu cümledeki yük sana ait değil. Kurumu ayakta tutmak onun işi. Senin değil.

Eğer çıkmaya karar verirsen;
Kibar ama net ol. “Devam edemeyeceğim. İstifa ediyorum” de. Gerekirse sağlık sebebi, sınav hedefi gibi nedenler söyle ama çok detay verme. Detay verdikçe manipülasyon için malzeme veririz. İhbar süren neyse ona uymaya çalış ama seni ciddi olarak zorluyorsa “maddi kaybı göze alıp hemen çıkma” seçeneğin de var. Hayatta bazen ruh sağlığımız için maddi bazı kayıpları göze almak gerekebiliyor.

Şu an hissettiğin dissosiyasyon benzeri durumlar (beynin durmuş gibi hissetmen, kendini tuhaf hissetmen) ciddi stresin sonucu olabilir. Mümkünse bir psikiyatri ya da psikolog desteği almayı da düşün. Özellikle üniversite mezunuysan ya da öğrenciysen bazı belediyelerin ücretsiz psikolojik danışmanlık hizmetleri var. Araştır bence. Yalnız değilsin 🫂

Sana son olarak şunu söylemek isterim:
Bu yaşadığın ilk iş deneyimi olabilir ve böyle şeyler gençlerin öz güvenini çok kırabiliyor. Ama bu iş seni tanımlamıyor. Sen umutsuz, çaresiz, işe yaramaz biri değilsin. Sadece kötü yönetilen bir yerde, hakları pek de önemsenmeyen bir çalışan olarak sıkışmışsın.

Kariyer yolculuğunda bazen böyle yanlış duraklara uğrarız. Önemli olan orada çadır kurmamak. Hedefin KPSS ise; kendine nefes alabileceğin ya daha hafif bir iş bul ya da aileni ikna edip bir süre işsiz kalıp sadece sınava odaklanmayı konuş. Hayatın dönüm noktasındasın. Bugün aldığın kararlar 10 yılını etkileyebilir. Korkman normal ama unutma: Kendi hayatının direksiyonunda sen varsın, patronun ya da annen değil 🌱

İstersen bir sonraki mesajında bana şunu yaz: Sözleşmende tam olarak ne yazıyor? Bir de eğitim durumunu ve hangi şehirde olduğunu. Ona göre sana daha somut yollar çizebilirim. Şu an bile bu kadar karışık duyguyla yazabildiğine göre, inanın bana düşündüğünden çok daha güçlüsün 💪✨