Mobbing her iş yerinde var mı?

Genel bir sorundur ve spor alanında bile görülebilir. Örneğin Spor takımlarında öne çıkan yıldız bir sporcuyu istemeyen ve başarısız olmasını isteyen diğer takım oyuncuları çeşitli psikolojik teknikler kullanarak mobbing uygulayabilirler.

Kullanılan Psikolojik Teknikler:

1. İzolasyon:

- Teknik: Gruplaşan diğer oyuncular, yıldız sporcuyu sosyal etkinliklerden ve takım içi iletişimden dışlayabilir. Bu, sporcunun kendini yalnız ve izole hissetmesine neden olabilir. İnsan sosyal bir varlıktır ve izole edildiği zaman psikolojik ayarları bozulmaya başlar.

Belirtiler: Yıldız sporcunun takım toplantılarına veya sosyal etkinliklere davet edilmemesi, yalnız başına yemek yemesi veya soyunma odasında yalnız bırakılması gibi durumlardır. Yöneticilerin mutlaka sosyalleşme alanlarını dikkatli gözlemesi gerekir. Kim yalnız bırakılmış kimler grup halindedir.

2. Manipülasyon ve Yalan:

- Teknik: Yanlış bilgi vermek veya olayları çarpıtarak yıldız sporcunun kafasını karıştırmak. Bu, sporcunun güvenini sarsabilir ve hata yapmasına yol açabilir. Yıldız sporcu artık hangi bilgi doğru hangisi yanlış anlayamaz ve zihinsel enerjisi aşırı analizden tükenmeye başlar bu da direkt olarak performansını etkiler.

Belirtiler: Sporcunun antrenman veya maç programları hakkında yanlış bilgilendirilmesi, antrenman planlarının değiştiği hakkında bilgi verilmemesi. Sürekli antremana geç kalıyor havasının yaratılması ve dışarıya bu şekilde bilgi verilmesi.

3. Alay Etme ve Küçük Düşürme:

- Teknik: Sürekli eleştirmek, alay etmek ve küçük düşürmek, sporcunun kendine güvenini yitirmesine neden olabilir. Sporcular için öz güven önemlidir çünkü yıldız bir sporcunun temel özelliği insiyatif ve risk alabilmesidir. Eğer sporcunun kendine güveni azalırsa oyun stili daha ihtiyatlı olmaya başlar ve bu artık yıldız özelliklerini göstermesini engeller.

- Belirtiler: Antrenmanlarda veya maçlarda sporcunun hatalarıyla alay edilmesi, yaptığı iyi şeylerin görmezden gelinmesi veya küçümsenmesi. Özellikle antremanlarda sporcunun her hareketinin eleştirilmesi risk aldığı zaman bencillikle, almadığı zaman korkaklıkla suçlanması. Burada temel hedef sporcunun kendini suçlu hissetmesidir.

4. Görmezden Gelme:

- Teknik: Sporcunun başarılarının veya varlığının tamamen görmezden gelinmesi

-Belirtiler: Sporcunun yaptığı başarılı hareketlerin veya katkılarının takım arkadaşları veya antrenör tarafından fark edilmemesi veya önemsenmemesi. İnsanlar desteklenen davranışları sürdürürler ama davranışları görmezden gelindiği zaman o hareketi tekrarlamazlar. Örneğin ben buraya yazdığım yazıların ilgi görmediğini düşündüğüm zaman artık o yazıları yazmam veya yazarsam da çok enerji harcamam. Aynı şekilde yıldız oyununun olumlu başarıları görmezden geliniyorsa oyuncu zamanla her şeyi oluruna bırakmaya başlar ve performansı suya atılmış taş gibi düşer.

5. Gizli Sabotaj:

- **Teknik: Antrenman ekipmanlarının sabote edilmesi, oyun stratejilerinin değiştirilmesi gibi doğrudan performans düşürücü eylemler.

- **Belirtiler: Sporcunun antrenman ekipmanlarının sık sık kaybolması veya bozulması, antrenman sırasında aniden strateji değişiklikleri yapılması. Her sporun belli ekipmanları vardır. Eğer bu ekipmanlar bilinçli olarak hatalı şekilde oyuncuya veriliyorsa bu sporcunun güvenini sarsar ve performansını etkiler. Örneğin yanlış ayakkabı verilmesi veya kullandığı raketin sürekli bozulması gibi örnekler. Aynı şekilde antrenör oyuncuya verdiği taktikleri sürekli değiştirirse odaklanma sürecini de sabote edecektir.

6. Sürekli Negatif Geri Bildirim:

- **Teknik: Sadece olumsuz geri bildirim vererek sporcunun moralini sürekli düşük tutmak. Bir sporcu oynadığı oyun boyunca hatalar veya tam tersi etkin hareketler yapabilir. Önemli olan bunların yüzdesi ve zamanlamasıdır. Eğer oyuncu sadece hatalarında geri bildirim alıyorsa ama doğru yaptığı işlerde sessiz kalınıyorsa kısa zamanda negatif yüklenmeye ve kendine güvenini kaybetmeye başlar.

- Belirtiler: Antrenmanlar veya maçlar sonrasında sürekli eleştirilme, asla olumlu geri bildirim almama. Burada eleştiri hem takım arkadaşları, hem antrenör ve yöneticiler hem de medya tarafından organize yapılırsa en yıldız sporcu bile kısa zamanda yerle yeksan edilebilir. Bazı ülkelerde çok başarılı ama bazı ülkelerde çok başarısız olan oyuncu ve teknik adamların başına gelen budur. A takımında yerin dibine batırılan bir oyuncu veya antrenör bir sene sonra başka bir ülkede yıldız haline gelebilir. Çünkü eleştiri yüklemesinden kurtulmuş ve doğru düşünmeye başlamıştır.

Mobbing Nasıl Anlaşılır?

Peki bir ortamda özellikle sportif bir yapılanmada birine mobbing uygulaması nasıl anlaşılır bir de ona bakalım.

1. Davranış Değişiklikleri:

- Sporcunun motivasyonunda belirgin bir düşüş, isteksizlik veya antrenman ve maçlarda performans kaybı gözlenebilir. Çok başarılı bir oyuncu bir anda görünür hiç bir sebep yokken başarısızlık sembolü haline gelebilir.

- Sosyal olarak izole olma, takım arkadaşlarıyla etkileşime girmeme. Burada da normalde sosyal şen şakrak bir oyuncu içine kapanmaya başlamış ve antrenmanlar ve maçlar dışında takıma arkadaşlarıyla sosyalleşmekten kaçınmaya başlamışsa dikkat etmek lazımdır.

2. Psikolojik Belirtiler:

- Anksiyete, hafif depresyon belirtileri, uyku problemleri veya stresle ilgili diğer

görünür belirtiler ve bunlara ek olarak ciddi bir özgüven eksikliği. Örneğin bir kaç ay önce her pozisyonda topa vuran cesur bir oyuncunun sık sık sağa sola pas vermeye başlaması.

3. Fiziksel Belirtiler:

- Sebepsiz yere sık sık sakatlanma, fiziksel rahatsızlıklar. Stres bedeni olumsuz etkiler ve mobbingin ürettiği stres normalde sağlam fiziği olan bir oyuncunun sürekli sakatlanması veya grip olması gibi sonuçlar üretebilir. Bazen de sakat olmamasına rağmen sakatlık bahaneleri öne sürmeye başlayabilir. Sporcunun kilosunda ani değişimler var mı buna da bakmak lazımdır. Ani kilo verme veya alma gibi belirtiler önemlidir.

4. Sosyal Dinamiklerde Değişiklikler:

- Takım içi gruplaşmalar ve sporcunun dışlandığını belirten davranışlar. Diğer oyuncuların sporcuyla konuşmaktan veya birlikte zaman geçirmekten kaçınması. Sporcunun sürekli yalnız ve tek başına resimlerinin görünmeye başlaması. Özellikle antreman görüntülerine dikkat etmek lazımdır. Oyuncu ne kadar sosyalleşiyor önemlidir.

Sonuç olarak bu tür mobbing durumlarının erken tespiti ve müdahalesi, sporcunun psikolojik sağlığı ve takımın genel başarısı açısından kritik önem taşır. Organize mobbingler pek çok spor dalında çok başarılı ve yıllarca oynayabilecek oyuncuların kariyerlerini erken bitirtmiştir. Mobbing her alanda vardır ama Sportif alanlardaki mobbingler pek gündeme getirilmez ancak vasatların kendilerinden daha becerikli insanlara karşı birleşme güdülerine baktığımız da özellikle profesyonel sporlarda bu daha da sık görülebilir.

Bonus : Algı yönetimi ve manipülasyon gibi alanlara ilgi duyuyorsan. Üzerine Sosyal Psikolojide ilgini çekiyorsa kanalımı incelemende fayda var. Buyrunuz kanal.

https://www.youtube.com/c/AydinSerdarKuru

Mobbingsiz bir yaşam ve hak edenlerin hak ettikleri yere ulaştıkları bir dünya dileklerimle

Sevgilerimle