Kariyer Planlama(ma)sı Hakkında Görüşlerim!

Doğru Kariyer Planlaması Nasıl Yapılır?

1-) Lise Yılları ve Öncesi

İlkokul yıllarında iken pek anlaşılamayan başarı durumlarımız ve hangi alanda daha başarılı olacağımız bilinmediğinden dolayı genelde ortaokuldaki durumlarımıza göre lise tercihlerimizi yaparız. Kimi zaman puanlı kimi zaman puansız bir şekilde liselere yerleşmektedir ortaokul öğrencileri.

Bu anlamda Ortaokulda hangi derslerde başarılı olduğumuz ortaya konulmalıdır:

- Sosyal Alanlar: Resim, Beden Eğitimi, Müzik, Teknoloji ve Tasarım gibi derslerde başarılı olan öğrencilerin bence sanat eğitimi veren liseleri veya sanat ile ilgili sertifika programlarına gitmeleri gerekmektedir.

- Sosyal Bilimler: Türkçe, Sosyal Bilgiler, İnkılap Tarihi gibi derslerde başarılı bulunan öğrencilerin sosyal bilim eğitimini ağırlıklı olarak veren liselere gitmelere gerekmektedir. Çünkü bu şekilde daha başarılı olacaklardır.

- Fen Bilimleri: Fen ve Teknoloji, Matematik, Geometri gibi derslerde başarılı olan öğrencilerin lise tercihlerini fen liseleri veya daha iyi eğitim veren donanımlı liselerde almalarını tavsiye etmekteyim.

Hiçbir şekilde bir alanda başarısını belli edemeyen ortalama öğrencilerin ise mesleki anlamda gelişim göstermek isteyenleri meslek liselerine, geri kalan memur veya masa başı iş hayali kuranların ise anadolu veya düz liselere gitmeleri daha uygun olacaktır.

2-) Lise Yılları

Lise de öğrenciler hayatın anlamını pek sorgulamadan yaşarlar. Genelde sosyalleşmek ve özelde ise arkadaş grupları ile birlikte bir şeyler yapmak isteyen bu yaş bireyleri genelde gezmekten hoşlanırlar. Bende lise yıllarımda iken böyle bir öğrenciydim tabi ki de dersleri ihmal etmeden gezerdim. :)

Liselerde bildiğim kadarı ile YKS anlamında üç alan veya dört alan bulunur. Bunlar:

- MF yani Matematik - Fen alanı.

- TM yani Türkçe - Matematik alanı.

- TS yani Türkçe - Sosyal alanı.

- DİL yani Yabancı dil (İngilizce, Almanca, Fransızca vd. yabancı diller.)

MF alanı öğrencileri genelde doktor veya mühendis olma hayalleri ile yanıp tutuşurlar. Bu bölümden bazıları işletmeci bazıları ise iktisatçı olabiliyorlar. Bu alanın meslekleri arasında en popüler olanları doktor, pilot, mühendis, mimar ve eczacılıktır.

TM alanı öğrencileri ise genelde beyaz yakalı ve masa başı işi yapmak isteyen bireylerden oluşur. Bu bölümden popüler mesleklere örnek olarak avukat, sosyolog, psikolog, sosyal hizmet uzmanı, ekonomist vd. örnek gösterilebilir.

TS alanı öğrencileri ise daha dar ve kısıtlı bir meslek yelpazesi içinde kalmaktadırlar. Bu alanda ilerleyen liseli gençler, ilahiyat, tarih, coğrafya, edebiyat gibi gözde bölümleri seçebilmektedirler.

Dil alanı öğrencileri genelde mütercim - tercümanlık veya rehberlik gibi yabancı dilin aktif olarak kullanıldığı alanlarda kendilerini göstermek isteyeceklerdir.

Sizde bu yazı içerisinde yer alan alanlardan kendinize birini seçerek YKS'de başarı sağladıktan sonra kariyer hedeflerinize devam edebilirsiniz. Biliyorsunuz ki en önemli şey hedef belirlemektir. Başarılı olmak ise hedef belirlemeden sonra gelmektedir.

3-) Doğru Bölüm Tercihinde Bulunmak

Lise yıllarında iken seçtiğiniz ve ilerlediğiniz dört ana bölümden birinde güzel bir YKS puanı aldıktan sonra artık size bölüm tercihinde bulunmak kalıyor. (Başka bir bencede YKS'ye nasıl çalışılır uzun uzun yazacağım.)

Örneğin TM öğrencisisiniz ve 350 puanınız var.

Hayalinizdeki meslek nedir? Örneğin Psikolog olmak olsun.

25 tercih varsa veya 30 tercih hakkı varsa bunlardan 10 tanesi puanınıza yakın psikoloji bölümleri olmalıdır. Sizin ileride zorluk yaşamamanız için önceliği devlet üniversitelerine vermenizde fayda olacaktır. Maddi durumunuz iyi ise özelde tercih edebilirsiniz. Psikoloji gelmesi garanti ama bunun yanında bir de alternatifleriniz olmalıdır mutlaka. Mesela sosyoloji veya sosyal hizmetler bölümü olabilir. Fakat psikoloji bölümünün alternatifi mühendislik olamaz veya işletme bölümü olamaz. Buna dikkat etmelisiniz yoksa ileride sorunlar olabilir.

(Bu verilen bir örnektir. Diğer alanlardan merak edilenler için özelden danışabilirsiniz.)

4-) Esas Noktası

Üniversitedesiniz artık!

Ne güzel :) İstediğiniz bir bölümde ve sizin gibi düşünen meslektaş adaylarınız ile bir aradasınız. Daha durun bu bir başlangıç sizin için! Çoğu kimse üniversite kazandığında her şeyin bittiğini zanneder ama öyle değildir. Önemli olan üniversite yıllarında ortalama 4 yıl süre için lisans derslerinde başarılı olmak ve işi hakkı ile öğrenmektir. Yan dallardan da bir şeyler eklemek ve üstüne bilgiden bir yığın yapmaktır esas olan.

Sizi Üniversitede geliştirecek şeyler:

- Kütüphane, kendi alanınızda olan kitapları okumalısınız.

- Yabancı dil mesela sosyoloji için Fransızca öğrenmek gayet güzeldir.

- Ales/ Kpss/ Yds gibi sınavlara önceden hazırlıklı olmak çok güzeldir.

- Akademik camiada bulunan makaleleri okumak ve size faydalı olanı irdelemek bir uzmanlık işidir.

- Derslerde başarılı olmak zorundasınız zaten. :)

Üniversite yılları bitmek üzere! Artık son sınıftasınız.

Motivasyon her zaman önemlidir!

İnsanın, kendine olan inancı ile insan her şeyin üstesinden gelebilir.

Genel hatları ile bir kaç meslek üzerinden sizlere örneklerde bulunacağım:

Örneğin bir sosyoloji öğrencisi kendi alanında ne yapmalıdır?

Makaleler okundu, Fransızca veya İngilizce dili öğrendi, derslerinde başarılı oldu ama bunlar yetmez. Devlette çalışmak için KPSS, akademik camiada bulunmak için Ales - Yüksek Lisans ve YDS, araştırmacı veya uzman olmak için de anket firmalarında staj yapmış olmak gereklidir.

Bir Psikolog içinde durum pek farklı sayılmaz. Derslerde başarılı olunacak, mümkünse fakülte derece ile bitirilecek sonrasına Yüksek Lisan ve Yabancı Dil ve son olarak Süpervizyonlar ile desteklenecek alınan lisans eğitimleri.

Bu anlamda hiç bir zaman kendinizi yenik saymayın.

Sizler her zaman başarılısınız! Lütfen bunu unutmayın.

Okuduğunuz için teşekkür ediyorum.

Saygılarımla...

NOT: Bu yazı, yazarın kendi hayat tecrübelerinden yola çıkılarak yazılmıştır.

#Saglamkoc