Türkçe'de en çok yapılan yazım hataları ve doğruları

Merhaba.

Birkaç aydır bu sitedeyim. Geliş sebebim sevgilimden ayrıldığım için ilişkideki bazı sorunlarla ilgili kendi payıma düşeni almak, hatalarım varsa görebilmek ve çözebilmek. Yani ayn hatalara tekrar düşmemek. Yardımcı olduklarım da oldu, bana yardım edenler de.

Lakin gözüme çok yanış kullanılan bir Türkçe yapısı ve bir sürü hata çarptı.
Bu, doğru düşüncelere sahip olsanız bile düşüncelerini aktarmak hususunda sizi engelleyen büyük bir unsur.

Türkçe takıntım var, evet. Dilime önem veriyorum. İnanın bana uygar toplum olarak gördüğünüz bütün ülkelerde dil önemli bir husustur.
Ötesinde yanlış anlaşılmak ya da kendimi yanlış ifade etmek istemiyorum. İnsanların kendisini yanlış ifade etmesini de istemiyorum ve bu yüzden en çok hata yapılan durumları yazacağım.
Bir konuyu hiç bilmemek (ki şu an için bu konu kendi ana dilimiz oluyor) o konu hakkında bilgi sahibi olup dalgınlıkla hata yapmaktan daha kötü bir durumdur. Çünkü hatayı insanoğlu yapar, ama gözünüzün önündeki bir bilgiyi almamanın mazereti yoktur.

- Yanlış kullanılan kelimeler.
Bir çok kelime yanlış olarak kullanılıyor. Yanlış bilindiğinden dolayı olduğunu düşünüyorum bunun. Başlıca yanlış kullanılan kelimeler ve doğrularını aşağıda sıraladım.

Öndekilerler yanlış, arkadakiler doğru olanlar.
Herkez = Herkes
Yanlız = Yalnız
Şarz = Şarj
Tesbit = Tespit
Orjinal = Orijinal
Pantalon = Pantolon
Yalnış = Yanlış
Eylence = Eğlence
Süpriz = Sürpriz
Eşortman = Eşofman
Çünki = Çünkü
Madur = Mağdur

Şimdilik aklıma gelenler bunlar. Eklemeniz varsa siz de yorumlarda yazabilirsiniz.

- de/da ekinin yanlış kullanımı.

En çok hata yapılan kurallardan birisidir. -de hem iyelik ekidir, sahiplik belirtir hem de -dahi anlamı içeren bir kullanım tarzı vardır.
örnek:
Kelimeler de yaralayacı olabiliyor. (-dahi anlamı)
Benimde aynı sorunum var. (iyelik anlamı)
Kullanmadan önce ne anlamda kullanacağınızı düşünürseniz hata yapmazsınız.

- şey kelimesinin yanlış kullanımı.

Üniversitede iletişim hocam bir insanın ne kadar iyi konuştuğunu ne kadar az şey kelimesi kullandığından anlayabilirsiniz derdi. Biz doğru kelimeyi bulamadığımız her durum için şey kelimesini kullanıyoruz. Çok iyi derecede, çok kelime kullanarak Türkçe konuşmak lazım ki şey kelimesi hiç kullanılmasın. Ama kullanıyoruz hepimiz. Bazılarımız daha fazla, bazılarımız daha az. En azından doğru kullanalım.
İlkokulda öğretmenler bunu şu şekilde öğretir; "şey hiç bir şey ile birleşik yazılmaz"
Yani herşey değil her şey, birşey değil bir şey.
Mümkün mertebe az kullanılması önemli ama kullanılınca da doğru kullanılması aynı ölçüde önem taşıyor.

- Noktalama işaretlerinin kullanımı.

Noktalama işaretleri cümleye derinlik katan ve anlamını güçlendiren, okumayı ve anlaşılmayı kolaylaştıran unsurlardır. Her işaretin kendi görevi ve kullanım alanı vardır.
.(nokta) bilindiği gibi cümlenin sonuna konulur ve o cümlenin bittiğini ve yeni bir cümleye başlanacağını anlatır. İnternette yazışırken noktadan sonra bir boşluk bırakırsanız yazdıklarınız daha kolay okunacaktır.
,(virgül) cümle içinde eş görevli kelime gruplarını ayırmak için ve sıralı cümlelerin tek bir cümle içinde yer aldığı durumlarda kullanılır.
örnek:
Kedi, köpek ve kuş beslemek istiyorum aslında. (eş görevli kelime grubu)
Önce gözlerimi kapatır, derin bir nefes alır, içimden sakin olmamı söylerdim kendime.(sıralı cümle)
?(soru işareti) soru cümlelerinin sonunda kullanılır.
!(ünlem işareti) Cümlede duyguyu barındıran kelimelerde ve emir, hitap, seslenme türü kelimlerde kullanılır. Ayrıca parantez içi kullanımı mecvuttur. Parantez içindeki ünlem, kendinden önce gelen kelimeye iğneleme olarak kullanılır.

Dur! Nereye gittiğini sanıyorsun? (emir)
İnanamıyorum! Doğum günüm olduğunu nereden bildin? (sevinç/şaşkınlık)
Nefesini tutarak 15 dakika(!) durabiliyormuş.(iğneleme)

- Soru ekinin yanlış kullanımı.

Soru sorulurken genelde soru eki kullanılır. Kullanılmadığı durumlarda bir sıkıntı yok, çünkü yanlışa sebebiyet verecek bir durum yok.
Soru ekleri; -mıdır -midir -mudur- müdür -mı -mi -mu -mü
Bu ekler her zaman kelimeden ayrı olarak yazılır.

Onu gerçekten seviyor musun?
Bir seçim yapma vaktin geldi, şimdi mi yoksa asla mı?

- Özel isimlerin cümle içinde kullanımı.

Cümle her zaman büyük harfle başlar. Ayrı bir konuydu bu ama bununla birleştirdim. Elinizden geldiğince buna dikkat ederseniz anlam kaymasına yahut zor bir okunuşa sahip olmayan, daha akıcı yazılar için uygun bir ortam yaratmış olursunuz. Cümlelerin keskin olarak birbirinden ayrıldığını en iyi gösteren iki unsur noktalama işareti ve yeni cümleye büyük harfle başlanmasıdır.

Esas konuya dönersek özel isimler cümle içinde de büyük harfle başlar.
Sonlarında bağlaç kullanılacağında kesme işareti ile o bağlaç isimden ayrılır. Buna da dikkat ederseniz ortaya daha da düzgün cümleler çıkacaktır.

Son günlerde İzmir hiç olmadığı kadar sessiz, hiç olmadığı kadar hüzünlü sanki. (İzmir büyük harfle yazılmış, doğru kullanım)
Düşündükçe sanki Mustafa Kemal'in düşünce sistemini daha da benimsiyor insan, fikirleri fikirlerim oluyor adeta. (Mustafa Kemal büyük harfle yazılmış ve iyelik eki olan -in kesme işareti ile ayrılmış)

Amacım kimseyi yargılamak değil, sadece yapılan yanlışlara dikkat çekmek ve şayet bilmiyorlarsa öğretmek. Ben de çok hata yapıyorum. Hatta belki şu yazdığım yazıda dahi vardır hatalarım, redakte etmedim.
Dil bir kültür mirasıdır ve sahip çıkılmalıdır. Osmanıca eğitimini desteklerken kendi ana dilini bile konuşmaktan aciz insanlar görmek üzüyor şahsen beni.
İlla edebi dil kullanacaksınız diye bir kaide yok. Devrik cümleleriniz de olacaktır ki benim de bolca oluyor. Türkçe anlamını bulamadığınız için yabancı dilde kullanım da yapacaksınızdır. (ben o durumlarda tırknak işaret içinde kullanımı tercih ediyorum elimden geldikçe)
Ama biraz daha kuralları bilerek konuşursanız inanın hem göreceğiniz saygı hem de kendinizi ifade etme yeteneğiniz artacaktır.

Ne olursunuz dizi izlemeyi, internette gezinmeyi vs. bir kenara bırakıp biraz kitap okuyun ve yeni kelimeler ekleyin kelime haznenize. Bir saat erken yatağa girip o bir saati kitap okuyarak geçirmek bir şey kaybettirmez size. Kazanacaklarınız ise saymakla bitmez.

Düzgün Türkçe ile yazılmış o kitapları ve güzel anlatımı gördükçe sizin de bu yönde adımlar atacağınıza eminim.

Okuyan herkese teşekkür ederim. Dilerim yardımcı olabilmişimdir.